سیستم های مدیریتی مديريت بحران و واكنش در شرايط اضطراری مدیریت وکنترل پروژه روش اجرايي مميزي داخلي مديريت ريسك- risk management سيستم مديريت سلامت٬ ايمني و محيط زيست HSE-MS

ارزیابی ریسک به روش ویلیام فاین

شناسایی نقاط خطر و ارزیابی خطرات محیط کار

شناسایی نقاط خطر و ارزیابی خطرات محیط کار

شناسایی نقاط خطر و ارزیابی خطرات محیط کار

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 60

 

مقدمه:

در سال 1999 سازمان بين المللي كار (ILO) در كنفرانس برزيل اعلام نمود كه در هر سال 250 ميليون حادثه ناشي از كار در جهان بوجود مي آيد كه يک
ميليون آن منجر به مرگ مي شود.

نتيجه حوادث: مرگ، از كار افتادگي دائمي يا موقتي، اتلاف روزهاي كاري، عوارض جسمي و رواني و خسارات مالي.

بعد از جنگ جهاني دوم پيشرفت هاي جدي درخصوص مسائل ايمني بوجود آمد و در ايران بعد از انقلاب اسلامي حوادث شغلي در صنايع شيميايي ابعاد وسيعتری داشته لذا ايمني شغلي نيز در اين صنايع لزوم بيشتري داشته است.

تعاريف و اصطلاحات:

  • ايمني (Safety) : ميزان دوري از خطر – ايمني يک كميت نسبي است.
  • خطر بالقوه (Hazard) : شرايطي كه داراي پتانسيل صدمه به افراد، خسارت به تجهيزات و ساختمانها، از بين بردن مواد يا كاهش قدرت و كارآيي در اجراي يک عمل از قبل تعيين شده مي باشد.
  • خطر بالفعل (Danger) : بيان كننده قرار گرفتن نسبي در معرض يک خطر بالقوه مي باشد.
  • پيشگيري از حادثه (Accident prevention) : منظوراز پيش گيري منحصرا اقدام به شناسايي علت حادثه نيست بلكه بخش مهمي از آن بررسي
    حادثه يا رسيدگي به حادثه مي باشد.
  • ريسک (Risk) : امكان زيان و آسيب به انسان و دارايي
  • نقص يا عيب (Failure) : يک رويداد احتمالي است كه ممكن است در نتيجه يک ضعف و كاستي هايي مربوط به سيستم، بر اثر كار كردن و معيوب شدن سيستم و يا شرايط نامناسب فاكتورهاي داخلي باشد.
  • سيستم ايمني: سيستم ايمني نگاهي به پيشگيري از حادثه است كه تشخيص نواقص در سيستم و اجزاي آن كه داراي پتانسيل حادثه هستند را شامل مي شود.
    عناصر سيستم ايمني شامل:

    • People
    • Equipments
    • Materials
    • Environmental
  • قابليت اعتماد (Reliability): يعني كاركرد بدون نقص يك دستگاه و يا يک جزء دستگاه در محدوده معين شده خود و براي يک مدت زمان معين كار.
  • ميزان نقص و قابليت اعتماد (Reliability and Failure Rate (F.R: ميزان نقص دستگاه يا سيستم در طول يک دوره كاري (مثلاً يكسال) مي باشد اما Reliability به احتمال اينكه سيستم، كاري كه براي آن ساخته شده در مدت زمان معيني بدون نقص انجام دهد اطلاق مي شود.

خسارات ناشي از كار:

الف) خسارات قابل سنجش
ب) خسارات غيرقابل سنجش

  • طرف ذینفع (Interested Party): فرد یا گروهی از داخل یا خارج محل کار که به عملکرد ایمنی، بهداشت و زیست محیطی (HSE) یک سازمان مربوط می باشد یا از آن تاثیر می پذیرد.
  • رويداد (Event): اتفاق مرتبط با کار به موجب آن یک مصدومیت یا خسارت به تجهیزات (صرف نظر از وخامت آن) یا مرگ و میر رخ داده یا می تواند رخ دهد.
  • حادثه (Accident): عبارتست از یک اتفاق یا رويداد ناخواسته که منجربه مرگ، بیماري، جراحت، صدمه و یا سایر خسارات (loss) گردد.
  • شبه حادثه (near-misses): اتفاق/ رویداد ناخواسته اي که منجر به مرگ، صدمه، زیان مالی نشود ولی پتانسیل ایجاد حادثه را داشته باشد.
  • بيماري ( ILLNESS ): شرایط قابل تشخیص نامطلوب جسمی یا ذهنی (روحی) که از یک فعالیت کاري ناشی می شود یا بر اثر نن شرایط بدتر می شود.
  • ارزيابي ريسک :(RiSk Assessment) فرایند ارزشیابی ریسک ناشی از یک خطر، با در نظر گرفتن کفایت کنترل های موجود و تصمیم گیري در خصوص قابل قبول بودن یا نبودن ریسک.
  • ريسک قابل قبول (Acceptable Risk): به ریسک کاهش یافته تا حد قابل تحمل سازمان بر اساس الزامات قانونی و خط مشی ایمنی و سلامت حرفه اي گفته می شود.
  • خطر بارز: هنگامی که خطري داراي الزامات قانونی است و یا وخامت (شدت) آن از حد تعیین شده در سازمان بیشتر باشد و یا عدد ریسک نن بالاتر از عدد پذیرش سازمان باشد، خطر بارز است.
  • عدد پذيرش: حدي براي ریسک های محاسبه شده که بزرگتر از آن قابل تحمل نبوده و در ناحیه بحرانی قرار می گیرد. عدد پذیرش به صورت سالانه توسط کمیته ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست جهت تصویب به مدیریت پیشنهاد می شود.
  • بهداشت: علم و هنر پیشگیري از بیماري ها و تامین، حفظ و ارتقاء سلامتی
  • ايمني: میزان یا درجه دوري از خطر

 

طرح ریزی شناسایی خطرات، ارزيابی و کنترل ریسک

 

اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

شناسایی و کنترل ریسک

 

سازمان باید روش هاي اجرایی براي شناسایی مستمر خطرات، ارزیابی ریسک ها و اعمال اقدامات کنترلی لازم را ایجاد نموده و برقرار نگه دارد. این روش اجرایی باید شامل موارد زیر باشد:

الف – فعالیت های عادي و غیر عادي
ب- فعالیت های کلیه افرادی که به محل کار دسترسی دارند (شامل پیمانکاران و بازدید کنندگان).
ج-رفتار انسانی، توانایی ها و سایر فاکتورهاي انسانی .
چ- خطرات شناسایی شده با منشاء بیرون از محل کار که قادر به ایجاد اثرات زیان نور بر ایمنی و سلامت افراد بوده که می تواند تحت کنترل سازمان در داخل محل کار قرار گیرد.
ح – خطرات ایجاد شده در مجاورت محل کار توسط فعالیت های مرتبط با کار تحت کنترل سازمان .
یادنوري : بهتر است چنین خطراتی به عنوان یک جنبه زیست محیطی مورد ارزیابی قرار گیرند .
خ – زیر ساخت، تجهیزات و مواد موجود در محل کار که توسط سازمان یا دیگران تهیه شده است.
د- تغییرات یا تغییرات پیشنهادي در سازمان، فعالیتهایشان، یا مواد.
ذ- اصلاحات جهت سیستم مدیریت ایمنی و سلامت حرفه اي شامل تغییرات موقتی و اثراتشان بر عملیات، فرایندها و فعالیت ها .
ر- هرگونه الزامات قانونی کاربردي مرتبط با ارزیابی ریسک و اجراي کنترل هاي ضروري
ز- طراحی مناطق کاري، فرایندها، تاسیسات، ماشین آلات / تجهیزات، روشهای عملیاتی و سازمان کاري شامل سازگاری آنها با توانایی هاي انسانی.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • مراحل شناسایی، ارزیابی و کنترل خطرات سازمان

    • طرح ریزی ارزیابی
    • شناسایی خطرات طراحی ها, فعالیت ها, محصولات و خدمات
    • شناسایی پیامدهای زیست محیطی
    • محاسبه احتمال بروز پیامد (ایمنی و زیست محیطی)
    • محاسبه شدت (وخامت)
    • محاسبه ریسک
    • الویت بندی ریسک های محاسبه شده
    • تعیین علل ریشه ای خطرات و جنبه های ریست محیطی
    • نمودار استخوان ماهی, درخت خطا, پاراتو
    • ارزیابی مجدد
  • نتایج ارزیابی خطرات ایمنی و جنبه های زیست محیطی

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با شناسایی نقاط خطر و ارزیابی خطرات محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

دانلود کتاب مهندسی ایمنی سیستم و ارزیابی ریسک

راهنمای ماتریس ارزیابی ریسک بهداشت ایمنی و محیط زیست

دانلود دوره شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک

نمونه عملی ارزیابی ریسک به روش FMEA

 

قابلیت اطمینان سیستم Reliability Block Diagram

قابلیت اطمینان سیستم Reliability Block Diagram

قابلیت اطمینان سیستم Reliability Block Diagram

قابلیت اطمینان سیستم Reliability Block Diagram

فرمت: PPT  تعداد صفحات: 52

 

قابلیت اطمینان:

قابلیت اطمینان یک سیستم یعنی احتمال عملکرد رضایت بخش همان سیستم تحت شرایط کاری و عملیاتی مشخص برای مدت زمان معین

تعریف شامل 4 بخش اصلی است:

  • احتمال: با عدد بیان می شود و همان شاخص ارزیابی قابلیت اطمینان است
  • عملکرد رضایت بخش : در هر سیستمی اطلاعات مربوط به عملکرد رضایت بخش از متخصص های همان سیستم قابل تامین است
  • شرایط کاری : شرایط کاری باید قبل از هر اقدامی تعریف و معین گردد
  • زمان معین: از نوع زمانی باید سیتم مشخص شده باشد مثلا کارکرد ممتد یا …

هدف قابلیت اطمینان :

هدف کلی ارزیابی ریسک و مطالعه قابلیت اطمینان پیش بینی میزان عملکرد کامل و صحیح سیستم می باشد

تجزیه و تحلیل قابلیت اطمینان

  • برای اولین بار به منظور ارزیابی محصول ابداع شد
  • BSI 1992 و IE 1991 به منظور بالا استخراج شد
  • اولین بار صنایع فرایندی به کاربرد  روش های بالا برای تحلیل و ارزیابی فرایندهای خود پی بردند و استفاده کردند

اولین متد برای تحلیل و ارزیابی قابلیت اطمینان وابستگی بین اجزا سیستم می باشد

شبکه های تجزیه و تحلیل شامل موارد زیر می باشد :

  1. گره آغازین
  2. گره پایانی
  3. مجموعه گره ها
  4. مجموعه گوشه ها
  5. وقوع عملکردها

انواع ساختارهای شبکه های تجزیه و تحلیل:

  1. ساده Simple
  2. پیچیده Complex

شبکه های ساده: شبکه های ساده تنها شامل شبکه هایی که دارای سیستم های سری و موازی یا ترکیب این اجزا می باشند

شبکه های پیچیده: اگر هر ساختاری را نتوان در شبکه های ساده دسته بندی کرد به عنوان شبکه پیچیده بیان می گردد

نکته: تجزیه و تحلیل شبکه های پیچیده به رویکردهای پیچیده تری نیازمندند

انواع ساختارهای شبکه های ساده:

  1. سریال Serial
  2. موازی Parallel
  3. ترکیبی Combination

شبکه سریال: این سیستم ها شامل اجزایی می باشند که برای کارکرد سیستم ضروری می باشند که شکست هر جز از سیستم باعث شکست کل سیستم می شود.

