عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

عوامل شیمیایی در محیط کار در برگیرندۀ تمام مواد اولیه ، مواد خام ، مواد واسطه و فرآورده های اصلی که در صنعت بکار می روند یا تولید می شوند ، می باشند. این مواد که به شکل گاز، مایع یا جامد هستند، ممکن است مصنوعی یا طبیعی بوده و دارای منشاء گیاهی، حیوانی یا سنتتیک ( معدنی یا آلی ) باشند. هر یک از این مواد دارای خطرات و زیانهای مختص به خود است که در صورت تماس فرد با آن رخ می نمایند. زیان حاصل از آنها به نوع، راه ورود، مقدار و طول زمان بستگی دارد.

اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی

اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی

اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی

اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی

فهرست:

  • راهنمای استفاده از روشهای نمونه برداری و آناليز NIOSH NMAM) NIOSH)
  • کالیبراسیون پمپ نمونه برداری
  • فیلترهای موزون یا وزن شده
  • دستورالعمل سرهم کردن سیکلون و تمیز کردن آن
  • زنجیره حفاظت و حمل نمونه
  • حمل و جابه جایی نمونه
  • دستور العمل حمل و ارسال نمونه
  • مقررات حمل و ارسال محموله
  • نمونه برداری فردی از آلاینده های هوا
  • الزامات و رهنمودهای عمومی پایش
  • نمونه های شاهد از محل نمونه برداری
  • گردو غبار کل
  • گردو غبار قابل تنفس
  • سیلیس کریستالی
  • نمونه برداری فلزات
  • ازبست
  • گازها و بخارات آلی
    • نمونه برداری با جاذب جامد (SORBENT TUBS)
    • نمونه برداری انتشاری
    • ایمپینجرها و پایلرها
    • کیسه های نمونه برداری گاز و نمونه بردارهای کانیستری
  •  خطای نمونه برداری و آناليز (SAE)
    • بالاترین و پایین ترین حدود اطمینان
    • متغیرهای محیط کار
    • روش های نمونه برداری
    • مقدار SAEs برای مواحهه به مخلوطی از مواد شیمیایی

چکیده

مبحث اندازه گیری و ارزشیابی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار مربوط به تعیین مقدار مواجهه کارکنان با آلاینده های هوابرد نظير گازها، بخارات، گردو غبار، میست و فیوم است. این مهم در سه مرحله نمونه برداری، حمل و نقل نمونه، و آنالیز نمونه خلاصه می شود.

از آنجایی که قضاوت در مورد میزان مواجهه کارگر بر اساس مقادیری در حد میلی گرم یا ppm انجام می شود، کمترین خطای تصادفی با سیستماتیک می تواند منجر به خطای فاحش در برآورد میزان مواجهه کارکنان با عوامل زیان آور شیمیایی شده و سلامت کارکنان را به خطر اندازد. لذا جهت تضمین صحت و دقت اندازه گیری ها باید ملاحظات مربوط به هر مرحله رعایت گردد. ملاحظات مطرح در حوزه نمونه برداری شامل انتخاب روش نمونه برداری مناسب که اعتبارسنجی شده و به تایید سازمان های ذیربط رسیده باشد. همچنین فراهم کردن تجهیزات و وسایل نمونه برداری که از صحت و دقت کافی برخوردار باشند. معمولا این تجهیزات توسعه سازمان های ذیصلاح مورد آزمون قرار داده و تایید می رسند.

لازم است در فرآیند نمونه برداری از وسایل مورد تایید استفاده شود. به منظور حذف خطاهای تصادفی در مرحله نمونه برداری روش هایی تغیر کالیبراسیون و تکنیک های آماری بکار گرفته می شوند. پس از نمونه برداری، حمل و نقل نمونه و انتقال آن به آزمایشگاه آنالیز از جمله مراحلی است که باید کیفیت آن تضمین شود. این مهم تحت عنوان زنجیره حفاظت تامین می گردد که از انتهای مرحله نمونه برداری شروع و تا تحویل نمونه به آزمایشگاه ادامه می یابد.

استخراج نمونه از بستر نمونه برداری و تعیین مقدار آن یکی دیگر از چالش های مهم در امر اندازه گیری مواجهه با عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار بشمار میرود. استفاده از روش هایی که از صحت و دقت لازم برخوردار بوده و اعتبارسنجی شده باشند، لازمه اندازه گیری صحیح مواجه کارکنان است. روش های نمونه برداری و آنالیز مورد استفاده در اندازه گیری مواجهه اغلب توسط موسسه NIOSH یا سازمان OSHA ارائه شده اند. ملاحظات مراحل فوق به تفصیل در این بخش بیان می شوند.

کلیات

اندازه گیری و ارزشیابی آلاینده های هوابرد محیط کار از جمله حوزه های اصلی فعالیت مهندسی بهداشت حرفه ای است. در ادامه اطلاعات پایه ای در مورد نمونه برداری از آلاینده های هوا ارائه خواهد شد. این رهنمودها برای بدست آوردن میزان مواجهند، به نحوی که مستند، معتبر و قابل دفاع در مباحث حقوقی باشند، ضروری است. از آنجایی که در ایران روشهای نمونه برداری از آلاینده های محیط کار تعریف نشده، جهت نمونه برداری از هوا باید روشهای نمونه برداری و آنالیز سازمان OSHA و موسسه NIOSH یا سایر روشهای معتبر نظیر استانداردهای ISO یا BS مورد استفاده قرار گیرند و در صورت لزوم، با پرسنل آزمایشگاه آنالیز در این خصوص مشورت شود.

روشهای نمونه برداری و آنالیز سازمان OSHA به منظور فراهم کردن روشهای معتبر برای این سازمان جهت پایش مواجهه با طیف وسیعی از مواد شیمیایی در محیط کار تهیه شده اند. اعتبار این روشها با استفاده از رهنمودهای ارزشیابی منتشره در وب سایت OSHA، مورد سنجش قرار گرفته است. این رهنمودها پارامترهای نمونه برداری و آنالیز را تعریف کرده و تست های آزمایشگاهی لازم، محاسبات آماری، و معیارهای پذیرش را مشخص نموده، و طرح مشروحی برای گزارشات مکتوب ارائه می دهد. هدف کلی از این رهنمودها فراهم کردن روشهای نمونه برداری و آنالیز است تا بتوان صریحا با داده های ارزشیابی، از آن روشها دفاع کرد. در صورت استفاده از روشهای نمونه برداری غیراستاندارد ممکن است به نمونه برداری مجدد با روش های مورد تایید نیاز باشد.

راهنمای استفاده از روشهای نمونه برداری و آنالیز NIOSH NMAM) NIOSH)

 

استاندارد متد نمونه برداری و اندازه گیری مواد NIOSH

استاندارد متد نمونه برداری و اندازه گیری مواد NIOSH

 

روشهای نمونه برداری و آنالیز موسسه NIOSH NMAM) NIOSH) مجموعه ای از روشهای نمونه برداری و آنالیزی نمونه های هوا، بیولوژیک، بیوآئروسل، و بالک است که در این موسسه مورد ارزشیابی قرار گرفته اند. این مجموعه به محض توسعه یا ابداع روشهای جدید بروز شده، ارزشیابی و بازنگری می شود.

هدف این روشها ارتقاء صحت، حساسیت، و اختصاصی بودن آنالیز نمونه های بهداشت حرفه ای است. موارد یا موقعیت هایی پیش می آید که کاربر روشهای NIOSH، نیاز به تغییر یا اصلاح آنها دارد (مثلا جهت غلبه بر ترکیبات مداخله کننده ناشی از محیط کار، جهت استفاده از ظرفیت های خاص آزمایشگاه، و فراهم کردن امکان آنالیز یک نمونه واحد برای ردیابی چند آلاینده).

هنگامی که تغییرات یا اصلاحات در روش مورد نظر اعمال شد، ارائه داده های کنترل کیفیت که نشان دهنده قابلیت اطمینان یا پایایی روش اصلاح شده باشد، ضروری است. برای مثال : در مواردی که تراکم بخار یا رطوبت بالا است، باید حجم هوای نمونه برداری شده در جاذبهای جامد کاهش یافته و در برخی موارد که تراکم بخار یا رطوبت نسبتا پایین است، حجم هوای نمونه برداری مورد نیاز افزایش یابد به منظور حذف مداخله گرها در حین اندازه گیری، در صورت نیاز می توان شرایط کروماتوگرافیک، از جمله انتخاب ستون و نوع دتکتور را تغییر داد.

نحوه استفاده از NMAM : ترتیب این روشها بر اساس نام روش و بصورت الفبایی می باشد و برخی اسامی روشها ممکن است به گروهی از مواد مرتبط باهم اشاره داشته باشد.

