سم شناسی (توکسیکولوژی)

در این بخش ما سعی می کنیم سم شناسی موادی را مورد بررسی قرار دهیم که در صنعت کاربر زیادی دارند و در این راستا مقالات, پاورپوینت ها را جمع آوری می کنیم.

 

سم شناسی آنتیموان

سم شناسی آنتیموان (Sb)

سم شناسی آنتیموان (Sb)

سم شناسی آنتیموان (Sb)

 

  • آنتیموان: وزن اتمی 121.76 نقطه ذوب 630 درجه سانتیگراد. نقطه جوش 1440 درجه سانتیگراد.
  • ترکیبات مهم: آنتیموآن فلزی, تری اکسید آنتیموآن, تری کلرور آنتیموان, تری سولفور آنتیموان, هیدرژن آنتی مونیه.
  • اثرات زیان آور: درماتیت, ناراحتی های دستگاه معدی روده ای (گوارشی), تحریک مجاری تنفسی و زیان و ضرر به قلب.
  • درجه زیان: ممکن است شديد و جدی باشد.
  • حداکثر مجاز: 0.5 میلی گرم در متر مکعب هوا (1986).
  • ارزشیابی: 1-تجزیه ادرار  2-تجزیه هوا

 

منابع و استحصالات

منابع عمده تهیه آنتیموآن عبارت اند از مکزیک, بولیوی و جنوب آفريقا. در مرحله اول آنتیموان از سنگ معدن کمپلکس نقره و مس و سرب به صورت ناخالص بدست می آید که مخلوطی از فلز آنتیموان, اکسید آنتیموان و مقدار کمی سولفور می باشد. همچنین مقداری آنتیموان از آلیاژهای سرب و قلع نیز تهیه می گردد.

هرچند که آنتیموان در تعداد زیادی از سنگ های معدنی ممکن است وجود داشته باشد اما سنگ های معدنی تجارتی عمده آنتیموان به صورت آنتیموان فلزی, اکسیدها و سولفور آنتیموان می باشد. ضمنا کمپلکس مس, سرب و نقره و همچنین سولفور جیوه و آنتیموآن که مهمترین آن «استیب نیت» است نیز منشاء تهیه آنتیموان هستند.

مصارف و تماس های صنعتی

نیمی از مصرف آنتیموان به صورت فلز و نیمی دیگر آن به صورت ترکیبات غیرفلزی است مصارف عمده آن به صورت فلزی عبارتند از آلیاژ آنتیموان و سرب, انواع یاتاقان ها و حروف چاپ, قطعات باطری به صورت صفحه و لوله پوشش کابل ها, تهیه بعضی داروها, صنایع شیمیایی, ریخته گری, ورق, تخته, لحيم و مهمات و تدارکات و غيره .

جدول زیر خواص شیمیایی و فیزیکی آنتیموان و برخی از ترکیبات آن را روشن می نماید.

جدول 2. خواص فیزیکی و شیمیایی آنتيموان و تعدادی از ترکیبات آن

TABLE 2 Physical and Chemical Properties of Sb and Some of Its Compounds

Chemical symbolAt or mol.wtSp.grM.P oCB.P oCSolubility
AntimonySb121.76

6.68 (25o)

630.51440

Sol.hot conc H2SO4, aq.reg

Stibine

SbH3124.784.344 (15o) 

Liq. 2.26

350 g/liter

-88

-17

20 cm3. Per 100 g

Antimony trioxidSb2O3291.525.26561550 (subl)

H2O (100o) SI.Sol hot H2O sol. HCL, KOH

Antimony pentoxide

Sb2O5323.523.78(-0) 380

Insol.hot or cold H2O

Sol. HCL, KOH

Antimony trisulfide

Sb2S3339.724.64550

Dec. hot H2O Sol. alkalies

Antimony pentasulfide

Sb2S5403.854.12Dec

Insol. Hot H2O Sol. alkalies

 

مصارف غیرفلزی آنتیموان عبارتند از پارچه های نسوز، رنگ ها، وزنی، جلا، ترکیبات لاستیک العاب های سرامیک، شیشه سازی و کوزه گری، مواد ساینده سمباده ، فسفر و کبریت.