برای سیستم های سری دو جزیی قابلیت اطمینان کل به قابلیت اطمینان تک تک اجزا بستگی دارد و می توان نتیجه گیری کرد که در حالت سری چون همیشه قابلیت اطمینان یک جز کوچکتر از یک است با افزایش اجزا قابلیت اطمینان کل سیستم کاهش می یابد

شبکه های موازی: در این سیستم شبکه به گونه ای است که هر جز از آن می تواند بطور جداگانه عمل کند و برای خطا و شکست در کل سیستم باید هر دو جز سیستم دچار شکست شوند. نتیجه گیری به این صورت است که هر چقدر تعداد n افزایش یابد قابلیت اطمینان سیستم افزایش می یابد.

البته شبکه های موازی ایده خوبی به منظور افزایش قابلیت اطمینان نمی باشد. چون افزایش اولیه پس از مدتی به میزان ناچیز می رسد به مثال زیر توجه کنید.

تعداد اجزا موازی

قابلیت اطمینان سیستمافزایش قابلیت اطمینان

مقایسه قابلیت اطمینان

1

0.9
20.990.09

10

3

0.9990.00911
40.99990.0009

11.1

5

0.999990.0000911.11
60.9999990.000009

11.111

ترکیب شبکه های سری و موازی: زمانی که شبکه شامل ترکیب ساختاری شبکه سری و موازی باشد، تجزیه و تحلیل سیستم می تواند به صورت مرحله ای و پله ای انجام شود

شبکه های با قابلیت انتخاب: برای سیستم های توقف اضطراری قابل کاربرد است با عملکرد حداقل یکی از اجزا سیستم، کل سیستم شروع به فعالیت کرده و اقدام می نماید و برای کاهش یا شانس شکست سیستم بکار می رود

شبکه های آماده به کار: این سیستم ها دارای شبکه های موازی می باشند و به عنوان سیستم های  مداوم در حال کار کردن است و به صورت آمده به کار نگهداری می شود و در حالی که عملکرد نرمال سیستم دچار اختلال و شکست شود عمل می نمایند.

به منظور تجزیه، تحلیل و ازیابی قابلیت های اطمینان در شبکه های آمده به کار سه راه وجود دارد که عبارتند از :

  1. Perfect switching
  2. Imperfect switching
  3. Switch failure during formal operation

ادامه مطلب را با دانلود فایل پاورپوینت مشاهده کنید.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با قابلیت اطمینان سیستم Reliability Block Diagram داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

آنالیز قابلیت اطمینان انسانی ( HUMAN RELIABILITY ANALYSIS )

تاثیر خطاهای انسانی بر قابلیت اطمینان عملکردی سیستمها

تجزیه و تحلیل خطا با تاکید بر قابلیت اطمینان شناختی انسان (CREAM)

ارزیابی کمی و کیفی قابلیت اطمینان انسانی

 

ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار

ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار

ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار

ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار

دوره ممیزی OHSAS 18001

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 261

تهیه و تنظیم: مهندس علیاری

اهداف آموزشی:

  • ایجاد توانایی تشریح هدف یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی
  • ایجاد توانایی تشریح اهدف مستند سازي یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی
  • ایجاد توانایی مستند سازي سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی
  • ایجاد توانایی برنامه ریزی، اجرا، گزارش دهی و پیگیری یک ممیزي براساس ISO 19011 و با تفسیر صحیح الزامات OHSAS 18001:2007

مقدمه ای بر ایمنی و بهداشت

ایمنی و بهداشت چیست؟

تعاریف ایمنی و بهداشت:

  • بهداشت: شرایط (وضعیت) بدن یا روان
  • ایمنی: قرار نگرفتن در معرض خطر یا ریسک

در صنعت، مفهوم ایمنی و بهداشت پیشگیري از حادثه و آسیب های ناشی از کار می باشد.

حادثه به هر اتفاق برنامه ریزي نشده که موجب:

  • جراحت
  • بیماری
  • آسیب یا خسارت به دارایی ها، محیط کار یا مواد

جایی که هیچ جراحت یا خسارتی اتفاق نیافتد «رخداد» به «شبه رخداد» تعبیر می شود.

بیماریهاي ناشی از کار:

  • هر گونه بیماري، ناتوانی یا سایر مشکلات که بر فرد اثر گذاشته و به وسیله شرایط کاري آنها ایجاد شود.
  • بیماریهاي ناشی از کار می تواند دائمی یا موقتی باشد.

هزینه ایمنی و بهداشت چیست؟

 

مهندسی اقتصاد اسکونژاد

هزینه های ناشی از عدم توجه به مسائل ایمنی و بهداشت

 

عدم توجه به مسائل ایمنی و بھداشت دو گونه ھزینه در بر دارد:

  • ھزینه ھای انسانی
  • ھزینه ھای مالی

هزینه های انسانی:

سازمان ILO (بین المللی نیروي کار) نشان می دهد سالانه بالای برآورد 250 میلیون حادثه ناشی از کار باعث از دست رفتن ساعات کاري می شود، اتفاق می افتد.

  • 685000 حادثه در روز ،یا 475 حادثه در دقیقه، 8 حادثه در ثانیه
  • 3000 مرگ و میر کاري در هر روز یا 2 فوت در دقیقه
  • در صورتی که روش های عملی و اطلاعات مناسب ایمنی در دسترس بوده و مورد استفاده قرار گیرد سالانه جان 600000 نفر حفظ می شود.
  • سالانه 160 میلیون مورد بیماریهاي شغلی رخ می دهد.

حوادثی که منجر به مرگ نمی شود باعث کاهش زندگی افراد می گردد:

  • فیزیکی – قطع عضو یا ناتوانی حرکتی
  • روانی – فشار روحی و افسردگی

تعداد ھزینه ھای مالی (جراحت ھا و بیماری ھای شغلی در ایالات متحده (1992)

(cost($B

number

Category

3.8

6,529Injuries Fatal
144.613,247,000

Non fatal

19.5

60,290Illnesses Fatal
5.8862,200

Nonfatal

173.9

TOTAL

بهبود ایمنی و بهداشت:

بهبود در ایمنی و بهداشت به چندین فاکتور ذیل بستگی دارد:

  • دانش کافی در مورد دلایل و اثرات حوادث و آسیب های شغلی
  • آشنایی با رویکرد متناسب براي ارزیابی بر مبناي ریسک
  • تعداد دعاوی موفق براي جبران خسارت های بر علیه سازمان ها
  • قوانین سخت گیرانه ترو جرایم بزرگتر
  • اهمیت دادن به خوشنامی
  • ضروری دانستن اخلاق

بطور روز افزون باور اینکه بهداشت و ایمنی نمی تواند فقط با موارد ذیل مدیریت شود افزایش می یابد:

  • قوانین اجباری
  • فردی
  • احساس جمعی

اکنون اینکه ایمنی و بهداشت به مدیریت شدن از طریق ابزارهاي سیستم مدیریت کنش گرا نیاز دارد پذیرفته شده است (در جاهایی که تمام جنبه هاي ایمنی و بهداشت با عملیات روزانه عجین شده اند.)

خطا در مدیریت – موارد حادثه

 

تاثیر خطاهای انسانی بر قابلیت اطمینان عملکردی سیستمها

خطا در مدیریت

 

از فجایعی از جمله آتش سوزي Piper Alpha و غرق شدن Herald از جمله نتایج مدیریت نادرست است:

  • تحت فشار قرار گرفتن افراد
  • افزایش خستگی
  • فقدان آموزش
  • فقدان تجربه
  • سیستم های کنترلی کاملا غلط
  • ارتباطات ضعیف

چه چیزهایی را در خط مشی و برنامه ریزی جستجو کنیم

تجزیه و تحلیل ریسک هاي ایمنی و بهداشت شغلی بدان معناست که یک سازمان درک کند چگونه آنها بر سلامتی افراد تاثیر می گذارند.

  •  تعریف خطر: منبع یا وضعیت آسیب بالقوه به شکل جراحت یا بیماری، صدمه به اموال، خرابی محیط کار، یا ترکیبی از آنها
  • تعریف مخاطره (Risk): ترکیب احتمال وقوع یک رویداد خطرناک مشخص و تبعات آن

سيستم مديريت Management System

مجموعه ای متشکل از اجراء بهم پیوسته به منظور برنامه ریزی سازماندهی، هدایت و کنترل امور در جهت نیل به مقاصد و اهداف سازمان

  • اثر بخشی Effectiveness: میزانی که فعالیت های برنامه ریزی شده تحقق یافته و نتایج برنامه ریزی شده بدست آمده است.
  • کارآیی Efficiency: رابطه میان نتایج بدست آمده با منابع استفاده شده.

سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت Health & Safety Management System :

مجموعه ای متشكل از اجزاء بهم پيوسته در راستای تحقق اهداف معين بهداشت شغلی و ايمنی در يک سازمان در چارچوب برنامه ريزی، سازماندهی، هدايت و كنترل اجزاء

مزایای ایجاد، استقرار و نگھداری سیستم مدیریت ایمنی

  • ایجاد نگرشی طرح ریزی شده و مستند در ارتباط با مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی
  • افزایش آگاهی و دانش سازمان در خصوص ایمنی و بهداشت شغلی
  • ایجاد محیط کار ایمن و سالم
  • کاهش ریسک مواجهه با حوادث و بیماری های شغلی
  • رعایت قوانین مرتبط با حوادث و بیماریهای شغلی
  • کاهش زمان و هزینه تلف شده در اثر حوادث و بیماریهای شغلی

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • اجزاء سيستم مديريت ايمنی و بهداشت حرفه ای
  • تشریح بندهای OHSAS 18001
  • ممیزی ISO 19011
  • اصول ممیزی Principles of auditing
  • انواع ممیزی Types of auditing
  • مدیریت ممیزی Audit Managingَ
  • گزارش ممیزی

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

چک لیست ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت

جزوه دوره ممیزی سیستم های مدیریت بر مبنای استاندارد ISO 19011

جزوه دوره ممیزی داخلی سیستم مدیریت HSE

نمونه چک لیست ممیزی عملیات بهداشت صنعتی

 

اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

فرمت: pdf  تعداد صفحات: 8

 

مديريت ريسک بخش جدايي ناپذير از يک مديريت خوب است از اين رو اجراي مديريت ريسک براي ارائه مناسب و مستمر خدمات و مسئوليت هاي سازماني مهم مي باشد. ايجاد چهارچوب مديريت ريسک مي تواند در تحقق اهداف سازماني و مديريت يکپارچه، يکسان و استاندارد ريسک موثر باشد.

يک نظام مديريت ريسک مي تواند به شما کمک کند تا ريسک هاي و خطرات اصلي مواجه شده در سازمان را شناسايي و براي حل آنها اقدماتي تعريف شود. قدم هاي اصلي سازي شده مديريت ريسک را مي توانيد در شکل زير مشاهده نماييد:

  • گام اول

    شناخت فضای موجود

    شناسایی اهداف سازمانی, فعالیت های موجود و هدف از انجام هر فعالیت و …

  • گام دوم

    شناسایی ریسک

    در هر قدم از فعالیت چه مشکلاتی یا تسهیل کننده ای می تواند روی دهد؟

    گام دوم

  • گام سوم

    ارزیابی ریسک

    مورد شناسایی شده چقدر احتمال دارد اتفاق بیافتد و چه مقدار بر روی سازمان اثر می گذارد؟

  • گام چهارم

    برنامه پاسخ

    چه اقداماتی برای کنترل وقوع مسئله و توسط چه کسی باید انجام شود؟

    گام چهارم

  • گام پنجم

    پایش و بازنگری

    آیا اقدامات تعریف شده موثر است؟ آیا ریسک یا شرایط عوض شده است؟

 

شناسایی ریسک:

 

دوره شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک

شناسایی ریسک

 

هدف از اين مرحله ايجاد فهرست جامعي از ريسک ها بر مبناي رويدادهاي بالقوه اي است که باعث ايجاد، تقويت، جلوگيري، تنزل، سرعت بخشيدن يا تأخير در دستيابي به اهداف سازماني مي شوند. روند شناسايي ريسک، با هدف شناسايي و توصيف ريسک هاي موثر بر اهداف سازمان، طي مي شود. اهداف کلي شناسايي ريسک عبارتند از:

  • تهيه فهرستي کامل از تهديدها و فرصت هاي مرتبط با فعاليت ها و پروژه هاي سازمان
  • شناسايی منابع، علل و پيامدهاي بالقوه ريسک ها

تعدادي از ابزارها و تکنيک هاي شناسايي ريسک در ذيل ذکر شده است:

  1. طوفان ذهني
  2. تحليل سناريو
  3. جلسات
  4. تحليل SWOT
  5. دلفي
  6. مصاحبه
  7. نظرات خبرگي
  8. چک ليست
  9. مرور مستندات
  10. شاخص هاي ريسک
  11. روش FTA
  12. روش FMEA
  13. تحليل فرضيات
  14. تحليل علت و معلول
  15. تحليل علل ريشه اي
  16. نمودارهاي تأثير
  17. نمودار جريان فرآيند يا سيستم
  18. روش hazop

 

تحلیل ریسک

 

مدیریت ریسک

تحلیل ریسک

 

تحليل ريسک به منظور برآورد کلي احتمال و اثر ريسک هاي شناسايي شده و برآورد ميزان تأثير هر ريسک بر اهداف سازمان و فعاليت ها انجام مي شود. روش تحليل ريسک با توجه به نياز انتخاب مي شود. تحليل کيفي ريسک عبارت از ارزيابي اثر و احتمال ريسک هاي شناسايي شده است. اين فرآيند، ريسک ها را با توجه به پيامد و اثر بالقوه شان بر روي اهداف سازمان درجه بندي مي کند.

تحليل کيفي براي بدست آوردن يک شاخص کلي از سطح ريسک و بيان پيامدهاي عمده ريسک استفاده مي شود و در صورتي که لازم باشد از تحليل هاي جزئي تر و کمي تر براي تعيين پيامدهاي اصلي ريسک استفاده مي شود. به طور کلي به منظور ايجاد درک بهتر در خصوص تأثير ريسک ها بر روي اهداف سازمان و در صورت نياز تحليل کمي ريسک انجام مي شود.

تعدادي از ابزارها و تکنيک هاي تحليل کيفي ريسک در ذيل ذکر شده است:

  1. ماتريس احتمال و اثر
  2. درخت تصميم گيري
  3. تحليل سناريو
  4. نظرات خبرگي
  5. روش تحليل سلسله مراتبي
  6. تحليل علل ريشه اي
  7. روش HAZOP
  8. مرور مستندات

در تحليل کمي ريسک تلاش مي شود تا مفاهيم کيفي بدست آمده در تحليل کيفي را به مقادير کمي تبديل نمود. از آنجا که تحليل کمي ريسک کار زمان بر و پيچيده اي است زمان صرف شده براي تحليل کمي ريسک بايد متناسب با اهميت اثر ريسک براي سازمان باشد. همچنين تصميم گيري در خصوص انجام تحليل کمي ريسک ها بر اساس ميزان دسترسي به داده ها و اطلاعات درست و دقيق انجام مي شود.

تعدادي از ابزارها و تکنيک هاي تحليل کمي ريسک در ذيل ذکر شده است:

  1. درخت تصميم گيري
  2. نظرات خبرگي
  3. روش تحليل سلسله مراتبي
  4. EMV
  5. تحليل علل ريشه اي
  6. روش HAZOP
  7. روش Bow tie
  8. روش FTA
  9. روش FMEA
  10. شبيه سازي مونت کارلو
  11. تحليل حساسيت
  12. مرور مستندات

همانطوري که ذکر شده است، ابزار و تکنيک هاي زيادي براي تحليل ريسک مطرح مي باشد که يکي از پرکاربردترين آن در سازمان ها روش ماتريس احتمال و اثر مي باشد و پيشنهاد مي شود که همه سازمان ها از اين روش استفاده نمايند. در ادامه گام هاي اصلي استفاده از اين ابزار تشريح مي شود:

گام اول برآورد احتمال وقوع:

در گام اول بايد مقياسي براي برآورد احتمال ساخت. هر چقدر تعداد طبقات بيشتر باشد با دقت بيشتر مي توان تحليل ريسک را انجام داد. معمولا مقياس ها 3, 5, 7 يا 10 طبقه هستند، براي مثال در جدول زير احتمال وقوع ريسک در مقياس 5 طبقه ای، مشخص شده است. اگر احتمال وقوع ريسک 35 درصد بوده باشد،مطابق جدول احتمال وقوع آن کم خواهد بود. حدود تعريف شده در جدول زير فقط براي مثال آورده شده است و هر سازمان بايد مطابق با وضعيت خود حدود و تعداد طبقات را مشخص نمايد.

 

تعبیر احتمال

مقیاس

احتمال کمتر از 21 درصد وقوع ريسک

1

خيلي کم

احتمال بين 21 تا 41 درصد وقوع ريسک

2کم
احتمال بين 41 تا 61 درصد وقوع ريسک3

متوسط

احتمال بين 61 تا 81 درصد وقوع ريسک

4زياد
احتمال بيش از 81 درصد وقوع ريسک5

خيلي زياد

 

گام دوم تعیین اثر ریسک:

مشابه گام اول بايد براي برآورد اثر ريسک مقياسي تدوين شود. براي مثال در جدول زير مجددا اثرات ريسک در 5 طبقه تقسيم بندي شده است. مقياس تعريف شده مي تواند مانند مثال زير براي هر هدف تعريف شود و يا مي توان براي ساده سازي عمليات به شکل کلي براي سازمان به شکل يکپارچه در نظر گرفت.

هدف پروژه

مقیاس (اثرات منفی)

خیلی کم

کممتوسطزیاد

خیلی زیاد

1

234

5

هزینه

افزایش بی اهمیت هزینهافزایش کمتر از 10 درصدی هزینهافزایش 10 تا 20 درصدی هزینهافزایش 20 تا 40 درصدی هزینه

افزایش بیش از 40 درصد

زمان

افزایش بی اهمیت زمانافزایش کمتر از 5 درصدی هزینهافزایش 5 تا 10 درصدی زمانافزایش 10 تا 20 درصدی زمانافزایش بیش از 20 درصد
کیفیتکاهش مختصر کیفیتکاهش کیفیت فقط برای قسمت های بدون کاربردکاهش کیفت در تمام قسمت های محصول یا خدماتکاهش کیفیت در تمام قسمت های محصول یا خدمات

محصول غیرقابل استفاده است

 

هدف پروژه

مقیاس (اثرات مثبت)

خیلی کم

کممتوسطزیادخیلی زیاد
1234

5

هزینه

کاهش بی اهمیت هزینهکاهش کمتر از 10 درصدی هزینهکاهش 10 تا 20 درصدی هزینهکاهش 20 تا 40 درصدی هزینه

کاهش بیش از 40 درصد

زمان

کاهش بی اهمیت زمانکاهش کمتر از 5 درصدی هزینهکاهش 5 تا 10 درصدی زمانکاهش 10 تا 20 درصدی زمانکاهش بیش از 20 درصد
کیفیتافزایش مختصر کیفیتتنها بخشی از محصول یا خدمات دارای افزایش کیفیت است.تنها قسمت های کاربردی دارای افزایش کیفیت استافزایش کیفت برای تمام قسمت های محصول یا خدمات

افزایش کیفیت  به طوری که الگو برتر در صنعت باشد

 

گام سوم تعیین شدت اثر و امتیاز ریسک:

امتياز ريسک برابر است با حاصل ضرب عدد متناظر در جدول احتمال و عدد متناظر در جدول اثر مي باشد. با توجه به امتياز به دست آمده، ريسک در يکي از طبقات شدت اثر ريسک قرار مي گيرد. براي مثال در جدول زير شدت اثر ريسک هاي پروژه در 4 سطح مشخص مي شود. اين سطوح شدت اثر با توجه به شرايط سازمان و رويکرد سازمان در مواجهه با ريسک تعيين مي شود.