1- یافتن روش مورد نظر: آسان ترین و سریع ترین راه یافتن روش مورد نظر رجوع به فهرست الفبایی در ابتدای راهنمای کتاب یا سایت اینترنتی) NMAM است. این فهرست شامل:

  • اسامی رایج مواد شیمیایی و روشهای مربوط به آنها
  • نرخ نمونه برداری
  • حداکثر حجم نمونه
  • اطلاعاتی در مورد ترکیب
  • حلال مورد نیاز برای استخراج نمونه جهت آنالیز
  • شماره روش
  • حداقل حجم نمونه
  • نوع نمونه بردار ذکر و اطلاعات مفید دیگر می باشد
  • نام روش

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا

روش ها و تجهیزات نمونه برداری آلاینده های شیمیایی هوای محیط کار

استاندارد متد نمونه برداری و اندازه گیری مواد NIOSH

کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

 

ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار

ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار

ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار

ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار

 فرمت: PPT   تعداد صفحات: 74

تهیه و تنظیم: دکتر محمدجواد عصاری

فهرست:

  • سیلیس
  • مواجهه شغلی با سیلیس

  • ارزیابی مواجهه با سیلیس

  • روش های نمونه برداری و تجزیه سیلیس

  • برنامه کنترل مواجهه با سیلیس در محیط کار

  • پرسش و پاسخ

سیلیس:

  • سیلیس نام گروهی از مواد معدنی حاوی سیلیکون و اکسیژن با فرمول شیمیایی SiO2 می باشد.
  • سیلیس به طور طبیعی به دو شکل اصلی سیلیس آزاد و ترکیبی در پوسته زمین یافت می شود.
  • سیلیس آزاد به اشکال آمورف (بی شکل) و سیلیس کریستالی (کوارتز، کریستوبالیت و تریدیمیت) وجود دارد.
  • فقط سیلیس آزاد کریستالی برای سلامتی خطرناک می باشد.
  • مواجهه با گرد و غبارحاوی بیش از 1٪ وزنی سیلیس آزاد کریستالی به طور بالقوه سلامتی را به خطر می اندازد.

مواد معدنی حاوی سیلیس

  • شن
  • سنگ گرانیت
  • ماسه سنگ
  • تخته سنگ
  • شیل
  • خاک رس
  • سنگ اهک

روابط متقابل بین سیلیس آزاد کریستالی و آمورف

روابط متقابل بین سیلیس آزاد کریستالی و آمورف

روابط متقابل بین سیلیس آزاد کریستالی و آمورف

روش های شناسایی سیلیس کریستالی

  • برگه اطلاعات ایمنی (MSDS) بهترین منبع اطلاعاتی در مورد محصولات حاوی سیلیس در محیط کار است.
  • MSDS را باید از طریق تولید کننده یا عرضه کننده کالا تهیه نمود.
  • فرایند و شرایط کاری استفاده از محصولات حاوی سیلیس آمورف باید به دقت مورد مطالعه قرار گیرد زیرا دمای بالا سبب تبدیل سیلیس آمورف به اشکال کریستالی  سیلیس می شود.
  • وجود سیلیس در ترکیبات معدنی بسیار مهم است زیرا سیلیس کریستالی اغلب در مقادیر قابل ملاحظه ای در سنگ های فرآوری نشده وجود دارد.

مواجهه شغلی با سیلیس Occopational Exposure to Silica

مشاغل در مواجهه با سیلیس

  • معادن سنگ
  • عملیات استخراج
  • سنگ کوبی و سنگ تراشی
  • ریخته گری
  • ساخت و ساز و جاده سازی
  • کارخانه آسفالت
  • سفال گری
  • ساخت و تعمیر کشتی
  • تولید محصولات سیمان
  • ساخت طلا و جواهر

مشاغل با ریسک مواجهه بالا

  • سنگ کوبی
  • دریل کاری سنگ
  • انفجار و بارگیری سنگ
  • سندبلاست
  • پرداخت سنگ
  • برش و چکش کاری سنگ
  • حفاری سنگ یا زمین
  • عملیات تخریب

ارزیابی مواجهه با سیلیس Silica Exposure Assessment

عوامل موثر در مواجهه با سیلیس کریستالی

  • منبع مواجهه
  • علت مواجهه
  • تعداد کارگران در مواجهه
  • مدت زمان مواجهه در طول روز
  • تناوب مواجهه
  • میزان و نوع سیلیس آزاد کریستالی در گرد و غبار
  • غلظت سیلیس آزاد کریستالی قابل استنشاق در هوا
  • اندازه نسبی ذرات قابل استنشاق
  • وجود استراتژی ها و روش های کنترل مواجهه
  • میزان اثربخشی استراتژی های کنترل موجود
  • ظرفیت عملکردی سیستم های کنترل مهندسی موجود
  • استفاده از تجهیزات حفاظت فردی موجود
  • مقاومت فردی
  • عادت مصرف سیگار
  • وضعیت بیماری
  • سن کارگر

نحوه ارزیابی مواجهه شغلی با سیلیس

شناسایی و اندازه گیری سیلیس آزاد کریستالی در هوای محیط  کار به تکنیک های پیچیده ای نیاز دارد. با وجود این که گرد و غبار قابل استنشاق فقط بخشی از گرد و غبار کل را تشکیل می دهد، بنابراین مشاهده سیلیس آزاد کریستالی با چشم غیر مسلح، حاکی از وجود مشکل مواجهه احتمالی می باشد.

روش های پایش، نمونه برداری و تعیین مقدار غلظت سیلیس در هوای محیط کار و مواجهه فردی کارگر با سیلیس موجود در هوا باید مطابق با روش های استاندارد نمونه برداری و تجزیه در هوا انجام گیرد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

نمونه برداری و تجزیه ترکیبات سیلیس

نکات مهم در مورد سیلیس و بیماری ناشی از آن

دستورالعمل سازمان NIOSH برای کاهش سیلیس در محیط کار

ارزیابی پراکندگی گرد و غبار سیلیس موجود در هوا

 

ارزیابی ریسک مواد شیمیایی

کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

 فرمت:Pdf    تعداد صفحات: 2017

مقدمه

تغيير در شيوه زندگي، نياز به محصولات جديد و استفاده از تكنولوژيهاي نو سبب گرديده است كه فهرست مواد شيميايي مورد مصرف در صنعت روز به روز فزوني يابد.

عليرغم پيشرفت هاي علمي بشر در مورد اثرات سوء مواد شيميايي ، در بسياري از موارد دانسته هاي بشر در مورد اثرات زيان آور مواد شيميايي كم بوده و بعضا اطلاعاتي در دست نيست. از اين رو لازم است نسبت به پايش مواجهه شاغلين و ثبت آنها اقدام نمود تا بتوان در مقاطع زماني مختلف همزمان با پايش هاي بيولوژيكي، داده ها و اطلاعات جمع آوري شده را به كمك متخصصين اپيدميولوژي شغلي مورد تحليل و استنتاج قرار داد. اين داده ها همچنين ما را در برقراري حدود مجاز شغلي در آينده ياري مي نمايد.

به منظور دستيابي به اين هدف ، همسان سازي روش هاي سنجش توسط كارشناسان محترم بهداشت حرفه اي در سطح كشور يك ضرورت است تا بتوان با اطمينان نسبت به تحليل نتايج سنجش و ارتباط آن با پايش هاي بيولوژيكي و اثرات زيان آور در شاغلين اقدام نمود. از اين رو در اين راهنما
روشهاي نمونه برداري، آماده سازي و تجزيه نمونه هاي هوا براي تعداد قابل توجهي از تركيبات شيميايي ارائه شده است.

اميد است در آينده نسبت به تكميل اين راهنما و ارائه روشهاي سنجش براي ساير تركيبات شيميايي و نيز بازنگري اين مجموعه اقدام گردد.

اهداف

هدف كلي: هدف از تدوين اين راهنما، ارائه روش هاي سنجش (شامل مراحل نمونه برداري ، آماده سازي و تجزيه نمونه ها) تعداد قابل توجهي از آلاينده هاي شيميايي محيط كار مي باشد.

هدف كاربردي: يكسان سازي روشهاي سنجش آلاينده هاي شيميايي محيط كار به منظور ثبت و قابليت قياس نتايج سنجش آلاينده ها توسط كارشناسان مختلف در سطح كشور و استفاده از داده هاي ثبت شده در مطالعات اپيدميولوژيكي

دامنه كاربرد: محيط هاي صنعتي و معدني (اعم از محيط هاي روباز يا سرپوشيده) و آزمايشگاههاي مرجع در سطح كشور

  • مقدمه
  • 2- اهداف
  • 2- اصطلاحات و تعاريف
  • الف- بخارات آلی
  • الف – 1 – الکل ها
  • اتانول
  • اتیل الکل
  • اتیلن گلیکول مونو متیل اتر
  • الکل چوب
  • آلیل الکل
  • آنول
  • ایزو بوتیل الکل
  • ایزوبوتیل کربینول
  • ایزوآمیل الکل
  • ایزوپروپیل الکل
  • ایزوپروپیل کربینول
  • ایزوپنتیل الکل
  • 2- پروپانول
  • 2- پروپنول
  • جوهر چوب
  • سیکلوهگزانول
  • فورفوریل الکل
  • 2- فوریل کربینول
  • 2- فوریل متانول
  • کربینول
  • متانول
  • 2- متوکسی اتانول
  • 2- متیل 1- پروپانول
  • متیل الکل
  • متیل سِلوسُلو
  • متیل سیکلو هگزانول
  • 3- متیل- 1- بوتانول
  • نفت چوب
  • وینیل کربینول
  • هگزالین
  • هگزا هیدرو کرزول
  • هگزاهیدرومتیل فنول
  • هیدرالین
  • هیدروکسی سیکلوهگزان
  • 2- (هیدروکسی متیل) فوران
  • الف – 2 – آلدهیدها
  • اتانال
  • اتیل آلدهید
  • استالدهید
  • استیک آلدهید
  • استیل آلدهید
  • n-والرالدهید
  • آمیل آلدهید
  • بوتیل فرمال
  • پروپالدهید
  • پروپانال
  • پروپیل آلدهید
  • پروپیلیک آلدهید
  • پروپیونالدهید
  • پنتانال
  • فرمالدهید
  • فرمالین
  • 2- فوران کربوکسالدهید
  • 2- فورآلدهید
  • فورفورال
  • متانال
  • متیل استالدهید
  • متیلن اکساید
  • والرال
  • والرالدهید
  • والریک آلدهید
  • الف – 3- آمین ها
  • n-اتیل اتانامین
  • ارتو-تولوئیدین
  • آمینوبنزن
  • 2-آمینو تولوئن
  • آنیلین
  • بنزآمین
  • n-n -دی اتامین
  • دی اتیل آمین
  • دی آمید
  • دی آمین
  • دی متیل آمین
  • دی متیل آمینو بنزن
  • 4-2، دی متیل آنیلین
  • 4-2، زایلیدین
  • فنیل آمین
  • n-متیل متانامین
  • هیدرازین

کلیه شش جلد را به صورت مستقیم در زیر دانلود کنید

این مطلب بروزرسانی شد و فایل شناسایی و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی در 91 صفحه به موضوعات زیر پیوست شد.