همچنین اخیرا ترکیب آنتیموان و «انديوم» برای مصارف الکترونیک به صورت «آنتی مونیدانديوم» رواج یافته است. تماس های زیان آور با آنتیموان در اثر استخراج آنتیموان از سنگ های معدنی, تماس با گرد و غبار و اکسیدها و سولفور آن و همچنین در ریخته گری و نزد کارگران صنعت چاپ که با دود فلزی آنتیموان تماس پیدا می کنند مانند انواع ماشین های حروف ریزی حروف چینی و کلیشه سازی دیده می شود. به علاوه کارگران صنعت لاستیک و کارگران شیشه سازی و کسانی که در جوش کاری، لحیم کاری و چرخکاری یا ماشین کاری این فلز کار می کنند در معرض آن قرار خواهند داشت.

هیدرور آنتیموان یا «استی بین» ماده ای است که به آسانی در اثر برخورد اسیدها با فلزات حاوی آنتیموان ایجاد می شود و همچنین ممکن است در اثر شارژ الکتریکی زیاده از حد باتری ها تولید گردد و برای افرادی که با آن سروکار دارند خطر جدی خواهد داشت.

آنتیموان در مجاورت هوا خیلی کم اکسیده می شود اما وقتی که ذوب شود به صورت اکسید در میاید که فرار و قابل تبخیر است. آنتیموان توسط اسید نیتریک نیز اکسیده نمی شود.

کلروبرم روی آنتیموان حرارت داده شده اثر می نماید. آنتیموان با آرسنیک تلور, سلنيوم و فسفر و بعضی دیگر از عناصر ترکیب می شود اما با سیلیسیم, بور و کربن نمی تواند ترکیب شود.

ناخالصی های عمده آنتیموان عبارت اند از سرب، آرسنیک و گوگرد.

 

تعیین مقدار آنتیموان

پس از جمع آوری دود و گرد و غبار آنتیموان می توان این فلز را از طریق کلریمتری با استفاده از «رودامین ب» و یا توسط معرف زیر و یا از راه اسپکتروگرافی تعیین مقدار نمود.

مقادیر کم هیدروژن آنتی مونیه را نیز می توان با اثری که روی کاغذ نیترات نقره می گذارد و آنرا سیاه می کند تعیین کرد.

اثرات فیزیولژیکی

دانشمندانی چون «فرهال وهيسلوپ» اثرات فیزیولژیکی آنتیموان و ترکیبات آنرا در حیوانات و انسان مطالعه کرده اند.

«ال دی پنجاه» آنتیموان و 5 ترکیب مهم صنعتی آن از طریق داخل پرده صفاقی برای موش (رات)، از 11 میلی گرم در کیلوگرم برای «تارترات پتاسیم و آنتیموان» تا 4 گرم در کیلوگرم برای اکسید آنتی مونیک متغیر تشخیص داده شده و برای عنصر آنتیموان فلزی 100 میلی گرم در کیلوگرم تعیین گردیده است. نسبت سميت بترتيب از آنتیموان به تری سولفورد، پنتاسولفور، تری کسید و سپس به پنتا اکسید آنتیموان به تدریج کمتر می گردد در نتيجه املاح سه ظرفیتی آن نسبت به پنج ظرفیتی دارای سمیت بیشتری هستند.

 

استی بین

هیدرژن آنتی مونیه یا استی بین در اثر اسیدها با فلزاتی که آنتیموان در آنها به صورت ناخالصی وجود داشته باشد ایجاد می گردد. همچنین این ماده در اثر شارژ زیاده از حد باتری ها و یا در مواردی که هیدرژن جدید الولاده با آنتیموان فلزی و یا یک ترکیب محلول آن مجاور شود تولید می گردد. بدین ترتیب منشاء اصلی آن در کارهای فلزکاری، جوشکاری با بریدن فلزات با اشعه، لحیم کردن، پر کردن بالن های هیدرژن، قلم زدن فلز روی (Zn) و یا در آزمایشگاه های شیمیایی است.

در اثر فیزیولوژی این گاز بسیار شبیه به گاز آرسین (AsH3) است. در 10000 PPM مرگ به سرعت اتفاق می افتد و در 100 PPM در چند ساعت.

استی بین به خون و سیستم اعصاب مرکزی حمله می کند.