سطح

رنگ

تعبیر

1

قرمزريسک با اهميت بسيار زياد  (Major)
2نارنجی

ريسک با اهميت زياد (High)

3

زردريسک با اهميت متوسط (Medium)
4سبز

ريسک با اهميت کم   (low)

 

جدول شدت و امتیاز ریسک

جدول شدت و امتیاز ریسک

 

برنامه ریزی پاسخ به ریسک

هدف اصلي فرآيند برنامه ريزي پاسخ، تعريف اقداماتي براي انتقال شدت اثر ريسک ها به سطحي قابل تحمل براي سازمان مي باشد. به اين منظور مالک ريسک براي هر يک از ريسک هاي شناسايي شده و اقداماتي براي کنترل ريسک تعريف مي شود. مسئول اجراي پاسخ تعيين شده و فرد مسئول موظف خواهد بود تا برنامه را اجرا نمايد. فرآيند تدوين برنامه پاسخ به ريسک به صورت ذيل مي باشد:

  1. شناسایی علل ریشه ای ریسک: اولين گام در برنامه ريزي پاسخ به ريسک شناسايي علل ريشه اي بوجود آورنده ريسک مي باشد. به اين منظور بايستي مالک ريسک تمامي عوامل تأثيرگذار بر روي احتمال و اثر ريسک را شناسايي نمايد.
  2. لحاظ نمودن شاخص های کنترلی موجود: پس از شناسايي علل ريشه اي ريسک، مالک ريسک بايستي کنترل ها و اقدامات جاري و يا انجام شده در سازمان در خصوص هر ريسک را شناسايي نموده، اثربخشي آن ها را بررسي نموده و سپس نتايج را در تعيين استراتژي مناسب پاسخ به ريسک مد نظر قرار دهد.
  3. تعیین استراتژی پاسخ به ریسک: مالک ريسک در ابتدا بايستي استراتژي کلي پاسخ به ريسک را تعيين نموده تا بر اين اساس برنامه پاسخ و اقدامات مورد نياز را مشخص کند. استراتژي هاي پاسخ به ريسک هاي منفي )تهديدها( عبارتند از اجتناب، انتقال، کاهش يا پذيرش و استراتژي هاي پاسخ به ريسک هاي مثبت )فرصت ها( عبارتند از بهره برداري، تسهيم، تقويت يا پذيرش.
  4. تدوین برنامه پاسخ: مالک ريسک با توجه به استراتژي پاسخ به ريسک، برنامه پاسخ به ريسک را تدوين مي نمايد. به اين منظور بايستي اقدامات مورد نياز، منابع مورد نياز، کنترل ها جهت پايش اجراي برنامه و نيز هزينه پاسخ به ريسک تعيين شود.
  5. توافق بر روی برنامه پاسخ: مالک ريسک بايستي از توافق مديران مربوطه بر روي برنامه پاسخ تدوين شده کسب اطمينان نمايد.
  6. اجرای برنامه پاسخ: مالک ريسک مسئوليت اجراي بموقع برنامه پاسخ را برعهده داشته و بر انجام بموقع اقدامات پاسخ به ريسک در ساير واحدها نظارت دارد.

براي پاسخگويي به هر ريسک بايستي راهبرد يا ترکيبي از راهبردها انتخاب شوند. معمولاً در ارتباط با تهديدها يا ريسک هايي که ممکن است در صورت وقوع، تأثيرات منفي بر اهداف سازمان داشته باشند، چهار راهبرد در پيش گرفته مي شود. اين راهبردها شامل اجتناب، انتقال، کاهش يا پذيرش مي باشند:

  • اجتناب: اجتناب از ريسک عبارت است از حذف تهديد ايجادشده توسط يک ريسک نامطلوب، به منظور حفظ اهدافي از سازمان که در خطر مي باشد.
  • انتقال: انتقال ريسک مستلزم انتقال تأثير منفي يک ريسک همراه با مالکيت پاسخ آن به شخص ثالث مي باشد. انتقال ريسک، منجر به حذف ريسک نمي شود بلکه مسؤوليت مديريت آن را به شخص ديگري واگذار مي کند.
  • کاهش: کاهش ريسک مستلزم کاهش احتمال و يا اثر يک ريسکِ تا آستانه اي قابل پذيرش مي باشد.
  • پذیرش: اين راهبرد بيانگر آن است که سازمان تصميم گرفته فعاليت هاي خود را در ارتباط با يک ريسک تغيير ندهند يا شناسايي راهبرد پاسخ مناسب ديگر امکان پذير نباشد.

 

انواع استراتژی های پاسخ به ريسکهای منفی (تهديدها)

انواع استراتژی های پاسخ به ريسکهای منفی (تهديدها)

 

در ارتباط با ريسک هاي داراي تأثيرات مثبت بر اهداف سازمان چهار راهبرد پاسخ پيشنهاد مي گردد. اين راهبردها شامل بهره برداري، تسهيم، تقويت يا پذيرش، به شرح زير مي باشند:

  • بهره برداری: اين راهبرد از طريق کمک به رخداد واقعي اين فرصت درصدد حذف عدم قطعيت مربوط به يک ريسک مثبت (فرصت) مي باشد.
  • تسهیم: تسهيم يک ريسک مثبت متضمن واگذاري مالکيت به شخص ثالثي است که توانمندترين شخص براي کسب فرصت در راستاي اهداف سازمان محسوب مي شود.
  • تقویت: اين راهبرد ميزان يک فرصت را از طريق افزايش احتمال و يا تأثيرات مثبت و از طريق شناسايي و بيشينه نمودن محرک هاي کليدي اين ريسک هاي داراي تأثير مثبت بهبود مي بخشد.
  • پذیرش: اين راهبرد نمايانگر اين است که سازمان تصميم گرفته فعاليت هاي خود را در ارتباط با مواجهه با يک ريسک تغيير ندهد يا اينکه قادر به شناسايي هيچ راهبرد پاسخ مناسب ديگري نمي باشد.

 

انواع استراتژي هاي پاسخ به ريسک هاي مثبت (فرصت ها)

انواع استراتژي هاي پاسخ به ريسک هاي مثبت (فرصت ها)

 

رویکرد ریسک: رويکرد ريسک به منظور ايجاد ساز و کار مناسب جهت برنامه ريزي پاسخ به ريسک بايستي تعيين شود. رويکرد ريسک شامل اشتهاي ريسک، حد آستانه ريسک و تحمل ريسک مي باشد که در ادامه تشريح شده است.

  1. اشتهای ریسک: منظور از اشتهاي ريسک، ميزان ريسک هايي است که سازمان مي تواند آنها را بپذيرد. هر چه اين محدوده ريسک هاي بيشتري را شامل شود، اشتهاي ريسک بيشتر است. فرآيند پاسخ دهي به ريسک وابسته به محدوده اشتهاي ريسک سازمان است. در واقع پاسخ دهي به ريسک ها تا زماني ادامه پيدا مي کند که ريسک وارد محدوده اشتهاي ريسک شده و از نظر سازمان به ريسکي قابل قبول تبديل شده باشد.
  2. حد آستانه ریسک: حدي از ريسک که بالاتر از آن سطح بايد اقدامي صورت پذيرد تا به صورت فعال با ريسک مواجه شود و پايين تر از اين سطح، ريسک در محدوده اشتهاي ريسک قرار گرفته و پذيرفته مي شود. شکل ذيل نشان مي دهد که ريسک هاي سازمان پس از قرارگيري در ماتريس احتمال اثر، توسط حد آستانه ريسک به دو دسته ريسک هايي که در حيطه اشتهاي ريسک قرار گرفته اند (سبز رنگ) و ريسک هايي که نيازمند مديريت و کنترل بيشتر (زرد رنگ) هستند، تقسيم شده اند. نقاط روي حد آستانه، ميزان ريسک (حاصلضرب احتمال در اثر) يکساني دارند.
  3. تحمل ریسک: براي اهداف، سطوح مختلفي از پذيرش تعريف مي شود. هنگام اندازه گيري تحقق اهداف، بسته به اينکه ميزان انحراف نسبت به يک هدف چقدر باشد نتيجه ممکن است ما را به يکي از اين سطوح برساند. اگر ميزان انحراف آنقدر ناچيز باشد که در هر حال ما را به هدف نائل کند، در اينصورت اين سطح از انحراف قابل قبول است. به اين سطح قابل پذيرش، تحمل ريسک گفته مي شود. به عنوان مثال هدف هزينه اي پروژه A صد ميليون تومان مي باشد و تغييرات در هزينه تا ميزان 10 درصد بيشتر و کمتر از اين مقدار (محدوده 90 تا 110 ميليون تومان) قابل قبول است.

پایش و کنترل ریسک

پايش و کنترل ريسک به منظور بررسي وضعيت ريسک ها و اجراي برنامه پاسخ انجام مي شود. هر يک از ريسک ها تا زماني که اتفاق بيافتند و يا تا سطح مورد انتظار کاهش يابد، بايستي پايش و کنترل شوند. مالک ريسک اقدامات کنترلي را بررسي نموده و در صورت لزوم اقدامات مورد نياز را جهت بهبود فرآيند پايش و کنترل ريسک، انجام مي دهد. هدف از اين فرآيند موارد زير است:

  • حصول اطمينان از اثربخشي و کارايي سيستم مديريت ريسک
  • حصول اطمينان از اثربخشي و کارايي پاسخ به ريسک
  • شناسايي تغييرات موجود در سازمان و محيط بيروني و ايجاد تغييرات لازم در سيستم مديريت ريسک
  • ارزيابي و تحليل مجدد ريسک ها در دوره هاي زماني
  • بررسي ذخيره اقتضايي ريسک و تحليل آن

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

مدیریت ریسک و ایمنی شغلی PPT

مدیریت ریسک و بکارگیری تکنیک FMEA

استراتژی مدیریت ریسک PPT

مدیریت ریسک دکتر بیگلری

 

مدیریت ریسک

مقدمه و تاریخچه ارزیابی ریسک

مقدمه و تاریخچه ارزیابی ریسک

مقدمه و تاریخچه ارزیابی ریسک

 

نکته اول: واژه ارزیابی ریسک معادل مدیریت ریسک شده است!