  • کلیات
  • راهنمای استفاده از روشهای نمونه برداری و آنالیز (NIOSH NMAM (NIOSH
  • کالیبراسیون پمپ نمونه برداری
  • فیلترهای موزون یا وزن شده
  • دستورالعمل سرهم کردن سیکلون و تمیز کردن آن
  • زنجیره حفاظت و حمل نمونه
  • حمل و جابه جایی نمونه
  • دستورالعمل حمل و ارسال نمونه
  • مقررات حمل و ارسال محموله
  • نمونه برداری فردی از آلاینده های هوا
  • الزامات و رهنمودهای عمومی پایش
  • نمونه های شاهد از محل نمونه برداری
  • گردو غبار کل
  • گردو غبار قابل تنفس
  • سیلیس کریستالی
  • نمونه برداری فلزات
  • آزبست
  • گازها و بخارات آلي
    • نمونه برداری با جاذب جامد (SORBENT TUBs)
    • نمونه برداری انتشاری
    • ایمینیجرها و بابلرها
    • کیسه های نمونه برداری از و نمونه بردارهای کانیستری
  • اخطای نمونه برداری و آنالیز (SAE)
    • بالاترین و پایین ترین حدود اطمینان
    • متغییرهای محیط کار
    • روش های نمونه برداری
    • مقدار Saes برای مواجهه با مخلوطی از مواد شیمیایی

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد) داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

⇐ اصول کلی شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

⇐ شناسایی ، ارزیابی و کنترل عوامل زیان آور محیط کار

⇐ گزارش اندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار

⇐ عوامل شیمیایی محیط کار دکتر بهرامی

⇐ ارزیابی روش های کنترل عوامل شیمیایی محیط کار

 

منبع: بهداشت حرفه ای

 

آزبست قاتل خاموش

آزبست قاتل خاموش (در مورد آن چه می دانید؟)

آزبست قاتل خاموش (در مورد آن چه می دانید؟)

آزبست قاتل خاموش (در مورد آن چه می دانید؟)

 

  • آیا شما مدیر یک شرکت آزبست- سیمان یا لنت ترمس هستید؟
  • چه خطراتی کارکنان شما را تهدید می کند؟

آزبست چیست؟

  • آزبست نا گروهی از ترکیبات است که بیشتر در طبیعت به صورت الیاف معدنی و سنگ یافت می شود. نام دیگر آن پنبه کوهی یا نسوز است.
  • این ماده از دریاز تاکنون مورد استفاده بوده است.
  • تجارت این ماده به خاطر دارا بودن خواص ویژه و ارزانی ان بسیار سود آور است.

انواع آزبست ها کدامند؟

  • کریزوتایل: آزبست سفید که 95 درصد از مصرف جهانی این ماده را تشکیل می دهد.
  • آموزیت: آزبست قهوه ای
  • کروسیدولیت: آزبست آبی که بسیار خطرناک می باشد.

کاربردهای آزبست:

  • محصولات آزبست – سیمان  مثل ورفه های موجدار (ایرانیت) و لوله های آزبست
  • نومز و کلاج خودروها به منظور افزایش مقاومت
  • مواد عایق کننده
  • ساخت لباس های نسوز
  • و غیره

خطرات آزبست

  • الياف آزبستی که در هوا رها شده اند اگر تنفس شود و به بخش های عمیق ریه رود می تواند باعث آسیب شود. فیبر های قابل تنفس کوچک آزبست در شش ها ته نشین می شوند.
  • مکانیسم ایمنی بدن هم نمی تواند این الیاف را هضم کند.
  • این الياف می توانند به پرده جنب (بین شش و قفسه سینه) نیز برسند و باعث بیماری خطرناک سرطان مزوتلیوما شوند. به طور کلی بیماری های ناشی از آزبست شامل: آزبستوزیس، مزوثليوما سرطان ریه، دیگر سرطان ها

نکته: بیماری های ناشی از آزبست درمان ندارد و فرد پس از مدتی جان خود را از دست می دهد. معمولا ۱۵ تا ۲۰ سال طول می کشد تا علائم خود را نشان دهند. تنگی نفس، سرفه و … اثرات بهداشتی ناشی از مواجهه با آزبست حتی می تواند پس از قطع مواجهه نيز پیشرفت کنند.

مواجهه با آزبست

راه اصلی:

دستگاه تنفسی یا شش ها (راه اصلی)

راههای فرعی : بلعیدن یا دستگاه گوارش

پوست (برخی کارگران ساختمانی)

کیسه های  هوایی

آزبست به خصوص زمانی خطرناک تر می شود که ترد و شکننده شود. در این حالت به راحتی می تواند در فضا آزاد گردد. الیاف ریز تر  می توانند برای مدتهای زیادی در هوا باقی بمانند. آنها سپس از راه دهان و بینی به کیسه های هوایی بسیار کوچک شش ها رفته و باعث بیماری می شوند.

  • سالانه بیش از صد میلیون نفر در جهان در مواجهه با آزبست فرار می گیرد که بیش از صد هزار نفر از آنها در هر سال فوت می کند.
  • (حتی کارگرانی که با لباس های خود آزبست را به منزل برده بودند کودکشان دچار مزوتلیوما

شده است)

عواملی که خطر بیماری های مرتبط با آزبست را افزایش می دهد:

  • تنفس مقدار زیاد الياف
  • مدت زمان طولانی مواجهه
  • کشیدن سیگار
  • سن پایین به خصوص کودکان

چه مشاغلی در خطرند؟

 

اثرات آزبست بر روی سلامت انسان

مشاغل در خطر آزبست

 

اگر شما کارفرمای یکی از کارخانجات تولید محصولات آزبستی، معادن حاوی آزبست، ساخت و تعمیر لنت ترمز و کلاج و یا برخی کارهای ساختمانی هستید باید بدانید که کارکنان شما در معرض خطر آزبست قرار دارد.

کارکنان شما زمانی بیشتر در مواجهه قرار می گیرن که :

  • آنها اطلاعی از خطرات این ماده نداشته باشند .
  • تازه کار باشند و همچنین مواد دارای آزبست را نشناسند.
  • روش هایی که باعث کاهش خطر می شوند را استفاده نکنید و یا به آنها نیاموزید.
  • آنها سیگار بکشند و در حین کار با آزبست یا در محل کار غذا بخورند.

چرا باید آزبست را از فرایند خارج سازیم؟

  • آزبست ریسک بزرگی برای سلامتی کارکنان شماست (با ارزش ترین سرمایه هر سازمان). حذف یا جایگزینی آزبست با مواد کم خطر یا بی خطر قدم بزرگی در راستای سلامت شاغلین شماست.
  • قانون الزام می دارد که سلامت کارگران حفظ شود و در غیر این صورت شما متخلف خواهید بود.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

  • راه های پیشگیری
  • باید ها و نبایدهایی که کارگران بایستی بدانند.
  • وسایل حفاظت فردی
  • نکات ایمنی در هنگام کار با آزبست

این مطلب بروزرسانی شد و فایل پاورپوینت آزبست قاتل خاموش در 67 اسلاید پیوست شد.

بخش 1: تعاريف، ويژگيها و كاربرد

  • تعاريف
  • وي‍ژگي هاي آزبست
  • كاربردهاي آزبست

بخش 2: خطرات،ارزشيابي و كنترل

  • خطرات آزبست براي سلامت
  • خطرات آزبست براي محيط زيست
  • مواجهه با آزبست
  • كنترل مواجهه با آزبست
  • جايگزين هاي آزبست

بخش 3: آزبست در جهان و ايران

  • آزبست در جهان
  • آزبست در ايران
  • نمونه هايي از كارخانجات آزبست در ايران

بخش 4: آزبست: حذف و كاهش در ايران

  • برنامه كشوري كنترل و حذف مواجهه با آزبست
  • منابع

 

 

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با آزبست قاتل خاموش (در مورد آن چه می دانید؟) داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

ایمنی در کار با سرب, آزبست و حلال ها

حفاظت کارگران از خطرات آزبست در تعمیر و نگهداری کف سازی

⇐  آزبستوز Asbestosis

بررسی اثرات سم شناسی فلز سرب و تاثیر آن بر بدن انسان

پاورپوینت شایع ترین بیماری های شغلی

 

اصول تهویه و بهداشت در بیمارستان

کنترل عوامل شیمیایی بیمارستان

کنترل عوامل شیمیایی بیمارستان

کنترل عوامل شیمیایی بیمارستان

مواد شیمیایی مورد استفاده در بیمارستان ها:

گازهای بیهوشی زائد بخش کوچکی از گازهای بیهوشی می باشد که از چرخه تنفسی بیماران بیهوش ، در طول انجام عمل بیهوشی به داخل فضای اتاق عمل تراوش می کند .

این گازها همچنین ممکن است در هنگام برگشت بیماران از حالت بیهوشی ، توسط عمل بازدم دم به فضا ی اتاق منتقل شود .گازهای بیهوشی شامل دو نوع نیتروز اکساید و گازهای بیهوشی هالوژن دار همچون هالوتان ، ان فلوران ، ایزو فلوران ، دس فلوران ، سوو فلوران و متوکسی فلوران می باشد . گازهای بیهوشی هالوژن دار اغلب بصورت مخلوط با نیتروز اکساید تهیه می شوند.