در مسمومیت های مزمن نزد انسان علائم مسمومیت عبارت اند از سردرد، تهوع، ضعف، کندی تنفس و ضعیف شدن نبض و نامرتبی آن. استی بین مانند آرسین سم همولیتیک بوده و به علاوه در حیوانات تولید «اسپاین سل» می نماید. یکی از اولین علائم تماس زیاده از حد با استی بین هموگلوبینوری است.

 

متابولیسم

 

تغییرات و تبدیلات زیست شناختی سموم در بدن (بیوترانسفورماسیون)

تغییرات و تبدیلات زیست شناختی سموم در بدن

 

اغلب اطلاعاتی که در مورد متابولیسم آنتیموان موجود است مربوط به ترکیبات آلی این فلز و مخصوصا «آنتی مونیال ها» است و نمی توان آن را برای مشتقات معدنی که از نظر صنعتی اهمیت دارند تعمیم داد. توزيع ترکیبات آنتیموان در اعضاء حيوانات آزمایشگاهی مختلف است اما تا اندازه ای در کبد بیشتر است و پس از آن تیروئید و پاراتیروئید قرار دارند. پس از تیروئید غدد فوق کلیوی، طحال، کبد، ریه، قلب و کلیه ها قرار دارند و در اثر استنشاق سولفور سه ظرفیتی نزد سگ دفع آنتیموان پس از شش هفته افزایش قابل ملاحظه ای را نشان داده است.

 

طرز اثر

مطالعات نسبتا جدید نشان داده است که «فوآدین» و مشتقات «کاتکول» که دارای آنتیموان هستند در حد 10-3×2 مول؛ آنتیموان، آنزیم «سوکسین اکسیداز» را به مقدار 50% از فعالیت باز می دارند. همچنین آنتیموان در اثر ترکیب و تجمع با گروه سولفیدریل آنزیم های تنفسی متابولیسم سلولی را مختل می نماید.

در کارهای تجربی که روی خرگوش به عمل آمده ثابت شده است که «بال» یا « 2-3 دی مرکاپتوپروپانول» ترکیبات آنتیموان را خنثی می کند و از بین می برد ولی روی SbH3 اثری ندارد. «بال» مقدار دفع آنتیموان ادرار را بالا می برد.

 

تجارب صنعتی

مطالعات مختلفی در مورد اثر این فلز در روی کارگران به عمل آمده است. در عده ای از کارگران عوارض پوستی، درماتیت و «رینیت» نسبتا زیاد دیده شده است. همچنین تورم قسمت های فوقانی و تحتانی دستگاه تنفسی، پنومونی و چند مورد گاستريت، کنژکتی ویت و «سوراخ شدن جدار بینی» گزارش گردیده است. در اغلب این موارد تجویز پنی سیلین متعاقب با معاف کردن کارگران از کار بهبودی چشمگیری نشان داده است.

به علاوه مواردی بیماری های «کاردیو واسکولر» و مرگ نیز ذکر گردیده است.

در کارگران معادن آنتیموان (سولفور) عوارضی از قبیل سردرد خواب آلودگی، خستگی کمی اشتها و دردهای عضلانی دیده شده است. کارگران صنعت شیشه سازی که با پنتاسولفور آنتیموان کار می کرده اند نیز دچار حالت تهوع و استفراغ و اسهال گردیده و احساسی طعم تلخ در دهان می نموده اند و در این افراد مقدار آنتیموان در ادرار زیاد بوده است

 

استانداردهای بهداشتی

تماس با آنتیموان و ترکیبات آن باستثنای استی بین 0.5 میلی گرم آنتیموان در متر مکعب هوا است (ACGIH 1986).

در مطالعاتی که با تری سولفور آنتیموان روی کارگران و همچنین حیوانات آزمایشگاه به عمل آمده است این عدد مخصوصا برای سولفور سه ظرفیتی مناسب تشخیص داده شده است.