یکی از نکاتی که در صنایع و محیط های کاری در ارتباط با واژه ریسک وجود دارد کاربرد نادرست اصطلاح ارزیابی ریسک می باشد. در حالی که ارزیابی ریسک بازه ای از کل فرآیند مدیریت ریسک می باشد که در آن بازه یا مرحله از فرآیند مدیریت ریسک فقط معیار های قضائت برای سنجشسطح ریسک تعیین می شود.

کسانی که از دیدگاه خودشان ارزیابی ریسک انجام داده اندیعنی این که پیش بینی، شناسایی، ارزیابی و در نهایت کنترل ریسک داشته اند! در حالیکه
آنها مدیریت ریسک انجام داده اند. همین موضوع در ارتباط با فرم مدیریت ریسک نیز صادق می باشد که به فرم شناسائی و ارزیابی ریسک معروف است. در حالیکه تمامی مراحل مربوط به مدیریت ریسک در آن مشهود و معلوم است.

نکته دوم: چه روشی برای ارزیابی ریسک بلدی!

پرسشی که بارها و بارها در مصاحبه های شغلی نیروها HSE از مصاحبه شوندگان یا جویندگان کار پرسیده می شود این است که چه روشی برای ارزیابی ریسک بلد هستید، نام ببرید و مختصری درباره آن توضیح دهید یا نمونه ای از ارزیابی ریسک تا حالا انجام داده اید؟ پیش فرض افراد مصاحبه شونده روش هایی را بیان می کنند از قبیل Hazop ,Checklist, Checklist, Checklist ,FTA, JSA و … .

همه مواردی که مصاحبه شوندگان این قالب بیان می کند صرفا ارزیابی ریسکی نیست بلکه روش هایی برای پیش بینی، شناسایی و تشخیص مخاطرات و پیرو آن خطر است.

نکته سوم: اولین بار واژه ریسک از چه زمانی وارد زبان فارسی و گفتاری فارسی شد؟

منشاء واژه ریسک از کجاست؟ این واژه از چه زمانی وارد گفتمان فارسی شده است؟ بنابر گفتمانی نه چندان معتبر گفته می شود که واژه ریسک از واژه ریسک یو یا ریسک قیو فرانسوی وارد زبان فارسی شده است و خود این واژه از واژه رزق عربی برداشته شده است.

رزق به مفهوم کسی است که برای قوت لایموت خودش و خانواده اش صبح دمان از خانه بیرون می زند و ریسکی را می پذیرد تا بقای خود و خانواده اشرا تامین نماید.

واژه ریسک در زبان انگلیسی برگرفته از واژه ایتالیایی Risicare به معنی و مفهوم جرات داشتن (To dare) است. در فرهنگ نامه وبستر توصیفات متعدد و متفاوتی از واژه ریسک ارئه شده است برای نمونه:

  • مواجهه با شانس آسب یا خسارت
  • شانس مخاطره یا خطرناک
  • شانس از دست دادن یا خسارت
  • درجه احتمال خسارت

نکته چهارم: آیا هدف از ارزیابی ریسک شناسایی، اولویت بندی و کنترل مخاطرات است؟!

همان طور که پیش تر بیان شد، پیش فرضهای زیادی در افکار مجریان ارزیابی ریسک وجود دارد. یکی دیگر از این پیش فرض ها این است که ارزیابی های
ریسک به منظور شناسایی، اولویت بندی و کنترل مخاطرات است. این شاید یکی از اهداف اجرای مدیریت ریسک است. هدف والا در ارتباط با مدیریت ریسک این است که مدیریت، منابع معدود و محدودی دارد.

چطور با این منابع معدود و محدود طوری رفتار نماید یا به اصطلاح این منابع را مورد استفاده قرار دهد تا چالش های سازمان از بات مقوله ریسک به خصوص در ارتباط با ذی نفعان و الزامات برون سازمانی به کمینه مقدار خودش برسد. در این راستا هم حفظ جان، مال، محیط زیست و اعتبار صورت پذیرد هم چالش هایش در فرارویی با ممیزان و بازرسان به کمینه مقدار برسد.

نکته پنجم: عملکردهای گذشته موفقیت های آینده را تضمین نمی کند!

در گفتمان صنعتی یک جمله بسیار معروف وجود دارد که بیان می دارد «عملکردهای گذشته موفقیت های آینده را تضمین نمی کند». برای درک بهتر
ریسک باید قوانین شانس و احتمالات را به خوبی درک کرد. در بازی سکه یا تاس، آوردن سه بار هم زمان شیر یا خط به این مفهوم نیست که سری بعد هم حتما شیر می آید یا خط.

به طور مشابه، فرایندی که در چند سال گذشته بدون واقعه جدی را سپری کرده است نمی تواند تضمین نماید یا نمی تواند اثبات نماید که عاری از هر گونه ریسکی بوده است. به شکل امیدوارانه ای می توان گفت که سیستم مدیریت HSE به طور موفقیت آمیزی ریسک ها را مدیریت کرده یا به عبارتی در ارزیابی ریسک و مدیریت ریسک موفق عمل نموده است. در هر حال سیستم برای ریسک ها یا آسیب های آینده واکسینه نشده است.

نکته مهم: نبود شواهد ریسک دال بر نبود ریسک نیست.

نکته ششم: پذیرش ریسک به مفهوم در امان بودن از ریسک نیست!

نکته قابل ملاحظه این است که پذیرش ریسک به معنای در امان بودن ریسک نیست. پذیرش به مفهوم موافق چیزی بودن یا رضایت مندی از چیزی داشتن، ولی ما نمی توانیم بپذیریم که موافق ریسک یا پتانسیل خسارت هستیم. همچنین این را هم باید دانست که تحمل ریسک به معنا و مفهوم پذیرش ریسک نیست. برای نمونه، سفرهای هوایی سطح ریسک را برای مسافران ایجاد می کند

در هر حال، این ریسک به واسطه منافع آن (زودتر به مقصد رسیدن) قابل تحمل در نظر گرفته می شود. علاوه بر آن، به واسطه قوانین سخت گیرانه خطوط هوایی و هواپیمایی، آموزش های خلبانان و کادر پرواز و هم چنین نگهداشت شایسته هواپیما این اطمینان را به ذینعان داده است که سطح ریسک را به سطح قابل تحمل کاهش داده است.

نکته هفتم: در بررسی حادثه ردپای داده های ریسک مشاهده می شود / نمی شود!

سیستمی را در نظر بگیرید که هفته های پیش به منظور دریافت گواهینامه یا تمدید آن مورد ممیزی قرار گرفته است و از این ممیزی سربلند بیرون آمده است. یکی از موارد ممیزی، ممیزی بند چهارم سیستم مدیریت HSE و یا بخش ۴-۳-۱ راهنمای OHSAS که همان شناسایی و ارزیابی ریسک است. ولی امروز حادثه ای داریم که می توان آن حادثه را با دو سناریوی متفاوت تفسیر نمود و به داده های ریسک گره زد.

سناریوی اول: با کم ترین عدم انطباق مورد ممیزی قرار گرفتیم ولی امروز شاهد حادثه ای هستیم که دقیقا ردپای حادثه در جداول شناسائی و ارزیابی
ریسک مشاهده می شود. یعنی از قبل سناریوی این حادثه در قالب جدول شناسائی و ارزیابی ریسک از شناسائی مخاطره تا اقدام کنترلی که همان راه کارها باشد نوشته شده است. پس مشکل از کجاست؟

سناریوی دوم: با کم ترین عدم انطباق مورد ممیزی قرار گرفتیم ولی امروز شاهد حادثه ای هستیم که دقیقا ردپای حادثه در جداول شناسایی و ارزیابی ریسک مشاهده نمی شود. در حالی که وقتی حادثه مورد نظر مورد تجزیه و تحلیل قرار می کیرد ما به این نتیجه میرسیم که نقص قابل پیش گیری وجود داشته است که شناسایی نشده است و پیرو آن اقدامات کنترلی برای آن شکل نگرفته است. پس مشکل از کجاست؟

به طور خلاصه بودن یا نبودن داده ای ریسک می تواند چالش بر انگیز باشد. در سناریوی اول، نقص در شناسائی لایه های کنترلی و یا نقص در اجرائی شدن لایه ای ایمنی است. در سناریوی دوم نقص در شناسائی مخاطرات است. نکته قابل توجه این است که برای حوادثی که در سازمان شکل می گیرد از این دو حالت خارج نیست. یک، با بودن داده های ریسک، باز هم حادثه رخ داده است. دو، اینکه خلیل از حوادثی که رخ داده است، هیچ داده ریسکی برای آن شکل نگرفته بود.

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با مقدمه و تاریخچه ارزیابی ریسک داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اصطلاحات کلیدی در ریسک

واژه نامه شناسایی آتش و اعلام خطر

واژه نامه بهداشت حرفه ای

واژه شناسی مهندسی صنایع

 

منبع: https://hsedatacenter.ir

ارزیابی ریسک به روش ویلیام فاین

اصطلاحات کلیدی در ریسک

اصطلاحات کلیدی در ریسک

اصطلاحات کلیدی در ریسک

 

ریسک برای خیلی از افراد یا حوزه ها یا فعالیت ها نظیر اقتصاد، کسب و کار، ورزش، صنایع و … واژه ای آشنا می باشد. ولی همیشه مفهوم آن به این سادگی درک نمی شود.

لذا درک آن یکی از چالش های بسیار مهم در بحث مدیریت ریسک می باشد. مخاطره تنها شدت و نتیجه پایانی را نشان می دهد ولی ریسک مفهوم شدت پیامد و احتمال رخ دادن آن را در هم می آمیزد.