چه کسانی با گازهای بیهوشی زائد در تماس هستند ؟

کارکنان بیمارستانی زیر ممکن است در تماس با گازهای بیهوشی زائد باشند :

  • متخصص های بیهوشی
  • دندانپزشک ها
  • تکنیسین های بیهوشی
  • پرستاران اتاق عمل
  • تکنیسین های اتاق عمل
  • دیگر پرسنل اتاق عمل
  • پرستاران اتاق ریکاوری
  • جراحان

فرمالین

  • محلول 40 – 35 درصد فرم آلدیید در آب است. ثابت کردن بافت ها در آزمایش های پاتولوژی و آناتومی کاربرد دارد. مواجهه با آن عمدتاً مسمومیت از طریق سیستم تنفسی ایجاد می شود.
  • فرم آلدیید به صورت گاز می باشد و قدرت حلالیت زیاد در آب دارد. فرمالین در واقع فرم آلدیید حل شده در آب می باشد و به صورت محلول 40 درصد تهیه می شود.

عوامل بیولوژیکی

 

لیست زیر شامل کاربردهای متداول مواد ضد سرطان و تعدادی از سرطانهای معالجه شده توسط این مواد است:

  • عوامل آلکیلاسیون (مانع میتوزیسنرمال و تقسیم سلولی می شوند):
    • (Chlorambucil (Leukeran  سرطان پستان ، ریه ، تخمدان و بیضه ، بیماری هوچکین
    • (CYclophosphamide (Cytoxan سرطان مغز استخوان ، پستان ، ریه و تخمدان
    • (Carmustine (BiCNU – ملانوما بدخیم ، تومورهای مغزی
  •  آنتی متابولیسم ها (مانع سنتز فولیک اسید ، پورین و پیریمیدین می شود):
    • (Methotrexate (Mexate لوسمی ، سرطان پستان و ریه
    • (Fluorouracil (Adrucil سرطان مثانه ، کبد ، پانکراس ، ریه و پستان
    • (Mercaptopurine (Purinethol لوسمی حاد
  • آنتی بیوتیکها (موجب شکسته شدن رشته های منفرد و دوتائی DNA می شود)
    • Actinomycine D (Cosmegen) Kaposi’s sarcoma ,Rhabdomy sarcoma
    • (Doxorubicin (adriamycin لوسمی حاد ، سرطان پستان
    • (Bleomycin (Bleo لنفوما هوچکین و غیر هوچکین ، سرطان بیضه
  • تولیدات طبیعی (مواد آنتی مایتوتیک) (میتوز را بلوکه کرده و مانع اجرای مرحله متافاز می شود)
    • (Vinblastine (Velban لنفوما غیر هوچکین ، سرطان پستان و بیضه
    • (Vincristine (Oncovin سرطان سلولهای کوچک ریه ، لنفوما غیرهوچکین
    • (Paclitaxel (Taxol سرطان بیضه و تخمدان

اتیلن اکساید

  •  گازی است بی رنگ با بوی شیرین
  • کاربرد: استفاده برای استرلیزاسیون وسایل پزشکی بخصوص وسایلی که به حرارت حساسیت دارند.
  • اکسید اتیلن در سیلندر های تحت فشار بکار می رود. سیلندر ها حاوی 88 % فرئون و 12 % اتیلن می باشند.
  • طبق آمار OSHA تقریبا 6237 نفر بطور مستقیم و 25000 نفر بصورت اتفاقی در بیمارستان ها در معرض تماس بوده اند.
  • منبع اصلی تماس با اتیلن اکساید در بیمارستان ها واحد استرلیزاسیون می باشد.

موضوعات زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • هالوتان

  • تهویه بیمارستان

    • ارتباط بین تهویه و عفونت های  منتقله از طریق هوا

    • انواع سیستم های تهویه در بیمارستان

    • انواع هودهای آزمایشگاهی

    • انواع هودهای فیوم

    • راهنمای ایمنی در کار با هود

    • هودهای مخصوص فیوم های رادیواکتیو

    • هود اسلات (SLOT VENTILATION)

    • هود کنوپی

    • فیلترهای هپا HEPA

    • انواع هودهای بیولوژیکی

    • ارزیابی و پایش سیستم تهویه بیمارستان

    • و …

 

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با کنترل عوامل شیمیایی بیمارستان داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

ضوابط بهداشت محیط و حرفه ای در طراحی, ساخت, تجهیز و بهره برداری بیمارستان ها

ایمنی گازهای طبی در بیمارستان

ارزیابی ریسک به روش JSA در بیمارستان

ایمنی در بیمارستان ها و مراکز درمانی

پاورپوینت ایمنی و بهداشت در بیمارستان ppt

 استاندارد سیستم روشنایی در بیمارستان

 

کنترل عوامل شیمیایی محیط کار

ارزیابی روش های کنترل عوامل شیمیایی محیط کار

ارزیابی روش های کنترل عوامل شیمیایی محیط کار

ارزیابی روش های کنترل عوامل شیمیایی محیط کار

تهیه و تنظیم: دکتر قربانی (عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت همدان)

تعداد صفحات جزوه: 92

تبیین اهداف:

  • لزوم آشنائی با کلیه مباحث طراحی براي ارزیابی صحیح از سیستمهاي تهویه صنعتی
  • ضرورت شناخت جایگاه سیستمهاي تهویه صنعتی در بین روشهاي مختلف کنترل آلودگی هوا و اثبات اثربخشی و کارآئی آن نسبت به روشهاي دیگر قبل از اجراي طرح
  • افزایش مهارت کارشناسان در راستاي ارزیابی کلی سیستم تهویه صنعتی قبل از اجراء، در حین اجراء و پس از اجراء
  • افزایش مهارت کارشناسان در پایش سیستمهاي تهویه صنعتی و ارائه راهکارهاي اصلاحی

اهمیت آلودگی هوا:

  • سلامت شاغلین و محیط زیست
  • معضلات منطقه اي ناشی از آلاینده هاي هوا (وارونگی دمائی، اثرات روي اکوسیستم منطقه)
  • معضلات جهانی ناشی از آلودگی هوا مثل رقیق شدن لایه ازن، گرم شدن کره زمین بدلیل اثر گلخانه اي آلاینده ها
  • مباحث اقتصادي ( اقتصاد بعداشت، هزینه هاي تحمیلی بر مردم و دولت، شهرداري )

روش های کنترل عوامل شیمیایی:

  1. اجرایی
  2. فنی
  3. حفاظت فردی

الویت اقدامات مدیریتی و اجرایی

  • تدوین قوانین بین المللی، ملی، محلی و … الزام آور در زمینه کنترل آلاینده هاي هوا
  • لزوم هماهنگی هاي درون و برون بخشی سازمانی نهادي مرتبط با کنترل آلاینده هاي هوا
  • نظارت مسئولانه و پیگیر
  • اعمال سیستم ارزش گذاري براي انجام اقدامات کنترلی عوامل زیان آور محیط کار
  • تبیین قوانین، مشوق ها و جرایم مرتبط با کنترل آلاینده هاي هوا
  • پیشنهاد و پیگیري تصویب مقررات جدید

روش های عمومی کنترل عوامل شیمیایی یا آلاینده های هوا محیط کار

شامل کنترل در منبع، مسیر انتشار و حفاظت فردي است.

کنترل در منبع:

  • تعویض یا جایگزینی مواد
  • تغییر فرآیند تولید یا کار
  • استفاده از رطوبت
  • تهویه موضعی

تعویض یا جایگزینی مواد:

جایگزینی مواد بی خطر یا کم خطر (سمیت کم) بجاي مواد خطرناك یا سمی

شروط این جایگزینی

الف- اثبات خطر و سمیت ماده مورد استفاده و اثبات خطر و سمیت کم ماده جایگزین
ب- از لحاظ فنی امکانپذیر باشد
ج – ماده جایگزین آسیبی به محصول یا فرآیند تولید نزند
د- از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه باشد..

مثالها: استفاده از تولوئن یا گزیلن بجاي بنزن، استفاده از پشم شیشه، پشم سنگ یا پشم سرباره بجاي آزبست، جایگزینی مسباره بجاي سیلیس در سندبلاست کاري و …

تغییر سوخت دستگاه ها و وسایل و استفاده از سوخت هاي پاک

2- تغییر در فرایند کار

  • تغییر یا اصلاح روش انجام کار و استفاده از روشهاي با پتانسیل خطر کم یا بی خطر
  • تغییر سیستمهاي باز به بسته
  • مکانیزاسیون کار
  • رفع نشتی دستگاه ها (در سنگ شکن ها، سرندها و …)

مثالها: استفاده از لیفتراکهاي گازي بجاي لیفتراکهاي گازوئیلی و بنزینی، استفاده از نقاله هاي بادي بجاي نوار نقاله هاي معمولی، استفاده از رنگ
غوطه وري بجاي اسپري رنگ، بسته نمودن حوضچه هاي کلر جهت از بین بردن چسبندگی دستکش ها و …

3- استفاده از رطوبت

  • استفاده از آب یا مایعات جهت پیشگیري از بلند شدن یا انتشار غبار و ذرات
  • شرط استفاده: عدم اختلال در فرآیند و کیفیت مواد
  • استفاده و تزریق آب در برخی از معادن قبل از انفجار یا حفاري
  • مرطوب سازي مواد پودر در کارخانجات شیشه و آسفالت
  • استفاده از مایعات مخصوص و پاشیدن آنها بر روي مواد معدنی دپو و توده شده جهت پیشگیري از انتشار در اثر باد و جریانهاي هوا
  • پاشیدن قیر یا مواد نفتی بر روي جاده هاي خاکی