TLV استی بین 0.1 PPM یا تقریبا 0.5 میلی گرم استی بین در هر متر مکعب هوا است. (1986)

 

بو و خواص خبر کنندگی

استی بین دارای بوی بسیار نامطبوعی است که می تواند «عامل خبر کننده باشد اما حدی که در آن حد، بو احساس می شود و حدی است که می تواند محتملا از خطرات احتمالی آن جلوگیری کند. هنوز مورد تایید قرار نگرفته است.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با سم شناسی آنتیموان داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

بانک سم شناسی صنعتی

سم شناسی آهن (Fe)

سم شناسی مس (Cu)

اصول عمومی سم شناسی

 

انواع گرد و غبار و اثرات زیان آور ناشی از آنها

انواع گرد و غبار و اثرات زیان آور ناشی از آنها

انواع گرد و غبار و اثرات زیان آور ناشی از آنها

انواع گرد و غبار و اثرات زیان آور ناشی از آنها

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 19

فهرست:

  • خواص عمومی گرد و غبار
  • تشابه گرد و غبار با مایعات
  • قوای محرکه
    • قوه ته نشینی ذرات و حدود آن
    • حرکات برونین
    • خاصیت چسبندگی ذرات
    • پدیده تندال با خاصیت نوری
    • خواص الکتریکی
    • خاصيت خیس شدن
  • گرد و غبار و اثرات زیان آور آن
  • گرد و غبارهای بی اثر

    • کربن
    • کربنات های کلسیم و منیزیم
    • سیمان
    • گچ
    • سمباده
    • گرد و غبار آهن
  • گرد و غبارهای سمی

    • سیلیس
    • پنبه کوهی یا آزبست
    • سیلیکات ها
    • زغال سنگ
    • کاربور تنگستن
    • سرب
    • کادمیوم
    • منگنز
    • کروم و کروماتها
    • آرسنیک
    • سایر ترکیبات فلزی
    • حشره کش ها
    • گرد و غبارهای رادیو اکتیو
    • گرد و غبارهای آلی (پنبه, نیشکر, یونجه و غلات)

 

 

گرد و غبار سوسپانسیون های متشکل از ذرات بسیار ریزگرد و غبار، دود و بخارات که به صورت اسماگ و مه گاه و بی گاه دیده می شوند امروزه به خوبی شناخته شده اند. این عوامل طبیعی و یا مصنوعی مسئله ای را به نام مسئله آلودگی محیط به وجود آورده است که از نظر جنبه های بهداشتی و اقتصادی قابل ملاحظه می باشد و مخصوصا در کشورهای صنعتی با بهداشت ساکنین مناطق و اطراف کارخانجات و سایر مردم ارتباط مستقیم دارد.

اکنون روش نمونه برداری و اندازه گیری مواد خارجی با پیشرفته ترین برنامه ها انجام می گیرد و در اثر مطالعاتی که انجام گرفته مقدار متوسط گرد و غبار در شهرها 0.5 میلی گرم در متر مکعب و در دهات تا 0.2 میلی گرم در متر مکعب برآورد گردیده است.

هوای روستاها معمولا دارای گرد و غبار زیان آور نیست ولی مسلم گردیده است که قسمتی از گرد و غبار شهرها را ذرات زیان آور حاصل از صنعت تشکیل می دهد.

با این ترتیب اطلاع از خواص فیزیکی و شیمیایی و ماهیت گرد و غبار از مسائل مهمی است که متخصصین را در نیل به هدف های خویش کمک و یاری خواهد نمود.

در زیر از خواص عمومی و فیزیکی گرد و غبار و مسائلی که از تماس با گرد و غبار در صنعت پیش می آید به طور اختصار بحث می گردد.

چنانچه قبلا گفته شده است کلمه آئروسول به کلیه عناصر خارجی و فازهای پراکنده ای که در هوا وجود داشته باشند اطلاق می گردد و این کلمه شامل گرد و غبار, مه, دود و بخارات و غیره خواهد بود. گرد و غبار در اثر تجزیه یافتن مواد جامد به ذرات و اندازه های کوچک است به طوری که بعضی از این ذرات می توانند برای مدت کوتاه یا طولانی در فضا منتشر شده و در حالت تعلیق باقی بمانند. تولید گرد و غبار بعلت افعال و اعمال مکانیکی از قبیل خورد کردن شکستن, ترکانیدن, مته کردن, سائیدن وغيره انجام می گیرد و ذراتی که تولید می گردد.