تعاریف بسیار مختلفی از سوی افراد و سازمان ها برای ریسک بیان شده است. مثلا:

  • ریسک عبارت است از احتمالی که مخاطره باعث صدمه و خسارت شود ضرب در شدت آن صدمه یا خسارت.
  • احتمال بالفعل شدن یک مخاطره
  • حاصلضرب احتمال یک واقعه در پیامد آن و …

اصطلاحات زیر در این درس برای شما بیان می شود:

  • تجزیه و تحلیل ریسک
  • ارزیابی ریسک
  • حذف ریسک
  • اصلاح ریسک
  • تحمل ریسک
  • انتقال ریسک
  • مدیریت ریسک
  • ریسک فردی
  • ریسک اجتماعی
  • ریسک مزمن
  • ریسک حاد
  • ریسک اموال
  • ریسک اختیاری
  • ریسک غیر اختیاری
  • ریسک زیست محیطی

تجزیه و تحلیل ریسک Risk Analysis Analysis: تجزیه و تحلیل ریسک برآورد کمی از ریسک است که بر اساسارزیابی مهندسی و تکنیک های ریاضی با برآورد احتمال و پیامد حادثه و ترکیب آنها صورت می گیرد. به عبارت دیگر کاربرد نظام مند اطلاعات موجود برای تعیین تکرار و شدت پیامد وقایع خاص می
باشد.

ارزیابی ریسک Risk Assessment: ارزیابی ریسک مرحله ای از فرآیند مدیریت ریسک است که معیارهای قضاوت برای رسیدن به سطح ریسک مشخص می گردد. فرآیندی است که نتایج تجزیه و تحلیل ریسک (یعنی ریسک های برآورد شده) را با رتبه بندی و یا مقایسه آنها با مقادیر هدف برای تصمیم گیری بکار می برد.

ارزیابی ریسک نشان می دهد که: ریسک های شناسائی شده قابل قبول هستند یا نه

حذف ریسک Risk Elimination: معمولا گزینه اول پیشنهادی حذف ریسک می باشد. تا آسیبی ایجاد نگردد. متاسفانه، حذف ریسک همیشه انکان پذیر نیست. به بیان دیگر همه ریسک ها را نمی توان حذف کرد.

اصلاح ریسک Risk Modification: برخی خطرات با کاهش ریسک ذاتی قابل اصلاح هستند. برای نمونه، می توان به ایزوله کردن کمپرسوری که سر و صدای زیاد ایجاد می کند اشاره کرد. روش دیگر در اصلاح ریسک به کار بردن اقدامات کنترلی با استفاده از مقررات، آئین نامه ها، روش های اجرائی و قوانین امکان پذیر است.

آموزش، تعلیم و نظارت همه جانبه از روش های ارزشمند اصلاح ریسک هستند.

تحمل ریسک RiskTolerance: مدیران بایستی نسبت به قابل تحمل شدن ریسک، تصمیم بگیرند. گاهی اوقات ما ریسک را اصلاح می کنیم به طوری که به کمتر از حد قابل تحمل می رسد و گاهی اوقات به سادگی نمی توانیم ریسک را در حد قابل تحمل، اصلاح کنیم.

انتقال ریسک: حتی با بکارگیری بهترین اقدامات جهت اصلاح ریسک در سازمان، در می یابیم که هنوز با ریسک مالی قابل توجهی مواجه هستیم. بیمه یک روش انتقال برخی ریسک هاست. روش دیگر انتقال ریسک استفاده از قراردادهای پیمانکاری، استفاده از کارگران فصلی و روزمزد است. بعنوان مثال می توان به اتومبیل های کرایه ای اشاره کرد.

مدیریت ریسک Risk Management: برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل فعالیت ها و دارائی های سازمان به نحوی که اثرات سوء بر عملکرد و اقتصاد آن در اثر حوادث به حداقل برسد. هر گونه اقدام در راستای کاهش ریسک مدیریت ریسک گفته می شود. ریسک ها را نمی توان به طور کامل حذف کرد اما می توان آنها را به حد قابل قبول یا حد قابل تحمل کاه داد.

پس هدف مدیریت ریسک ایجاد یک چهارچوب نظام مند و مستمر به منظور شناسائی، ارزیابی، حذف، کنترل، پیشگیری، کاهشو ابلاغ ریسک است. در فرآیند مدیریت ریسک تصمیمات بر اساس مقایسه نتایج حاصل از ارزیابی ریسک با معیار هدف و عئاملی نظیر قضاوت فنی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اتخاذ می شود.

ریسک فردی Individual Risk: ریسک فردی که در معرض فعالیت خطرناکی باشد. برای نمونه ریسک سالیانه مرگ ناشی از سیگار برای فرد سیگاری مرگ یک نفر از 330 نفر در سال است یا 3 ضربدر 0/001 مرگ/سال/فرد است.

ریسک اجتماعی Societal Risk: ریسک تحمیلی به گروه اجتماعی که در معرض فعالیت خطرناک باشند. ریسک اجتماعی مجموع ریسک فردی برای افراد در مجاورت ریسک است.

ریسک مزمن Chronic Risk: نوع ریسک زیست محیطی ناشی از انتشار مواد به داخل آب، خاک و هوا است. اثرات دراز مدت مزمن نظیر شرایط سرطان زائی

ریسک حاد Acute Risk: نوعا، اثر کوتاه مدت یا سریع مواحهه با آتش، انفجار یا مواد شیمیائی با مسمومیت بالا. حاد برابر است با اثرات کوتاه مدت نظیر سوختگی یا مرگ.

ریسک اموال Property Risk: آسیب به اموال بطور معمول به دو دسته تقسیم می شوند:

  1. ریسک در محل به تجهیزات
  2. ریسک خارج از محل به محیط اطراف

ریسک اختیاری Voluntary Risk: ریسکی که خود فرد آن را برای مواجهه انتخاب می کند، نظیر صخره نوردی، اسکی، مسایقه موتور سواری، چتربازی، آتشنشانان و پلیس

ریسک غیر اختیاری Involuntary Risk: ریسکی که یا فرد یا جامعه بدون کنترل از سوی خود یا بدون دانش یا توافق آنها در معرض آن هستند. نظیر اثرات انفجار یا انتشار مواد از یک کارخانه مواد شیمیایی برای همسایگان.

یست محیطی Environmental Risk: ریسک که به محیط زیست بر می گردد و استفاده از آن برای انسان و محیط زیست خطرناک است.

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با اصطلاحات کلیدی در ریسک داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

واژه نامه شناسایی آتش و اعلام خطر

واژه نامه بهداشت حرفه ای

واژه شناسی مهندسی صنایع

اصطلاحات ویژه در مورد آتش نشانی، عملیات نجات و حمل مواد خطرناک

 

منبع: https://hsedatacenter.ir

الزامات سیستم مدیریت زیستی و ایمنی و بهداشت

الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی و ایمنی و بهداشت شغلی

الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی و ایمنی و بهداشت شغلی

الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی و ایمنی و بهداشت شغلی

ISO 14001 & ISO 18001

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 30

فهرست:

الزامات سيستم مديريت محيط زيستی

1-4 – الزامات كلي
2-4 – خط مشي محيط زيستي
3-4 – طرح ريزي

  • جنبه هاي محيط زيستي
  • الزامات قانوني و ساير الزامات
  • اهداف كلان, اهداف خرد و برنامه ها

4-4 اجرا و عمليات

1-4-4 – منابع, وظايف, مسئوليت و اختيار
2-4-4 – صلاحيت, آموزش و آگاهي
3-4-4 – ارتباطات
4-4-4 مستند سازي
5-4-4 كنترل مستندات
6-4-4 كنترل عمليات
7-4-4 واكنش و آمادگي در شرايط اضطراري

5-4 بررسي

1-5-4 – پايش و اندازه گيري
2-5-4 – ارزيابي انطباق
3-5-4 – عدم انطباق، اقدام اصلاحي و اقدام پيشگيرانه
4-5-4 كنترل سوابق
5-5-4 مميزي داخلي
6-4 – بازنگري مديريت

الزامات سيستم مديريت ايمنی و بهداشت شغلی

1-4 – الزامات عمومي
2-4 – خط مشي ايمني و بهداشت شغلي
3-4 – طرح ريزي

  • شناسايي خطر، ارزيابي ريسك و تعيين كنترل ها
  • الزامات قانوني و ساير الزامات
  • اهداف و برنامه ها

4-4 اجرا و عمليات
1-4-4 منابع، وظايف، مسئوليت، پاسخگويي و اختيار
2-4-4 – صلاحيت، آموزش و آگاهي
3-4-4 – ارتباطات، مشاركت و مشاوره

  • ارتباطات
  • مشاركت و مشاوره

4-4-4 مستند سازي
5-4-4 كنترل مستندات
6-4-4 كنترل عمليات
7-4-4 آمادگي و واكنش در شرايط اضطراري

5-4 بررسي

1-5-4 – اندازه گيري و پايش عملكرد
2-5-4 – ارزيابي انطباق
3-5-4 – بررسي رويداد، عدم انطباق، اقدام اصلاحي و اقدام پيشگيرانه

  • بررسي رويداد
  • عدم انطباق، اقدام اصلاحي و اقدام پيشگيرانه

4-5-4 كنترل سوابق
5-5-4 مميزي داخلي
6-4 – بازنگري مديريت


الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی Environmental management system requirements

1-4 الزامات كلي
سازمان بايد يك سيستم مديريت محيط زيستي را مطابق با الزامات اين استاندارد بين المللي, ايجاد, مستند, مستقر و نگهداري نمايد و به طور مستمر بهبود دهد و چگونگي تحقق اين الزامات را نيز مشخص نمايد. سازمان بايد دامنه كاربرد سيستم مديريت محيط زيستي خود را تعريف و مدون نمايد.

4.1 General requirements
The organization shall establish, document, implement, maintain and continually improve an environmental management system in accordance with the requirements of this International Standard and determine how it will fulfil these requirements. The organization shall define and document the scope of its environmental management system.