4- تهویه موضعی: بدام اندازي و جمع آوري آلاینده هاي هوا توسط سیستم تهویه در منبع یا موضع انتشار و هدایت آن به سمت فضاي باز یا محیط
زیست (ترجیحاً با تصفیه آلاینده ها)

با دانلود فایل پیوستی موضوعات زیر را مشاهده کنید:

  • کاربرد رطوبت در کنترل ذرات

  • مثال هایی از کاربرد روش های مختلف کنترل آلودگی هوای صنایع  (به غیر از تهویه)

  • مراحل ارزیابی طرح کنترل آلودگی هوا

  • کمیات و پارامترهای فیزیکی مهم در تهویه

  • قوانین بنیادین سیستم های تهویه

  • بررسی انواع سیستم های تهویه به صورت تخصصی

  • سیستم های کانال کشی

  • موارد ضروری در طراحی سیستم تهویه موضعی

  • و …

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با ارزیابی روش های کنترل عوامل شیمیایی محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اصول کلی شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

فایل شناسایی وارزیابی آلاینده های شیمیایی در محیط کار

جزوه عوامل شیمیایی دکتر گلبابایی

⇐ آلودگی هوا و کنترل آن ( روش ها و وسایل نمونه برداری از هوا )

 

تصفیه شیمیایی گازها

تصفیه شیمیایی گازها

تصفیه شیمیایی گازها

تصفیه شیمیایی گازها

 

بیشتر گازهای صنعتی دارای ترکیباتی هستند که به دلایلی مختلف باید از گاز حذف شوند. به همین ترتیب، بعضی از گازهای حاصل از صنعت منیزیم، حاوی هیدروژن کلرید (HCL) می باشند که تخلیه این گازها در هوای آزاد مجاز نیست زیرا برای نباتات و دستگاه ها مضرند.

بیشتر آلودگی های شیمیایی گازها، اگر جمع آوری و تغلیظ شوند، از نظر اقتصادی ملی باارزشند و گاهی می تواند منبع اصلی مواد خام به منظور تولید فرآورده های شیمیایی مانند هیدروکلریک اسید، هیدروفلوئوریک اسید، نیتریک اسید، کربن بی سولفید و … را تشکیل دهند.

انحلال پذیری گاز در مایع:

انحلال گاز در مایع نقش عمده ای در تصفیه گازها و زدودن ناخالصی های شیمیایی گازی ایفا می کند. علاوه بر اجسام جامد و مایع، گازها نیز در تماس با مایع به صورت محلول در می آیند (مانند جذب اکسیژن در آب). مقدار گازی که در یک مایع حل می شود، به خواص گاز و مایع و نیز به شرایط انحلال مانند دمای مایع و فشار جزئی گاز روی مایع بستگی دارد. هر چه فشار جزئی گاز بیشتر باشد، مقدار گازی که می تواند در مایع حل شود بیشتر است، این رابطه را قانون هنری می نامند و با فرمول زیر بیان می شود.

C=HP

  • C: غلظت جزء گازی در مایع
  • F: فشار جزئی گاز در مخلوط گازی
  • H: ثابت عددی که مقدار آن به خواص گاز و مایع و دمای انحلال بستگی دارد.

هرگاه مایعی که گازی در آن حل شده است، در ظرف بسته ای قرار داده شود و بالای سطح مایع فضایی موجود باشد (یعنی کل حجم ظرف توسط مایع اشغال شود) پس از مدتی، مقداری از گاز حل شده از مایع خارج و پس از توزیع نهایی جزء گازی بین گاز و مایع حالت تعادل برقرار می شود. هر گاه، یکی از اجزاء سازنده گاز در مایع نباشد، قسمتی از آن از فاز گازی وارد فاز مایع می گردد و در آن حل می شود و برعکس، اگر مقدار یکی از اجزاء گازی محلول در مایع، در فاز گازی کم باشد، قسمتی از آن از فاز مایع به فاز گاز خواهد رفت. این پدیده را می توان با نظریه سینیتیک مولکولی توضیح داد به این صورت که مولکول های گاز در  برخورد با مایع در اثر نیروهای بین مولکولی در آن حل (جذب) می شوند. منتها در طول مدت ماند و حرکت در مایع به علت زیاد بودن انرژی سینیتیک، ممکن است مایع را ترک کرده و وارد فاز گاز شوند. در حالت تعادل، تعداد مولکولها توسط مایع در یک مدت معین جذب می شوند، با تعداد مولکولهایی که از فاز مایع وارد فاز گازی می شوند، برابر است.

زمانی که تعادل از بین میرود موازنه در جهت جریان غالب فرآیند مربوط پیش میرود و حالت تعادل مجدداً ایجاد می شود. در محلول های غلیظ و در مواردی که برهم کنش های شیمیایی بین جزء حل شده و مایع صورت می گیرد قانون هنری صادق نیست.

انحلال گاز در مایع، به دمای انحلال بستگی دارد. با ازدیاد دما، میزان انحلال پایین می آید. (ضریب H کاهش می یابد) و یا به عبارت دیگر، با ازدیاد دما، فشار جزئی افزایش می یابد.

 

پدیده های مؤثر در فرآیند تصفیه گازها از ناخالصی های شیمیایی گازی:

با سه روش می توان ناخالصی های شیمیایی گازی را از گازها جدا نمود:

– شستشویی گاز توسط مایعات یا جذب سطحی توسط مایع

– جذب، جذب سطحی به وسیله جامدات

– تبدیل ناخالصی های شیمیایی گازی به جامد یا مایع با استفاده از مواد افزودنی گازی که به دنبال آن مواد حاصله تفکیمکک می شوند.

توجه: روش تفکیک ناخالصی های شیمیایی گازی در بیشتر موارد پیچیده است زیرا جمع آوری ذرات ریز جامد و مایع حاصله بسیار دشوار است از این رو، این روش به ندرت به /؟کار گرفته می شود، منتها، این پدیده ها در بعضی از فرآیندهای تولید به طور خود به خود روی می دهند. به این ترتیب، در صنعت اسید سولفوریک، این ماده بخار آب موجود در گازها را جذب می کند. برای این کار مقدار کمی از تری اکسید گوگرد So3)) وارد فاز گازی شده و در ترکیب با بخار آب، تشکیل میغ اسید سولفوریک می دهد.

 

1- شستشوی گاز به وسیله مایعات، یا جذب سطحی توسط مایعات:

روشی که در صنایع شیمیایی و متالوژی بسیار مورد استفاده قرار می گیرد روش جذب است. حذف یک یا چند جزء از یک مخلوط گازی به وسیله فرآیند جذب احتمالا مهم ترین عملیات کنترل انتشار آلاینده های گازی می باشد. فرآیند جذب مربوط به تماس تنگاتنگ یک مخلوط گازی با مایع است تا یک یا چند جزء گاز در مایع حل شود و لازم است که از یکسو از تماس کافی بین گاز و مایع اطمینان حاصل شود و از سوی دیگر، مایعی مناسب انتخاب شود که ظرفیت آن برای جذب جزء مورد نظر کافی و نسبت به اجزای دیگر گاز بی اثر باشد.

شرط لازم برای جذب ، قابلیت انحلال گاز در مایع جذب کننده است. گازهایی که انحلال پذیری آنها در صفر درجه سانتیگراد و فشار جزیی ( N.m2101325 یا mmHg ۷۶۰ در یک کیلوگرم آب، چند صد گرم باشد)  بسیار محلول شمرده می شوند. گاز

آمونیاک، هیدروژن كلريد و فلوئورید و… جزء این دسته اند.

 

انحلال پذیزی گازهای کم محلول مانند اکسیژن، نیتروژن و مونو کسید کربن در شرایط استاندارد در حدود چند دهم و یا صدم گرم یک کیلوگرم آب است.

گازهایی مانند کلر و دی اکسید گوگرد از انحلال پذیری متوسط برخوردارند، در نتیجه گاز امونیاک و یا هیدروژن کلرید را به سهولت می توان با روش شستشوی گاز توسط آب جدا نمود و مصرف آب هم چندان زیاد نیست. جذاب دی اکسید گوگرد از گازها، به مقدار آب بیشتری نیاز دارد و خارج کردن مونوکسیدکربن از گاز، به روش شستشویی گاز توسط آب، امکان پذیر نیست.

گاھی اجرای گازی را به وسیله مایعی غیر از آب، مانند روغن های معدنی (برای جذب دی سولفید کربن) اسید سولفوریک ( برای جذب بخار آب)  و غيره جذب می کنند. در هر صورت اساس کار بر این است که از محلول های آبی، ماده ای به کار گرفتهشود که بتواند با جز مورد نظر واکنش دهد بعنوان مثال NH3 با استفاده از محلول اسید سولفوریک استخراج می گردد.

انتخاب مایع یا محلول جذب کننده عمدتاً با توجه به خواص شیمیایی ماده جذب کننده و جزء گازی مورد نظر، صورت می گیرد.

درگاه لازم باشد که ناخالصی شیمیایی گازی به تنهایی جذب شود، باید ماده جاذبی انتخاب کرد که قابلیت ترکیب شیمیایی مورد نظر را داشته باشد و اگر هدف، تنها تصفیه گاز از جزء مورد نظر نباشد و جداسازی ناخالصی نیز مطرح باشد، انتخاب دستگاه باید طوری باشد که این منظور را تأمین نماید.