ممکن است از ذرات قابل رویت با چشم، تا ذرات میکروسکوپی و اولتراميکروسکوپی متفاوت باشند. از ترکیب گرد و غبار در واقع ترکیب همان جسم اصلی است که از آن تولید گردیده و ممکن است گرد و غبار دارای منشاء معدنی باشد مانند گرد و غبار حاصل از شکستن و تجزا یافتن سنگها و صخره های معدنی و ممکن است منشاء آلی داشته باشد مانند گرد و غبار حاصل از گندم و آرد و پشم و غيره و یا دارای منشاء شیمیایی مانند گرد و غباری که از ترکیبات مواد شیمیایی آلی و معدنی در صنعت تولید می گردد مثل كروماتھا, بیکروماتها, انیدرید آرسینو, حشره کشها و غیره باشد .

خواص عمومی گرد و غبار

 

بعضی از مسائل مخصوص گرد و غبار

خواص عمومی گرد و غبار

 

ذرات گرد وغبار وسایر آئروسول ها پس از تولید شدن در هوا فضا و محلی را اشغال می کنند . این ذرات ممکن است ضمن استنشاق در بدن وارد شده و بسته بنوع و مقدار و خواص خود عوارضی را ایجاد نمایند .

به طور کلی موقعی که جسم جامد و یا مایع به ذرات کوچک تقسیم شد و در هوا پراکنده گردید دو نوع تغییر اصلی در آن ظاهر می شود .

الف – سطح خارجی آن بمقدار زیادی وسیع می گردد .

ب – مكان و محلی که جسم پراکنده اشغال می کند به مراتب وسیع تر از حجمی است که جسم اولیه داشته است. مثلا یک سانتیمتر مکعب كوارتز اگر به ذراتی که یک میکرون مکعب حجم داشته باشند خورد و تقسیم شود جمعا ذره با سطح کلی شش متر مربع ایجاد خواهد شد در صورتی که جسم اولیه فقط شش سانتیمتر مربع سطح داشته است .

همچنین غلظت گرد و غبار اگر در هر فوت مربع از هوا ۱۰۰ میلیون ذره فرض شود یک سانتیمتر مکعب از همان جسم در هوایی به حجم ۱۰ هزار فوت مربع پخش و پراکنده خواهد شد. این تغییرات به طریق اولی شدت اثرات شیمیایی و فعالیت فیزیکی این ماده را نشان خواهد داد . در اینگونه سوسپانسیونها معمولا نسبت اکسیداسیون افزایش خواهد یافت چنانچه اجسامی مانند ذغال سنگ و پودر آلومینیوم فلزی در هوا می توانند ایجاد انفجار نموده و بسوزند.

به همین نحو نسبت و شدت تبخیر و حلالیت نیز بالا میرود و عواملی از قبیل جذب سطحی و فعالیت الکترواستاتیکی به شدت زیاد می شود.

جذب قشری از گاز روی سطح ذرات ممکن است باعث کندی و یا تندی فعل و انفعالات شیمیائی شود و عوامل دیگری مانند رطوبت و بخار آب در آنها تأثیر گذارد .

چون اثرات فیزیولوژی گرد و غبار همیشه همراه فعالیت های شیمیایی و فیزیکی آنهاست معمولا ذرات کوچک همیشه دارای اهمیت فیزیولوژی بیشتری هستند

تشابه گرد و غبار با مایعات

چون مقدار زیادی از هوا روی سطوح ذرات نرم گرد و غبار جذب می گردد مجموعه این ذرات ایجاد توده ای از گرد و غبار را خواهند نمود که دارای خواص مشابهی با مایعات و گازها می باشند مثلا این توده می تواند متراکم شود و مثل مایعات اگر در داخل ظروفی چون سطل و غيره قرارگیرد ممکن است لبریز شود و یا چون مایعات از داخل لوله ای به شکل روان و مایع سرازیر گردد .

اگر سنگی در داخل توده گرد و غبار نرم انداخته شود در محل افتادن سنگ تموجاتی چون مایع حاصل می گردد (ايجاد موج می شود).