سیستم مدیریت بهداشت, ایمنی و محیط زیست hse ms

سیستم مدیریت بهداشت, ایمنی و محیط زیست

2-4 خط مشي محيط زيستي

مديريت عالي بايد خط مشي محيط زيستي سازمان را تعريف و اطمينان حاصل نمايد كه اين خط مشي مطابق با دامنه كاربرد تعريف شده سيستم مديريت محيط زيستي و :
الف) متناسب با ماهيت, مقياس و پيامدهاي محيط زيستي فعاليت ها, محصولات و خدمات سازمان مي باشد
ب) شامل تعهد به بهبود مستمر و پيشگيري از آلودگي مي باشد
ج) شامل تعهد به تبعيت از الزامات قانوني قابل كاربرد و همچنين الزامات ديگري كه سازمان, در ارتباط با جنبه هاي محيط زيستي خود, نسبت به رعايت آنها موظف گرديده است, مي باشد
د) چارچوبي براي تعيين و بازنگري اهداف كلان و اهداف خرد محيط زيستي مهيا مي نمايد.
ه) مدون, مستقر و نگهداري شده است
و) به كليه كساني كه براي سازمان يا از طرف آن كار مي كنند, ابلاغ شده است
ز) براي عموم قابل دسترس مي باشد

4.2 Environmental policy

Top management shall define the organization’s environmental policy and ensure that, within the defined scope of its environmental management system, it
a) is appropriate to the nature, scale and environmental impacts of its activities, products and services,
b) includes a commitment to continual improvement and prevention of pollution,
c) includes a commitment to comply with applicable legal requirements and with other requirements to which the organization subscribes which relate to its environmental aspects,
d) provides the framework for setting and reviewing environmental objectives and targets,
e) is documented, implemented and maintained,
f) is communicated to all persons working for or on behalf of the organization, and
g) is available to the public.

3-4 طرح ريزي Planning

1-3-4 جنبه هاي محيط زيستي
سازمان بايد براي موارد زير اقدام به ايجاد, استقرار و نگهداري روش هاي اجرايي نمايد:
الف) شناسايي جنبه هاي محيط زيستي فعاليت ها, محصولات و خدمات در چارچوب دامنه كاربرد تعريف شده سيستم مديريت محيط زيستي كه مي تواند آن ها را كنترل كند و آن هايي كه مي تواند تحت تاثير قرار دهد, با در نظر گرفتن توسعه هاي طرح ريزي شده يا جديد, يا فعاليت ها, محصولات و خدمات جديد يا تغيير يافته.

ب) تعيين آن دسته از جنبه هايي كه پيامد هاي بارزي بر محيط زيست دارند يا مي توانند داشته باشند. سازمان بايد اين اطلاعات را مدون سازد و به روز نگهداري نمايد. سازمان بايد اطمينان حاصل كند كه جنبه هاي محيط زيستي بارز در ايجاد , استقرار و نگداري سيستم مديريت محيط زيستي مربوطه مد نظر قرار گرفته اند.

4.3.1 Environmental aspects
The organization shall establish, implement and maintain a procedure(s)
a) to identify the environmental aspects of its activities, products and services within the defined scope of the environmental management system that it can control and those that it can influence taking into account planned or new developments, or new or modified activities, products and services, and
b) to determine those aspects that have or can have significant impact(s) on the environment (i.e. significant environmental aspects).
The organization shall document this information and keep it up to date.
The organization shall ensure that the significant environmental aspects are taken into account in establishing,
implementing and maintaining its environmental management system.

2-3-4 الزامات قانوني و ساير الزامات

سازمان بايد براي موارد زير اقدام به ايجاد, استقرار ونگهداري روش هاي اجرايي نمايد:
الف) شناسايي و دستيابي به الزامات قانوني و ساير الزامات قابل كاربرد كه سازمان در ارتباط با جنبه هاي محيط زيستي خود را موظف به انجام آن ها مي داند
ب) تعيين چگونگي اعمال اين الزامات به جنبه هاي محيط زيستي سازمان
سازمان بايد اطمينان حاصل كند كه اين الزامات قانوني و ساير الزامات قابل كاربرد كه سازمان خود را موظف به انجام آن ها مي داند, در ايجاد, استقرار و نگهداري سيستم مديريت كيفيت محيط زيستي خود, مورد استفاده قرار مي گيرد.

4.3.2 Legal and other requirements
The organization shall establish, implement and maintain a procedure (s)
a) to identify and have access to the applicable legal requirements and other requirements to which the organization subscribes related to its environmental aspects, and
b) to determine how these requirements apply to its environmental aspects.
The organization shall ensure that these applicable legal requirements and other requirements to which the organization subscribes are taken into account in establishing, implementing and maintaining its environmental management system.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی و ایمنی و بهداشت شغلی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

آشنایی با الزامات سیستم مدیریت HSE

آشنایی با الزامات سیستم مدیریت یکپارچه (IMS)

استقرار الزامات سیستم مدیریت HSE

تشریح الزامات سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE-MS)

 

مهندسی ریسک در پروژه های تونل سازی

مهندسی ریسک در پروژه های تونل سازی

مهندسی ریسک در پروژه های تونل سازی

مهندسی ریسک در پروژه های تونل سازی

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 66

 

چرخه مدیریت ریسک

شناسایی و ارزیابی ریسک های پروژه  براساس متدلوژی اجراء و شرایط پروژه

تدوین راهکارهای پیشگیری و یا کاهش درجه ریسک های پروژه

تدوین پلان مواجهه با حوادث و خطرات مورد انتظار

تدوین برنامه بازرسی و کنترل درون و برون کارگاهی

تحلیل, پایش نتایج و ارائه راهکارهای اصلاحی

 

شناسايي ريسک ها

اولين گام، بررسی روند عمليات اجرایی در عمليات ساخت تونل است، بعد از آن باید در هر مرحله از عمليات اجرایی، بر اساس الزامات قانونی و تجربيات، ریسک ها شناسایی شده و ميزان ریسک تعيين شود.

بررسی ریسک در عملیات نقشه برداری

معمولا نقشه برداری، پس از تحکیم تونل انجام مي شود، از اين جهت جزء کارهای کم خطر تونل بوده ولي بي خطر نیست! ريسک های تجربه شده در کار نقشه برداری به قرار زير است:

  1. سقوط پرسنل در زمان برداشت، در مواقعي که از وسايل غیر استاندارد  مانند باکت لودر و يا نرده بان برای دسترسي به سقف تونل استفاده شده است (ريسك خطرناک).
  2. برخورد وسايل سنگین مانند لودر يا کمپرسي با پرسنل در زمان هايي که کار نقشه برداری هم زمان با عملیات ديگری انجام مي گرفته است. (ریسک خطرناک)

روش های پیشگیرانه جهت کاهش ریسک در عملیات نقشه برداری:

  1. استفاده از بالابرنده های استاندارد (الزامی است)
  2. جلوگیری از تداخل عملیات اجرایی (الزامی است)

بررسی ریسک در عملیات حفاری

حفاری در تونل ها معمولا به وسیله جامبو دريل ، انجام مي گردد. بر اساس اين پیشفرض، ريسک های کار حفاری به صورت زير لیست مي شود:

  1. ريزش بلوک های سنگي از سقف يا ديواره بر اثر لرزش ایجاد شده در سنگ به دلیل حفاری (ريسک خطرناک).
  2. برخورد مته حفاری با مواد ناريه باقي مانده در ته چالهای مرحله قبل (ريسک غیرقابل پذيرش)
  3. خطر برق گرفتگي (ريسک خطرناک).
  4. ايجاد گرد و غبار در زمان حفاری (ريسک متوسط).
  5. ايجاد اختلالات شنوايي در پرسنل، که براثر صدای دستگاه جامبو حین حفاری ناشي مي شود (ريسک متوسط).

روش های پیشگیرانه جهت کاهش ریسک در عملیات حفاری:

  1. – لق گیری سقف و ديواره های تونل و تحکیمات لازم (شات کريت) ، قبل از شروع حفاری و صدور تائیديه ایمن بودن محیط کار، از سوی مسئول تونل (بعد از بازرسي های دقیق و اطمینان لازم از ايمن بودن شرايط سقف و ديواره)
  2. قبل از شروع حفاری ، مسئول آتشباری کارگاه بايد از سینه کار بازديد کند و پس از اطمینان از عاری بودن سینه کار از مواد ناريه، نسبت به صدور مجوز شروع حفاری اقدام نمايد.
  3. دور نگه داشتن پرسنل از سینه کار در زمان حفاری (الزامي است).
  4. استفاده از تجهیزات ايمنی فردی مانند کلاه، لباس شبرنگ و گوشي ايمني برای اپراتور دستگاه جامبو و پرسنل کمکي (الزامی است).
  5. استفاده از کلیدها و سوکت های ايمن ، برای اتصال کابل برق جامبو به تابلوی برق (الزامي است).
  6. استفاده از سیستم تهويه مکشی در زمان حفاری، جهت جلوگیری از آلوده شدن کل طول تونل (الزامي است).
  7. حفاری مرطوب، (استفاده از آب به جای هوا)، برای خارج کردن خرده سنگهای ناشي از حفاری از چال ها جهت کاهش گرد و غبار (الزامي است).
  8. ايجاد روشنايي لازم طبق الزامات در جبهه کار (الزامي است).

ادامه ریسک و روش های پیشگیرانه با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • بررسی ریسک در عملیات آتشباری

  • بررسی ریسک در عملیات لق گیری

  • بررسی ریسک در عملیات تخلیه

  • بررسی ریسک در عملیات شات کریت

  • بررسی ریسک عبور تونل از مناطق آبدار

  • روش نوین احداث پرتال تونل در زمین های سست و مشکل دار

  • روش های نوین کنترل ریسک در عملیات پرتابل تونل

  • روش رفع ریسک تونل سازی در مناطق سست با روش Precutting و Jetgrouting و Forepoling

  • روش رفع ریسک تونل سازی در مناطق شهری با روش سلول سازی افقی

  • تکنیک نوین ساخت و ساز سرباره مصنوعی زمین در تونل سازی

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با مهندسی ریسک در پروژه های تونل سازی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

HSE در حفاری مکانیزه تونل PPT

پاورپوینت ایمنی در تونل ها

پاورپوینت خطرات فضای بسته در تونل و الزامات ایمنی آن

ایمنی تونل و کار در فضاهای بسته

 

آشنایی با اصول استقرار و اجزای سیستم HSE

آشنایی با اصول استقرار و اجزای سیستم HSE

آشنایی با اصول استقرار و اجزای سیستم HSE

آشنایی با اصول استقرار و اجزای سیستم HSE

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 150

فهرست:

  • مقدمه و تعریف اصطلاحات

  • معرفی سیستم یکپارچه ایمنی, بهداشت و محیط زیست

  • ضروریت, اهمیت و جایگاه مدیریت HSE در سیستم مدیریتی صنعت

  • معرفی عناصر سیستم مدیریت HSE

  • استقرار و پیاده سازی سیستم HSE در سازمان ها

  • مزایای استقرار سیستم مدیریت HSE

  • ارزیابی و صلاحیت HSE پیمانکاران

  • دامنه شمول مدیریت HSE

  • و …


HACCP یک روش ارزیابی ریسک نیز محسوب میشود و در صنایع غذایی ، دارویی و آرایشی استفاده می شود و در استانداردها ISO ، معادل ISO 22000 است .
استاندارد های خاصی در صنعت خودرو، صنایع غذایی، سیمان، فولاد، کشاورزی و … مطرح است.