در انتخاب یک حلال خاص علاوه بر مواردی که ذکر شد باید دقت نمود که حلال مورد نظر دارای ویژگی های زیر نیز باشد:

  1. قابلیت انحلال گاز- میزان انحلال گاز در حلال مورد نظر بالا باشد چون باعث افزایش میزان جذب شده و مقدار حلال لازم را کاهش می دهد.
  2. فراریت – حلال باید دارای فشار بخار پایینی باشد چون در غیر این صورت گاز خروجی از واحد جذب با حلال به حد شباع رسیده و از این طریق ممکن است به مقدار زیادی تلف گردد.
  3. قابلیت خورندگی
  4. هزینه
  5. ویسکوزیته – ویسکوزیته پایین به علت میزان جذب سریع و خصوصیات انتقال گرمایی خوب و افت فشار پایین تر مطلوب می باشد.
  6. پایداری شیمیایی – حلال باید از لحاظ شیمیایی پایدار بوده و در صورت امکان غیرقابل اشتعال باشد.
  7. میزان سمی بودن از نقطه انجماد پایین – در صورت امکان نقطه انجماد پایین ترجیح داده می شود چون هر گونه جامد شدن حلال در ستون می تواند فاجعه آمیز باشد.

 

دستگاه:

پس از مشخص شدن حلال باید نسبت به انتخاب سیستم و دستگاه جذب اقدام نمود. در این بخش چند نوع اصلی دستگاه های جذب به طور مختصر شرح داده شده اند.

 

جذب کننده های مکانیکی

این جذب کننده افقی بوده و دارای محفظه ای به شکل مکعب مستطیل است که در قسمت تحتانی آن لایه ای از مایع قرار می گیرد. مایع به وسیله پره هایی که حول محورهای افقی می چرخند (انتهای پره ها در لایه مایع فرو می روند) در فضایی جذب کننده پاشیده می شود.

جذب کننده مکانیکی

شکل (1): جذب کننده مکانیکی

در بعضی موارد، محفظه جذب کننده به وسیله قسمتهای جداکننده عرضی که به سقف محفظه آویزان می باشند و به سطح مایع نمی رسند، به چند قسمت تقسیم می شود. عموماً عرض محفظه ۱-0.7 متر و ارتفاع آن که از سطح مایع به بالا اندازه گیری می شود ۲ متر می باشد. عمق لایه مایع 200- 300 میلیمتر, قطر چرخش پرهها ۳۵۰ میلیمتر و عمق قسمت غوطه ور آن در مایع ۴۰- ۳۰ میلیمتر می باشد. سرعت چرخش پرهها ۴۵۰- 400 دور در دقیقه و جهت چرخش آن هم جهت جریان مایع است.

بهتر آن است که انتهاهای پره ها به شعاع ۵۰ میلیمتر به ترتیبی خم شوند که زاویه خروجی آن ۵۵ درجه باشد. تعداد مطلوب پره ها ۴ است و عرض پره ها به عرض محفظه جذب کننده بستگی دارد. جذبکننده مکانیکی برای جذب هیدروژن فلوئورید و H2SiF6 به کار میرود.

 

2- غبار روب ART

در این دستگاه گاز مورد تصفیه با سرعت کم از یک لوله ونتوری عبور می کند. غبار روب دارای یک محفظه قائم است که قسمت وسط آن، مجموعه ای ، از لوله های ونتوری را در خود جای دارد و گاز و مایع از بالا وارددستگاه می شوند. قسمت پایین یک جداکننده افشانه ای است.

سرعت گاز در لوله ونتوری m/s 25-35 و در قسمت جداکننده افشانه ای 6m/s است. بازدهی این دستگاه تا حد زیادی به گاز و مایع افشانی بستگی دارد. یکی از نقایص آن اشکال در توزیع یکنواخت گاز با توجه به تعداد لوله های ونتوری است و در صورتی که مایع، حامل ذرات جامد نیز باشد، نحوه کار پیچیده و بحرانی می شود.

با توجه به این که بازدهی این دستگاه ها اغلب بالا نیست، با زیاد کردن جمع مایع و تبدیل آن به قطراتی با قطر 1-3 میلی متر می توان بازدهی آنها را افزایش داد. قطرات کوچک به راحتی همراه با گاز خارج می شوند و مقدار جذب ضریب آنها کوچک است. قطرات بزرگ، سطح تماس خیلی کوچکی بین گاز و مایع ایجاد می کنند.

غبار روب ART

شکل (۲): غبار روب ART

ادامه مطلب که شامل موضوعات زیر است را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

  • ستونهای پر شده
  • ستونهای صفحه ای
  • غبار روب خالی با جریان سریع
  • روش شیر آهک
  • تصفیه گازها از هیدروژن کلراید
  • تصفیه گازها از کلر
  • تصفیه گازها از بخار جیوه

 

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با تصفیه شیمیایی گازها داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

 تصفیه کننده های هوا پالایشگرها

 سیستم های کنترل آلاینده ها

دستگاه های اندازه گیری گازها

قوانین فیزیکو شیمیایی گازها

دستگاه های اندازه گیری گازها

دستگاه های اندازه گیری گازها

دستگاه های اندازه گیری گازها

دستگاه های اندازه گیری گازها

دستگاه اندازه گیری گازهای قابل اشتعال

به گازهایی گفته می شود که در هوا در فشار 101.3 کیلو پاسکال بسوزند. سه عامل مواد سوختنی, اکسیژن و شعله یا حرارت (مثلث اتش) در کنار هم به نسبت های مختلف قرار بگیرند، آتش و احتراق به وقوع می پیوندد. در ابتدا ماده قابل اشتعال برای این که شعله ور شود باید مقداری حرارت جذب نماید و بخار قابل اشتعال از ان متصاعد شود. پس از این که بخار قابل اشتعال بوجود می آید, این بخار قابل اشتعال ( ماده سوختنی ) در ترکیب با اکسیژن هوا و در اثر دریافت حرارت (سه ضلع مثلث آتش تکمیل شد) شعله ور می شود. گازهای قابل اشتعال همانند پروپان، استیلن، متان، هیدروژن، بخار بنزین و سایر هیدروکربن های سبک به حرارت اولیه برای تولید بخار نیاز ندارند چون خود به شکل گاز هستند و یا به راحتی به شکل گاز در می آیند. از این رو در زمانی که غلظت این گازها در محدوده یا گستره اشتعال قرار گیرد، محیط قابل اشتعال خواهد بود و ایمنی محیط پایین می اید.

با این وصف ضروری است قبل از آغاز عملیات و یا ورود به فضاهای بسته از جمله مخزن و انجام تعمیرات و یا عملیات دیگر، از نوع و مقدار گازهای قابل اشتعال در محیطی که باید عملیات انجام داد یا کار نمود را اندازه گیری نمود. دستگاه اندازه گیری گازهای قابل اشتعال برای اندازه گیری بخارات هیدروکربنی در محیط مورد استفاده قرار می گیرد.

 

مشخصات فنی SP Secure for LPG/LNG

دستگاه اندازه گیری گازها

دستگاه اندازه گیری گازها

نشت یاب گاز برای شناسایی گازهای قابل اشتعال

مدل

SP Secure for LPG/LNG

Portable LPG/LNG Detector

گاز قابل شناسایی

EX: قابل اشتعال
محدوده شناسایی

LEL 0-100%

نوع سنسور

کاتالیتیک
حساسیت

50 ppm

نحوه نمایش غلظت گاز

محدوده LEL 0-1% به صورت ستون دیجیتالی

محدوده LEL 1-100% به صورت عددی

زمان پاسخگویی

5 ثانیه
روش شناسایی

پمپ نمونه گیر داخلی با فلوی 0.5 lit/min

نمایشگر

LCD دیجیتال جهت نمایش غلظت, آلارم, بلندگو, وضعیت پمپ وباتری
آلارم

آلارم صوتی و صفحه نمایش

دمای عملکرد

دمای -20درجه سانتی گراد الی دمای 50+ درجه سانتیگراد
استاندارد ضد آب / انفجار

سنسور EX d llC T6

دتکتور EX ia llC T4

باتری

سه عدد باطری قابل شارژ NI-MH سایز AA یا 3 عدد آلکالاین سایز AA
زمان عملکرد پیوسته

بیش از 16 ساعت

تجهیزات همراه

آدپتور شارژ
تجهیزات اضافی

پروب اضافی

ابعاد

55w) ×242(h) × 33(d) mm)

 

مدل

SP12C7
گاز قابل شناساییEX: قابل اشتعالH2SCO

O2

محدوده شناسایی

0-100% LEL0-200ppm0-1000ppm0-30%
نوع سنسورکاتالیتیکالکتروشیمیاییالکتروشیمیایی

گالوانیک

روش شناسایی

Diffusion: محیطی
نمایشگر

LCD دیجیتال

آلارم صوتی

90 دسی بل
آلارم دیداری

LED قرمز و نور زمینه سفید

آلارم لرزشی

لرزاننده
باتری

یک باتری قابل شارژ NI-MH با 2 عدد آلکالاتین سایز AA

دما و رطوبت عملکرد

رطوبت نسبی RH) 95%-10%) و دمای 50+ تا 20- سانتی گراد
استاندارد ضد آب انفجار

Ll1G Ex ia llC T4 IP67

استاندارد اروپا

EN 55011:2007 (Group 2, Class B); EN 50270: 2006
بدنه

پلی کربنات شفاف با پلاستیک ارتجاعی حرارتی (TPE)

تجهیزات همراه

بست کمربند, در پوش کالیبراسیون
تجهیزات اضافی

پمپ نمونه گیری گاز

ابعاد

50W) ×135(H) ×36.5 (D)mm)
وزن

240gr

 

بعد از روشن نمودن دستگاه اندازه گیری، آن را به محل مورد نظر برده و سپس حسگر دستگاه در مجاورت محل نمونه گیری قرار می گیرد. در صورت نشتی گاز، گاز حسگر دستگاه تماس پیدا کرده و میزان گاز قابل اشتعال توسط دستگاه بر حسب مقادیری که برایش تعریف شده، مشخص می شود.