در اثر عبور هوا از روی گرد و غبار مقداری از ذرات ریز و کوچک جابجا شده و به جلو حرکت می کند و عملی مشابه تقطير انجام می گیرد. این حرکات بستگی به شدت جریان هوا دارد و اگر شدت جریان هوا ثابت باشد مقدار ثابتی از گرد و غبار در واقع تبخیر می گردد و پس از چندی هوا از آن اشباع خواهد شد. اگر شدت و سرعت جریان هوا به حد زیادی برسد می تواند تمام توده گرد و غبار را همراه خود ببرد و مثل آن است که گرد و غبار در حالت غليان قرار گرفته و حالت جوش برقرار گردیده است.

قوای محرکه ذرات

 

تعیین میزان مواجهه با گرد و غبار سیلیس آزاد

قوای محرکه ذرات

 

۱. قوه ته نشینی ذرات و حدود آن

یک ذره میکروسکوپی همانند سایر مواد ، در حالت تعلیق در هوا ، به علت قوه ثقل به طرف زمین کشانیده می شود اما به علل سطح خارجی نسبتا بزرگ از یک طرف و مقاومت نسبی هوا از طرف دیگر این ذره زائیده شده در هوا مطابق قانون ثقل با ازدیاد سرعت ساقط نمی گردد و می توان گفت که بلافاصله و فورا پس از شروع به افتادن ، قوه مقاومت هوا که بر سطح آن وارد می شود باعث جلوگیری از قوه ثقل و ازدیاد سرعت سقوط می گردد و امکان دارد که ذره با سرعت ثابت و نسبتا کندی شروع به ته نشین شدن به نماید . این سقوط وراسب شدن برای ذرات میکروسکوپی خیلی بطی است و بر حسب سانتیمتر در ساعت و حتی میلیمتر در ساعت اندازه گیری می شود . بدین ترتیب باید گفت که سوسپانسیون های گرد و غبار در هوا دارای ثبات قابل ملاحظه ای هستند و می توانند برای مدتهای طولانی در هوا پایدار بمانند. به علت مقاومت زیاد هوا ردیابی ذرات میکروسکوپی و یا گرفتن و برداشتن آنها از هوا بسیار مشکل است. به زبان دیگر باید گفت که کوچکترین و نرم ترین ذرات موجود در هوا جزئی از خود هوا خواهند بود. بدین لحاظ اختصاصات محرکه ذرات میکروسکوپی هوا ، از نظر زیانهای حاصل از گرد و غبار و کنترل آن دارای حداکثر اهمیت است .

با در نظر گرفتن خواص مختلف و پراکندگی گرد و غبار در هوا ، پخش شدن و انتشار ذرات در مکانهای دور از منشاء ایجاد، مسئله کنترل صنایعی که گرد و غبار ایجاد می نمایند اهمیت زیادی داشته و مسائلی که با سالم سازی و پاکیزه کردن هوا ارتباط دارد همگی با قوه محرکه و دینامیک ذرات موجود در هوا ارتباط کامل دارند. از نظر فیزیولوژی نیز به علت خصوصیاتی که این ذرات برای نفوذ به داخل بدن دارند و تعدادی از آنها می توانند به داخل دستگاه تنفسی وارد شده و در آنجا باقیمانده و ایجاد عوارض و یا بیماریهای خاصی را به نمایند، قابل ملاحظه اند .

۲. حرکات برونین

جرم ذرات میکروسکوپی به اندازه ای کوچک است که در اثر قوای وارده از طرف گاز و یا هوایی که در آن شناورند به اطراف رانده می شوند. در حالت تعادل قوای وارده بر مولکولها برابر و صفر است و حرکت محسوسی از ذره به هیچ طرف دیده نمی شود اما کلیه ذرات خود دارای خاصیت نوسانی هستند که به نام حرکت برونین معروف می باشند. این حرکت توسط انیشتن مطالعه شده و از طریق ریاضی درباره آن بحث گردیده است. علاوه بر این حرکت ، ذرات دارای حرکت دورانی هم می باشند .