اساس این استاندارد ها بر چرخه دمینگ است (PDCA) این چرخه ژاپنی است و برگرفته از سیستم آمریکایی است که توسط ژاپنی ها اصلاح شده است و آقای دمینگ بحث مرتبط با بهبود مستمر را بصورت PDCA مطرح کرد . (این استاندارد بر اساس سیستم های کیفیتی طرح ریزی شده است)

سیستم مشابه به PDCA ، FCUS ,PDCA می باشد که بحث مرتبط با ناب سازی است . (مفاهیم شش سیگما) MUDA، شش سیگما و ناب سازی مربوط به FCUS PDCA می باشد و به دنبال آن است که تلفات را از بین ببریم و در وظایف و کارهای تعریف شده، استفاده می شود و بهبود بهره وری را مانند تمامی سیستم های دیگر به دنبال دارد .

P : (طرح یا برنامه plan): برای اجرای سیستم بایستی یک طرح داشته باشیم و در اینجا 5 ایتم مطرح می باشد Who ,Where , When , What , How

When: شامل مدت زمان بازنگری است. حداکثر زمانی که می توان برای بازنگری تعریف کرد یکسال است و بیشتر از آن نمی توان تعریف کرد. برخی از دستورالعمل ها بایستی ماهانه و یا هفتگی مورد بازنگری قرار گیرد.

تغییرات در سازمان بازه بازنگری را مشخص می کند و هر چه سازمان پویاتر و در حال رشد و تغییر باشد، زمان کوتاه تری خواهیم داشت.

Where: طرح من برای کجا استفاده می شود (اتاق, صنعت, شهر و …)

فرایند سه مرحله اساسی دارد : طرح، ساخت، بهره وری

زمانی استاندارد در فاز طراحی پیاده می کنیم چون طرح دائم در حال تغییرات ، ممکن است بازنگری به صورت هفتگی انجام شود. در بهره برداری ممکن است تغییری در سازمان نداشته باشیم پس باید سالانه فرایند نگاه شود (دقت شود مباحث بالا ربطی به مدیریت تغییر ندارد)
در گزارش سال 2006 یا 2007 (گزارش ISO) از سازمانهای منطقه خاورمیانه بالاترین گواهی های صادر شده در کشور ایران بوده است و پایین ترین اثر بخشی را نیز ایران داشته ایم و عارضه یابی مربوطه انجام شد.

Scop 100 (صنعت کوچک 100 نفره) پیاده سازی Ims حدود  19 – 18 میلیون تومان هزینه نیاز دارد. پس شرایط تغییر پذیری سازمان when را مشخص می کند .

What : زمانی که طرح را می دهیم بایستی بگوییم چه چیز را هدف قرار می دهد. آیا plan مربوط به شناسایی خطرات است یا تعهد سازمانی یا ممیزی و یا … است.

How : یعنی بیان کنید که چگونه می خواهید این کار را انجام دهیم . انچه که در طرح بایستی مورد توجه قرار گیرد : ( 4W + H )

Do : (اجرای طرح): به عنوان مثال ساخت یک ماشین، قبل از طرح هدف اصلی که مد نظر بوده، ماشینی که بدون توقف و خستگی تا بندرعباس برود

Check : ماشین ساخته شده سوار آن می شویم و در نتیجه گپ های آنچه داریم با اهداف مورد نظر مشخص می شود .

Act : بسیاری اعتقاد دارند این همان ممیزی است (audit) به عنوان مثال پی می بریم که اگر در ماشین یخچال طراحی می کردم بهتر بود، قهوه ساز در ماشین در نظر گرفته شود، کاش ماشین اتومات بدون نیاز به راننده طراحی می کردم و …

پس اینجاست که بهبود مستمر خود را نشان می دهد، بهبود مستمر انتها ندارد چون نیازها به طور مستمر در حال تغییر است. بنابراین نیازمند برنامه ای برای بهبود مستمر داشته باشیم.

اهداف کلان بایستی قابل دستیابی و زمانبندی باشند.

این فرایند هیچ گاه متوقف نمی شود و دائما در حال تغییر است چون هیچگاه نیازهای انسان تمامی ندارد و دمینگ بر اساس این صفت انسان چرخه خود را تعریف می کند .

دو اصطلاح دیگر استاندارد : 1 – مستندسازی dacument و روش اجرایی procedure تعریف می گردد. هر کجا dacument دیدیم یعنی آن بند الزام بر مستند سازی دارد یعنی اینکه سوابق نیاز داریم (می تواند اوراق، فایل، فایل صوتی و فیلم و … باشد) به عنوان مثال مستندات حوادث در فرایندهای کاری. مستندات حادثه در جای دیگری به نام procedure یا روش اجرایی تعریف می گردد. هر جایی که کلمه procedure استفاده شد بایستی برای آن بند استاندارد روش اجرایی تعریف گردد . یعنی روشی برای چگونگی اجرای بند می اید. به عنوان مثال تحلیل حادثه، چگونگی بررسی حادثه و بایگانی آن آورده می شود. اگر نوشتی در حوادث فیلم تهیه می کنم پس حتما بایستی فیلم تهیه شود و گرنه ممیز ایراد خواهد گرفت.

اولین اصطلاحی تعریف شده در HSE- MS، خطر است. هر چیزی که باعث خسارت (مالی یا آسیب جانی گردد و یا فرایند کاری ما را از حالت استاندارد تعریف شده خارج کند، خطر است.

خطرات از دید شرایط آسیب زایی، خطرات بالقوه HAZARD یا بالفعل DANGER هستند.

Hazard : توان آسیب زدن را دارند اما شرایط آسیب زدن را ندارند (مثل تیر در کمان)
Danger هم توان و هم هم شرایط آسیب زدن دارند (مثل تیر رها شده)

ترجمه فارسی hazard، مخاطره است. شرایط در لایه های کنترلی (ایمنی) تعریف می شود

خطرات از نظر شناخته شدگی: خطرات شناخته شده و خطرات شناخته نشده است. که تفاوت این دو در KAP است.

دانش، باور (نگرش)، رفتار = Knowledge/Attitude/Practice

کسی که در مورد معایب سیگار صحبت می کند اما خودش می کشد پس خطر واقعا برای وی شناخته شده نیست. خطر در صورت شناخته شدن حداکثر کنترل 20% روی احتمال تاثیر می گذارد و روی شدت اثری ندارد

اگر بر اساس FMEA ببینیم 20% روی احتمال و کشف دیده می شود. خطرات بر اساس اثر گذاری کوتاه مدت و بلند مدت هستند که به سه کلاس بهداشتی (تقریبا 90 % بلند مدت، 10% کوتاه مدت) و ایمنی و محیط زیستی تقسیم می شوند.

خطرات بهداشتی: عوامل زیان اور فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، روانی و ارگونومیکی می باشند.
ایمنی: بیشتر ترموها مطرح می باشند.

انواع مدل های روشنایی : مستقیم (چراغ مطالعه و پروژکتورها : سایه دارد)، غیر مستقیم (نور مخفی: سایه ندارد)، نیمه مستقیم (لوستر : بخشی از نور پایین و بخش کمی بالا تابیده می شود)، نیمه غیر مستقیم (بخش کمی پایین و بخش بیشتری بالا تابیده می شود) مستقیم – غیر مستقیم (هم بالا و هم پایین تابیده می شود) و مختلط (همه جا تابیده می شود : بهترین وضعیت برای محیط های اداری است).
فرق مستقیم با غیر مستقیم این است که به جای جسم کدر از نیمه کدر استفاده می شود .

امواج: یونساز، غیر یونساز

یونساز : اثرات ژنتیکی و کروموزمی است و توجه به هسته سلول دارند. از ماوراء بنفش به بالا نوع A اثرات یونسازی کمی دارند و از طریق پوست ویتامین D تولید می کند.

غیر یونساز : اثرات گرمایی (حرارتی) دارند . از مرئی به پایین

عوامل شیمیایی از لحاظ فیزیکی : مواد معلق در هوا (آئروسل) و گازها و بخارات

مواد معلق در هوا : گرد و غبار، فیوم، بخارات فلزات، دود و اسپری
کنترل پذیری گازها بسیار مشکل تر از بخارات است.

گازها برای مایع کردن باید دما کم و فشار زیاد کنیم و از شرایط متعارفی خارج کنیم چون دمای بحرانی بالایی دارند (گاز را داخل ظرف در باز نداریم) ولی برای بخارات کافیست آن را سرد کنیم تا میعان صورت گیرد لذا ریسک بخارات از گازها کمتر است .

کنترل گازها سخت و هزینه بر است . (سانتریفوژ برای جامدات است و بر روی گازها اثری ندارد).

مواد معلق در هوا : گردو غبار Dust، فیوم Fume، دود Smoke، مه fog، دود-مه Smog،  میست mist و اسپری spary می باشد.

سوسپانسیون مواد معلق جامد در مایع است (ژلاتین)، هیدروسل مواد معلق جامد در مایع ، امولسیون مواد معلق مایع در مایع است.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با آشنایی با اصول استقرار و اجزای سیستم HSE داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

جزوه دوره آموزشی مبانی سیستم مدیریت HSE-MS

آشنایی با الزامات سیستم مدیریت HSE

مبانی, تشریح الزامات و مستندسازی سیستم مدیریت HSE-MS دکتر بیگلری

استقرار سیستم مدیریت HSE در نظام پیمانکاران