برای کار با این دستگاه و اندازه گیری گازهای قابل اشتعال باید چند نکته را در نظر داشت:

  1. انجام آزمایش گاز سنجی باید توسط افراد آموزش دیده صورت پذیرد.
  2. دستگاه باید در فواصل زمانی مشخص کالیبره گردد.
  3. برای مدرج نمودن یا کالیبراسیون دستگاه می توان از یک محیط بدون وجود گازهای قابل اشتعال کمک گرفت چون دستگاه در محیط بدون گازهای قابل اشتعال عدد صفر را نشان می دهد.
  4. دستگاه فقط گازهای قابل اشتعال را نشان می دهد.
  5. دستگاه قادر به تشخیص جامدات قابل اشتعال نیست. مانند پلیمرها
  6. دستگاه قادر به تشخیص هیدروکربن هایی که در گل ولایی وجود دارند، نیست. این زمانی اهمیت پیدا می نماید که در لجن کف مخزن مواد قابل اشتعال وجود داشته باشد.
  7. دستگاه قادر به تشخیص مایعات قابل اشتعال نیست مگر این که به صورت بخار و یا گاز در محیط انتشار یابند که در آن صورت دستگاه آن ها را تشخیص دهد.
  8. نگهداشت دستگاه از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.

 

 ۳- دستگاه اندازه گیری مقدار اکسیژن

در صنعت دستگاه های (فضاهای بسته) فراوانی (همانند راکتور، مخزن و برج ها) وجود دارند که در آنها به علت وجود گازهایی که از هوا سنگین تر هستند و با توجه به وروری های محدود و تنگ، تهویه و جا به جایی هوا در آن ها (فضاهای بسته) به سختی انجام می گیرد.

در این گونه دستگاه ها ( ظروف ) اکسیژن کافی وجود ندارد. هنگام تعمیرات و یا کارهای دیگری در آن ها صورت می پذیرد، به دلیل کمبود اکسیژن، امکان قرار گرفتن طولانی مدت در این فضاهای بسته وجود ندارد. در این گونه فضاهای بسته در هنگام تعمیرات و تمیز کاری، جهت حصول و اطمینان از ایمن بودن شرایط محیط، میزان هیدروکربن ها و میزان اکسیژن موجود در ان ها اندازه گیری می شود، تا افراد در هنگام کار در آنها از نظر اکسیژن مصرفی برای تنفس دچار مشکل نشوند. این اندازه گیری ها توسط افراد ایمنی و یا افراد HSE انجام می شود تا از میزان اکسیژن کافی و انطباق با استانداردهای اکسیژن اطمینان حاصل نماید.

براساس استاندارد مقدار اکسیژن در یک فضای بسته باید بین محدوده 20.9 تا ۲۳% باشد تا افراد بتوانند دراین فضا ها قرار بگیرند و کار تعمیرات و تمیزکاری را انجام دهند.

درهنگام اندازه گیری باید شرایط نرمال و عادی باشد و اگر دمنده هوا روشن می باشد اندازه گیری درست نخواهد بود و قبل از اندازه گیری باید دمنده هوا خاموش گردد.

دستگاه اندازه گیری اکسيژن هوا معمولا غلظت اکسیژن را در محدوده صفر تا ۲۵ درصد اندازہ می گیرد.

تمام شرایط این دستگان مانند دستگاه اندازه گیری گازهای قابل اشتعال می باشد و فقط تفاوت در این می باشد که به جای حسگر گازهای قابل اشتعال  از حس گر اکسيژن استفاده می نماید. مدرج نمودن این دستگاه اندازه گیری اکسیژن همانند دستگاه اندازه گیری گازهای قابل اشتعال می باشد و بر روی هوای تازه دارای حداقل 20.9 درصد اکسیژن مدرج می شود.

ادامه مطلب که شامل موضوعات زیر است را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

  1. دستگاه اندازه گیری میزان رطوبت
  2. روش های اندازه گیری رطوبت محیط کار
  3. دستگاه سنجش گازهای سمی
  4. سیستم گازیاب و آتش یاب (F&G)
  5. سیستم های اتوماتیک گازیاب

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با دستگاه های اندازه گیری گازها داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اندازه گیری گازها و بخارات قابل اشتعال

اندازه گیری گازها و بخارات در هوا به شیوه رنگ سنجی

عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

اصول کلی شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

اصول کلی شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

اصول کلی شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار

بررسی مقدماتی Preliminary Survey sloain :

اولین گام در راه ارزیابی محیط کار کارگران یک صنعت بررسی مقدماتی در کارگاه های آن است. آشنائی با روش کار صنایع و شناخت عوامل شیمیائی و فیزیکی محیط کار امکان می دهد که در بازدید مقدماتی نمونه برداری از تعدادی کارگاه که به طور آشکار خطری برای کارگران ایجاد نمی کند حذف و بدین ترتیب مقدار کار کاهش یافته و زمان کمتری برای نمونه برداری صرف گردد.

بررسی مقدماتی معمولا از محل ورود مواد اولیه به کارخانه شروع شده و به قسمت تحویل فرآورده ختم می شود. در ضمن بازدید لازم است یادداشت هائی از چگونگی روش کار و همچنین نقشه ساده کارگاه ها تهیه گردد. آنچه که در بررسی مقدماتی باید مورد توجه قرار گیرد عبارت از مواد اولیه مورد مصرف، فرآورده ها و مواد دیگری که ضمن تولید ایجاد می گردد و همچنین منشاء آلودگی و روش های کنترل عوامل زیان آور است .

الف) بهسازی عمومی Sanitation facility see :

نظم عمومی ، تهیه آب سالم، دفع مواد زائد، تهیه غذای سالم برای کارگران و سایر کارکنان ، کنترل جوندگان و حشرات و آفات ، تهیه وسایل شستشو و سایر امکانات . این بررسی برای این است که معلوم شود که آیا تمام عملیات ضروری که مستقیما با امر تولید سروکار ندارد. باتوجه به استانداردهای بهداشتی انجام گرفته است یا خیر.

ب – مواد اولیه مورد مصرف ، مواد تولید شده اصلی ، فرعی و بینابینیRaw Material :

فرآورد ه هایی که برای ساخت آنها مواد اولیه تازه و با ترکیب جدیدی از مواد اولیه قدیمی لازم است هر روز به بازار عرضه می شود. بنابراین تهیه لیستی از مواد شیمیایی اھمیت زیادی دارد و شناخت فرآورده های جدید و آنچه که در ضمن تولید این نوع محصولات ایجاد می گردد. ضروری است این اطلاعات را می توان به طریق زیر به دست آورد:

  1. عامل خرید در کارخانه و با فاکتورهای خرید
  2. متصدی آزمایشگاه
  3. با خواندن برچسب بشکه ها و کیسه های مواد اولیه
  4. متصدیان مربوطه

پس از شناخت مواد خام و مواد تولید شده بابد آنها نظر سمیت طبقه بندی نمود تا پیش بینی های لازم در مورد پیشگیریهای ناشی از خطرات احتمالی آنها صورت پذیرد. این عمل با مراجعه به لیست مراجع زیر قابل تشخیص است :

  1. کتاب های سم شناسی
  2. مجلات علمی
  3. مراکز اطلاعات فنی
  4. سازنده ماده و یا مواد

بسیاری از کارخانجات این کار را داوطلبانه انجام می دهند و تعدادی نیز مانند سازندگان مواد خاصی که به مواد غذایی افزوده می شود و یا سازندگان مواد آرایش به حکم قانون موظف شده اند این کار را انجام دهند.

 

ج – منشاء آلودگی هوای محیط کار source of Contaminations

در حین بررسی مقدماتی می توان بسیاری ازمنابع تولید عوامل زیان آور را عینا مشاهده و اندازه گیری کرد. گرد وغبارهای حاصل از عملیات صنعتی را به آسانی می توان دید گرچه دیدن گرد و غبار در محیط کار دلیل خطرناک بودن آن نیست چون گرد و غباری که با چشم غیرمسلح دیده نمی شود خطرناک تر است زیرا این نوع گرد و غبار که وارد ریه می شود تولید ناراحتی می کند.

وجود بسیاری از گازها و بخارات را می توان با کمک حس ویایی مشخص کرد افراد با تجبه در علم نمونه برداری قادرند با دقت نسبتا خوب غلظت گاز ها و بخار حلال های مختلف را حس بویایی برآورد نمایند. برای بسیاری از مواد غلظت آستانه بو بیش از حد مجاز مربوط به سمیت آن است برای مثال اگر بوی تتراکلرور کربن در حدی باشد که به زحمت قابل تشخیص است غلظت آن برای تماس مداوم بیش از حد قابل قبول است. باید در این مورد هوشیار بود. چون گازها و بخارهای خاصی وجود دارند که قدرت حس بویایی را کاهش می دهند. مثل گاز هیدروژن سولفوره و تتراکلرور کربن . پس ممکن است غلظت این گازها و بخارات است به بیش از حد مجاز برسد ولی قابل تشخیص به وسیله بویشان نباشند.

علاوہ بر موارد فوق متخصص بہداشت صنعتی بابد از خطرات بہداشتی که از مراحل جدید ناشی می شود. آگاهی داشته باشد. به طور مثال در مراحل صنعتی جدید که قالب های فلز نیکل خالص توسط چوب، فلزات ، با قالب های پلاستیکی تولید می شود. نیکل کربونیل که یک ماده فوق العاده سمی است بوجود می آید.