۳. خاصیت چسبندگی ذرات

گرد و غبار موادی مانند کوارتز و مرمر در مقام مقایسه با بعضی دیگر از ذرات بسیار ریز مانند دود فلزات چون اکسید منیزیم و غیره از نظر بهم چسبیده شدن و یا فلوکولاسیون تفاوت زیادی دارند. ذرات اکسیددومنیزی تازه تهیه شده معمولا دارای بعد ذراتی معادل 0.1 میکرون می باشند و بدین جهت در هوا دارای حرکات شدید برونین می باشند و در نتیجه امکان تصادم آنها در هوا زیاد است و در اثر برخورد به یکدیگر تولید توده های متراکم و بهم چسبیده می نمایند. عده ای از دانشمندان نشان داده اند که نسبت فلوکولاسیون آنها در هوای آرام قابل پیش بینی است و تعلیقی از این گونه دودها بعلت تشکیل توده های بهم چسبیده و تراکم دارای جرم قابل ملاحظه ای خواهد بود که می تواند بسرعت تشکیل شده و ته نشین نماید. هرقدر توده دود و یا ابر فلزی دارای عمر بیشتری باشد و مدت بیشتری از زمان تشکیل آن گذشته باشد تعداد این قبیل توده های متراکم زیادتر و اندازه آنها بزرگتر خواهد بود.

برعکس ذرات گرد و غبار سیلیس و کوارتز دارای خاصیت فلوکولاسیون نمی باشند و بعد ذرات آنها نیز بزرگتر و در حدود یک میکرون است و ایجاد توده های چسبنده را نخواهند نمود.

این پدیده اختلاف بين ذرات گرد و غبار و دودهای فلزی را بخوبی بیان می کند.

البته باید گفت که حرکات هوا و همچنین وجود رطوبت در ایجاد نمودن توده های متراکم و فلوکولاسیون اثرات زیادی دارد. اختلال هوا، تشکیل شدن توده های ابر دود را که در اثر تصادم ذرات حاصل می شوند تسریع می کند ولی به ته نشینی آنها کمک نخواهند کرد. همچنین رطوبت کمتر از حد اشباع، اثر چندانی در حالت و مدت فلوکولاسیون ندارد در صورتی که رطوبت در حد فوق اشباع فاکتور عمده ای است و ذرات گرد و غبار به عنوان هسته اصلی که روی آنها آب متراکم می شود باعث زیاد شدن بعد ذرات می گردد.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با انواع گرد و غبار و اثرات زیان آور ناشی از آنها داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

نمونه برداری و آنالیز گرد و غبارها PPT

پاورپوینت گرد و غبار سمی

خطرات گرد و غبار مواد قابل اشتعال از بعد انفجاری

بیماری های ریوی ناشی از گرد و غبار (پنوموکونیوزها)

 

سم شناسی آهن (fe)

سم شناسی آهن (Fe)

سم شناسی آهن (Fe)

سم شناسی آهن (Fe)

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 8

 

وزن اتمی g/mol 55.845 – نقطه ذوب 1535 درجه سانتیگراد- نقطه جوش 3000 درجه سانتیگراد.

ترکیبات مهم: آهن فلزی, اکسید مغناطیسی, اکسیدفریک, هیدروکسید آهن

اثرات زیان آور: پیگمانتاسیون ریه ها (سید روزیس)

درجه زیان: از کار افتادگی نمی آورد.

حداکثر تراکم مجاز 5 میلی گرم در متر مکعب برای دردهای اکسید آهن (1986)

آهن مهمترین فلز پر مصرفی است که غیر سمی است. استنشاق مقادیر زیادی از اکسید آهن تولید رنگ قرمزی در ریه ها می نماید که بنام سیدروزیس معروف است و ممکن است در آزمایش با اشعه ایکس ایجاد سایه ای مشابه سیلیکوز نماید. عمده عقاید پزشکی بر آن است که سیدروز، یک عارضه خوش خیم است و عمل ریه ها را مختل نمی سازد.

«کربنیل آهن» : 5(FeCO) به صورت مایع است و جسمی است فوق العاده سمی.

منابع و استحصالات

از تولید کنندگان عمده آهن کانادا، ونزوئلا, وليبريا و آمریکا هستند و سنگهای معدنی آهن در آمریکا بیشتر عبارت اند از اکسیدها مانند «ماگنتیت» – هماتیت, ليمونیت. که بین 32 تا 57% آهن دارند و همچنین مقداری کربنات سیلیکات و سولفور.

