طرح عملیاتی واکنش به حوادث حریق و مواد خطرناک
طرح عملیاتی واکنش به حوادث حریق و مواد خطرناک
فرمت: PDF تعداد صفحات: 17
فهرست:
- مقدمه
- اصول واکنش در برابر حریق
- سازمان واکنش در برابر حریق داخل سایت
- اداره آتشنشانی داخل سایت
- تجهیزات
- در دسترس بودن کارکنان
- هماهنگی تیمهای اطفاء حریق داخل سایت و واحدهای خارج از سایت
- تدابیر واکنشی
- پیشطرحریزی برای رویداد
- بررسی و برآورد اولیه
- مدیریت رویداد
- اولویتهای واکنش اضطراری
- مهار حریق
- مواد خطرناک
- سطوح تیم واکنش اضطراری برای مقابله با حوادث مواد خطرناک
- بررسی و برآورد اولیه در حوادث مربوط به مواد خطرناک
- کسب اطلاعات اولیه در خصوص حوادث مربوط به مواد خطرناک
- محدودههای کاری
- طرح واکنش HAZMAT
- ارزیابی مجدد مداوم
- خاتمه عملیات
۱- مقدمه:
در این بخش درباره تدابیر واکنشی برای خطرات اولیه در صنعت، مانند حریق و انفجار و رهایش مواد خطرناک بحث میشود. چنین رویکردی میتواند به منظور تدوین تدابیر لازم برای امدادهای پزشکی، عملیات امداد و نجات و خطرات طبیعی نیز به کار رود.
برای تدوین تدابیر واکنشی مؤثر، افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید عوامل زیر را برای هر رویداد معتبر ارزیابی کنند:
- فرایندها: فشار و درجه حرارت و واکنشهای شیمیایی.
- نحوه استفاده: حالت مواد (جامد یا مایع یا گاز) و مقدار استفاده از آنها.
- انتقال مواد: حرکت مواد با استفاده از تانکرهای داخل سایت و انتقال بهوسیله راهآهن، تانکهای تخلیه و بارگیری ثابت، گاز فشرده و خطوط انتقال مواد.
- نگهداری: نگهداری و ذخیرهسازی مناسب باتوجه به سازگاری آنها با یکدیگر.
با درک کامل رویدادهای معتبر و عوامل فوق، افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری میتوانند تدابیر واکنشی ایمن و کارهای لازم برای کاهش شدت یک رویداد را تدوین کنند. این تدابیر میتوانند تدافعی (پدافندی، نظیر جداسازی و محدود کردن خسارت)، تهاجمی (حمله به منابع ایجاد مشکل)، یا بهصورت ترکیبی از هر دو باشند (مانند اینکه اول عملیات بازدارنده و تدافعی و سپس اقدام لازم برای کاهش خسارت انجام گیرد). افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید تعیین کنند که آیا ریسک مربوط به تدبیر واکنشی خاص ارزش منافع بالقوه ناشی از آن را دارد یا خیر. سوابق نشان میدهد که بدون داشتن تدابیر واکنشی مؤثر و واضح، تیم واکنش در شرایط اضطراری با ریسکهای غیرضروری مواجه خواهد بود.
بررسیها نشان داده است، ۵۱ درصد از تمام مرگومیرهایی که در طول عملیات امداد و نجات رخ میدهد، قابل پیشگیری هستند. در بسیاری از مواقع این مرگومیرها نتیجه تدبیر واکنشی ناقص هستند.
واقعهای که در زیر توضیح داده میشود، در نتیجهی نبود تدابیر واکنشی و تصمیمات واکنش اضطراری نامناسب رخ داده است:
سه عضو تیم آتشنشانی و دو تن از کارکنان، در آتشسوزی انبار کالایی در سال ۱۹۸۰ کشته شدند. ساختمان انبار به آبفشانهای خودکار مجهز بود. در انبار کالا گونیهای حاوی خردهکاغذ به ارتفاع تقریباً ۱۵ فوت چیده شده بود که عملیات جوشکاری و تراشکاری در نزدیکی آن به ایجاد حریق منجر شد. متعاقباً یکی از کارکنان متوجه حریق شد و به تیم آتشنشانی اطلاع داد.
هنگامی که واحد آتشنشانی به محل بروز حریق رسید، با انباری پر از کاه و نیز آبفشانهایی که در سقف عمل میکردند، مواجه شدند. آنها برای خاموشکردن حریق با شیلنگهای آتشنشانی وارد ساختمان انبار شدند. در این هنگام گونیهای کاغذ روی زمین افتادند و دو نفر از آتشنشانان به دام افتادند. دیگر آتشنشانان و کارکنان برای کمک به آنها شتافتند. افتادن دوبارهی تعدادی از گونیها هفت نفر دیگر را نیز به دام انداخت. پس از پایان عملیات، دو نفر از کارکنان و سه نفر از آتشنشانان صنعتی در اثر سقوط گونیها و بروز خفگی کشته و هفت نفر مجروح شدند.