 

د- وسایل حفاظتی در حال استفاده Control Measures in Use :

در بررسی مقدماتی باید انواع وسایل کتنرل محیط کارو میزان تاثیر آنها بر روی حفاظت کارگران مورد مطالعه قرار گیرد. وسایل کنترل شامل تهویه موضعی و عمومی، وسایل حفاطت فردی مانند ماسک های تنفسی و لباس های محافظ می باشد و باید آنچه را که در محیط به کار گرفته

می شود و یا آنهائی که فرسوده و مستعمل شده است تعیین نمود. میزان موثر بودن این وسایل و روش ها را می توان از روی میزان وجود گرد و غبار بر روی ماشین آلات ، کف، قسمت های مختلف کارگاه به انضمام سوراخ هایی که در کانال تهویه ایجاد شده است و هواکش هایی که کار نمی کنند و همچنین روش استفاده کارگران از وسایل حفاظت فردی در هنگام بررسی مقدماتی مورد توجه قرار داده و برآورد کرد.

 

اصول نمونه برداری از هوای محیط کار

Principles of Air Sampling

تعریف نمونه هوا:

نمونه هوا عبارت است از مقداری از هوای یک محل که غلظت مواد آلوده کننده موجود در آن برابر متوسط غلظت آلودگی ، در مجموع هوایی باشد که نمونه از آن انتخاب شده است.

نمونه برداری از هوا و آزمایش آن که باید متعاقبا انجام شود سنگ زیربنای مبارزه با آلودگی ھوا و بهتر کردن آن است. دقت و کوشش صرف شده برای نمونه برداری و آزمایشات شیمیایی مربوطه موقعی با ارزش است که در تمام مراحل آن دقت کافی بکار برده شده باشد. نمونه برداری غیرکافی و نارسا و آزمایش شیمیایی غیردقیق و نادرست نه تنها جوابگوی مسئله آلودگی هوا نیست بلکه بررسی مسئله را مشکل تر هم می نماید. در حقیقت چهارچوب اصلی مطالعات آلودگی هوا با همکاری گروه نمونه بردار و کارکنان آزمایشگاه بنیان نهاده می شود.

قبل از شروع نمونه برداری هدف های متغیر نمونه برداری و همچنین ترتیب نمونه برداری باید با دقت ارزشیابی شود.

1- منظور از نمونه برداری Purpose of air samplings:

نمونه برداری از محیط های صنعتی و آلودگی ها معمولا توسط گروه های مختلف انجام می گیرد که بستگی به هدف انان دارد. به طول معمولا کارشناسان بهداشت حرفه ای که در صنایع مختلف مشغولند اهداف ذیل را در نمونه برداری دنبال می کنند.

1-1 اندازه گیری میزان تماس کارگران با آلودگی های مختلف محیط کار

  • جستجوی مواد سمی Detection
  • مشخص نمودن ماده یا مواد سمی Identification
  • تعیین مقدار نمودن ماده سمی Determination

1-2- بررسی و تعیین میزان اثر دستگاه های حفاظتی مورد استفاده نظیر مکنده های موضعی و یا و سایلی که برای تهویه عمومی بکار گرفته شده است .

1-3- بررسی شکایت وارده از طرف کارگران

علاوه بر کارشناسان بهداشت حرفه ای از طرف سازمانهای مختلف کشوری که مسئول، حفظ سلامتی و بهداشت محیط های کار و کارگران و اجرای قوانین می باشند به امر نمونه برداری تحت اهداف زیر اقدام می نمایند.

  • اجرای موارد قانون در کارگاه ها در صنایع مخالف.
  • مشاوره با مدیران صنایع شوراهای کارگری درباره مسائل خاص بهداشتی که مطرح باشد .
  • کنترل تاثیر دستگاه های حفاظتی توصیه شده
  • بررسی های تحقیقاتی.

 

2- ترتیب نمونه برداری Arrange of sampling

وقتی هدف ها انتخاب شدند قدم های بعدی ارزشیابی پرسنل ، بودجه و محدودیت های زمانی بسیار اهمیت دارد. با پرسنل و بودجه محدود و کم یک نمونه برداری پیچیده نباید مورد توجه باشد. همچنین اگر نتیجه بررسی باید در زمان کوتاهی آماده گردد. باز هم تهیه وسایل مفصل و پیچیده بی حاصل است چون تهیه این گونه امکانات نیاز به برنامه ریزی ، بودجه و کادر متخصصی دارد.

همیشه لازم نیست که برای اندازه گیری آلودگی هوا از هوا نمونه برداری کرد. در بسیاری از موارد نمونه برداری و آزمایش سایر مواد مناسب تر می باشد. اگر بیماری ناشی از فلوئور در گیاهان دیده شود نمونه برداری گیاهان برای تعیین مقدار فلوئور محیط کار عمل صحیح تری نسبت به نمونه برداری هوا می باشد. برای تعیین بوهای ناخوشایند استفاده مستقیم از حس شامه خیلی بهتر از کاربرد وسائل نمونه برداری به این منظور می باشد.

به هر حال ترتیب نمونه برداری با توجه به دقت و صحت نمونه برداری و روش های آزمایشگاهی صورت می گیرد.

 

3- محل نمونه برداری Place of sampling

در نمونه برداری از هوای محیط کار و تعیین میزان تماس کارگران با مواد آلوده کننده و هم چنین وضع انتشار آلودگی در محیط کارگاه ها سه  نوع محل برای نمونه برداری از هوا توصیه می شود:

الف – نزدیک ترین نقطه به کارگر: در این محل ورود هوا به دستگاه نمونه برداری باید هم سطح و نزدیک ترین نقطه به مجاری تنفسی کارگران باشد . این نوع نمونه برداری در مواردی که کارگر کار مشخصی را انجام می دهد و در طول شیفت در یک نقطه ثابت است ساده می باشد. بسیاری از کارگران در طول یک شیفت چند مرتبه مجبورند محل کار خود عوض نموده و به دستگاه های مختلف سرکشی نمایند، در چنین موردی اگر این تعویض محل دو یا سه مرتبه انجام گیرد محل دستگاه نمونه برداری به همراه کارگر تغییر داده می شود ولی کارگرانی که به هیچ وجه ثابت نبوده و دائما در تغییر می باشند. در چنین موردی باید از دستگاه نمونه بردار فردی استفاده کرده و آن را بر روی بدن کارگر بسته و بدون مزاحمتی برای او در تمام مدت کار از هوائی که کارگر تنفسی می نماید نمونه برداری نمود.

ب – نزدیکترین نقطه به منشا تولید مواد آلوده کننده:

این نمونه برداری جهت تعیین ضوابط کنترل آلوده کننده های محیط کار می باشد مثلا هواکشی با ظرفیت کافی برای بیرون راندن مواد آلوده کننده در محل انتشار نصب می گردد و یا برای تهویه عمومی قدرت دستگاه های مکنده محاسبه می شود.

ج – نمونه برداری از هوای محیط کارگاه: با نمونه برداری از قسمت های مختلف کارگاه میزان آلودگی کلی محاسبه می شود. اگر چنانچه

این نمونه برداری در فواصل زمانی گرفته شود می توان منحنی نمایش تغییرات انتشار مواد آلوده کننده را در محل کار رسم کرد و از روی منحنی زمانی که آلودگی از حداکثر تراکم مجاز تجاوز خواهد کرد تعیین نمود و در نتیجه در آن زمان معین حداکثر اقدامات کنترلی محیط شامل تهویه عمومی و موضعی و استفاده از وسایل حفاظت فردی نظیر ماسک انجام گرفته و در موارد خیلی شدید کارگران محیط کار خود را ترک نمایند.

ادامه مطلب شامل موضوعات زیر است که با دانلود فایل پیوستی می توانید مشاهده کنید:

  1. مدت نمونه برداری Duration of sampling
  2. حجم نمونه برداری Volume of Sampling
  3. تعداد نمونه:Number of samples  
  4. روش های نمونه برداری از آلودگی های هوای محیط کار

    • نمونه برداری آنی Spot sampling Teslauaua
    • نمونه برداری مداوم Continuous sampling
  5. مراحل آزمایش و تعیین مقدار مواد (Determination)

    • تعیین مقدار به روش وزنی Gravimetric determination
    • تعیین مقدار به روش های حجمی Volumetric determination
    • تعیین مقدار به روش های فیزیکی Physical determination
      • اسپکترومتری به وسیله اشعه مادون قرمز Infrared spectrometry
      • اسپکترومتری به وسیله اشعه ماوراء بنفش .Ultra Violet S
      • اسپکتروسکوپی به وسیله جذب نور ۔ Light absorption S
      • گاز کروماتوگرافی :Gas chromatography
      • روش شکست اشعه ایکس X-Ray diffraction
  6. مقایسه نتایج با استانداردها Comparison of the results
  7. تفسیر نتایج Interpretation of the results
  8. مقادیر حد تراکم مجاز TLV همراه با مثال
  9.  مقادیر حد تراکم مجاز برحسب متوسط زمان تماس با وزن مواد در طول مدت TLV-TWA
  10. مقادیر حد تراکم مجاز برای مدت های کوتاه (TLV-STEL)
  11. مقادیر تراکم مجاز برای یک لحظه (سقفی ) Threshold Limit Value-Ceiling (TLV-C)

  12. مقادیر حد تراکم مجاز برای مخلوط مواد شیمیایی

  13. مقادیر حد تراکم مجاز مخلوط مایعات
  14. زمان مجاز تماس با مواد آلوده کننده
  15. واحد TLV عوامل شیمیایی محیط کار
  16. شاخص ھای تماس بیولوژیکی (Biological Exposure Indices (BEI
  • هرگونه سوالی در رابطه با شناسایی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

حتما بخوانید:

جزوه عوامل شیمیایی دکتر گلبابایی

جزوه عوامل شیمیایی محیط کار

درسنامه جامع عوامل شیمیایی زیان آور در محیط کار

فایل شناسایی و ارزیابی آلاینده های شیمیایی در محیط کار