این مثال، ضرورت داشتن تدابیر واکنشی مناسب را نشان میدهد. اگر تیم واکنش در شرایط اضطراری به کارهای خود فکر میکردند، ممکن بود متوجه گونیهای کاغذی که در اثر جذب آب، سنگین شده و سقوط میکردند، میشدند. طرحریزی مؤثر سبب میشود تا به تمام عوامل مؤثر در نجات جان افراد توجه شود.
در این بخش، دربارهی تدابیر واکنشی در برابر حریق و رهایش مواد خطرناک بحث میشود. بسیاری از الزاماتی که برای خطر بحث میشود، ممکن است برای موارد دیگر نیز کاربردی باشد؛ ولی بههرحال برخی تفاوتها وجود دارند. تا جایی که امکانپذیر باشد، فرمانده رویداد (IC) باید ضمن درنظرداشتن تفاوتها، تدابیر متداول را دنبال کند.
۲- اصول واکنش در برابر حریق
مهمترین مسائلی که افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید بهمنظور تدوین تدابیر واکنشی برای سناریوهای حریق مدنظر داشته باشند، عبارتاند از: قابلیتهای ادارهی آتشنشانی برای واکنش در برابر حریق و میزان هماهنگی آنها با واحدهای اطفاء حریق خارج از سایت.
۱-۲- سازمان واکنش در برابر حریق (داخل سایت)
۱-۱-۲- ادارهی آتشنشانی داخل سایت:
افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید قابلیت و توانمندی واحد آتشنشانی داخل سایت را بررسی کنند. دو گروه اصلی تیم اطفاء حریق شامل تیم آتشنشان پیشرو و تیم آتشنشان عملیات هستند. تفاوت کلیدی بین این دو گروه این است که از نظر عملیاتی، تیم پیشرو نیاز به پوشیدن لباسهای حفاظت فردی ندارند و با استفاده از خاموشکنندههای قابل حمل یا شیلنگهای آب با قطر کمتر از ۱.۵ اینچ به اطفاء حریق در لحظات اولیه (شروع حریق) میپردازند.
تیم عملیات از لباسهای مخصوص حفاظت در برابر حریق تأییدشده استفاده میکنند و آموزشهای تخصصی و گستردهتری از فنون مبارزه با حریق، مانند استفاده از تجهیزات اطفاء حریق شامل شیلنگ و فوم و دیگر عوامل خاموشکنندهی خاص فرا میگیرند.
۲-۱-۲- تجهیزات
موضوع دیگری که تدوین تدابیر واکنشی در برابر حریق را تحت تأثیر قرار میدهد، تجهیزات حفاظتی در سایت است. این وسایل شامل دستگاههای تنفسی مستقل (SCBA)، دستکشها، چکمهها، کلاههای ایمنی و دیگر تجهیزات مانند وسایل پایش قابل حمل، تجهیزات اطفاء حریق، شیلنگها، فوم، فنهای مکنده و نازلها هستند.
۳-۱-۲- دردسترسبودن کارکنان
اعضای تیم واکنش در برابر حریق، باید به تعداد کافی برای فعالیتهای مختلف شامل امدادونجات، عملیات فومپاشی، ورود به فضاهای محصور، تهویه و حفاظت از اموال و تجهیزات در هنگام اطفاء حریق دردسترس باشند.
۲-۲- هماهنگی تیمهای اطفاء حریق داخل سایت و واحدهای خارج از سایت
در هنگام برنامهریزی برای دریافت کمک از سازمانهای خارج از سایت، افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید زمان واکنش، در دسترس بودن، قابلیت آنها در تشخیص و کنترل خطرات و فرایندهای بحرانی و همچنین توانایی آنها در مشارکت در مانورها را ارزیابی کنند.
بسیاری از موضوعات با طریق برنامهریزی قبل از رویداد، یکپارچهسازی آموزشها، مانورها و تمرینهای دورهای حلشدنی هستند.
افراد مسئول طرحریزی شرایط اضطراری باید بهطور دقیق زمان نیاز به کمک مراکز برونسازمانی و نحوهی درخواست کمک از آنها را مشخص کنند.
نمونههای زیادی وجود دارد که در آنها تأخیر در اطلاعرسانی و اعلام هشدار (آژیر) به خسارتهای گسترده در اثر حریق منجر شده است. با سطحبندی واکنش اضطراری میتوان از تلفنهای غیرضروری که میتواند منجر به تأخیر در اعلام شرایط اضطراری شود، جلوگیری کرد. با سطحبندی حریق، تصمیمگیرندگان قادر خواهند بود زمان درخواست کمک از مراکز برونسازمانی را مشخص کنند.
ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی (تایپ شده و باکیفیت) مشاهده کنید.
برای دیدن لینک دانلود در سایت ثبت نام و اکانت خود را ویژه کنید
ورود یا ثبـــت نــــاممزایای اشتراک ویژه : دسترسی به آرشیو هزاران مقالات تخصصی، درخواست مقالات فارسی و انگلیسی، مشاوره رایگان، تخفیف ویژه محصولات سایت و ...
حتما بخوانید:
نویسنده: سیروان شیخی
«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وبسایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصیام، میکوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و بهروز، مسیرِ رشد حرفهای شما را هموارتر کنیم. خوشحال میشوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.