استخراج معدن آهن بستگی به چگونگی وجود آن در زمین و حمل ونقل آن دارد. معادن روباز می تواند به آسانی استخراج گردند اما معمولا فصلی هستند ولی معادن زیر زمینی می تواند طور دائمی محصول دهی داشته باشند.

در استخراج گاهی از روشهای ساده جدا کردن، شستشو تا اعمال پیچیده از قبیل خورد کردن، سرخ کردن, جدا کردن مغناطیسی و «فلوتاسيون» و غیره استفاده می شود.

اصول استخراج آهن بر مبنای عبور سنگ معدنی همراه کوک و سنگ آهک از « کوره های مخصوص قالگری» قرار دارد. در اثر عبور این مخلوط کربن با اکسیژن موجود در سنگ معدن ترکیب شده و آهن به صورت مذاب آزاد می شود.

در تکنولوژی جدید استخراج، از روشهای پیشرفته مته کردن و استفاده از مواد منفجره استفاده می گردد.

تماسهای صنعتی

استخراج و تهیه سنگهای معدنی آهن به ناچار تماس با گرد و غبار اکسید سیلیسیم و اکسیدهای آهن را همراه خواهد داشت. اکسیدکربن یکی از خطراتی است که در اعمال حاصل از کوره بلاست برای تهیه «Pig Iron» یا «آهن لخته» وجود دارد.

استفاده از فلئورور کلسیم (فلئوروسپار) در تهیه فولاد امکان تولید گازهای حاوی فلئورو سیلیسیم و سایر ترکیبات فلئوروره را ایجاد می کند و تهیه فولادهای مختلف از فلزاتی مانند کروم منگنز, نیکل, وانادیوم, تنگستن و مولیبدن و مس خطرات ناشی ازاین فلزات را نیز در بر خواهد داشت.

آهنی که دارای آرسنیک و یا فسفر باشد ممکن است ایجاد آرسين و يا فسفین نماید که هر دو بسیار سمی هستند. بعضی از انواع «ترکیبات آهن و سیلیس» (فروسیلیکون) که در ساخت فولاد به کار می رود در اثر تماس با هوای مرطوب ممکن است به شدت ایجاد انفجار نموده و گازهای سمی مانند استیلن, هیدرژن سولفوره, هیدرورسیلیسیوم, آرسین و فسفین نمایند. در اثر پیش آمد سوانحی از این قبیل، مسمومیت های مرگباری اتفاق افتاده که برخی در ضمن حمل و نقل و حتی در دریا بوده است.

خواص فیزیکی و شیمیایی

آهن از نظر خاصیت مغناطیسی تمام عناصر ارجحیت دارد. آهن کاملا خالص هرگاه از میدان الکتریکی دور شود خاصیت مغناطیسی خود را از دست می دهد. موقعی که آهن دارای مقادیر جزئی از کربن, کبالت و یا نیکل باشد خاصیت مغناطیسی آن زیاد می شود. خاصیت مغناطیس آهن در 770 درجه سانتیگراد از دست می رود اما پس از سرد شدن این خاصیت برمی گردد. در خواص فیزیکی و شیمیایی آهن در جدول مقابل داده شده است.

 

جدول 1: خواص فیزیکی و شیمیایی آهن و برخی از ترکیبات آن

انحلال پذیری

نقطه جوش (Co)نقطه ذوب (Co)وزن مخصوص grجرم مولینماد شیمیایی 
Insol. hot or cold H2O Sol alkalies, alc., ether Sol.acids300015357.8655.85Fe

Iron

Insol. hot or cold H2O Sol HCL

 15655.24159.70Fe2O3Ferrous oxide
67 mg/l (25o) sol CO2 soln Dec3.8115.86FeCO3

Ferrous carbonate

4.9mg/l sol HNO3 Insol dilute acida

Dec11715115.98FeS2Iron di-sulfide (pyrite)
156.5 g/L (50o) Insol. alc 64 (6H2O)100 (7H2O)3001.898278.03FeSO4.7H2O

Ferrous sulfate

4.4kg/L Dec. hot H2O Sol. Abs. alc

 Dec2.1562.04Fe2(SO4)3

9H2O

Ferric sulfate
191g/L (20o) Inf. Sol. Hot H2O Sol. Alc. Ether280-28537 270.32FeCl3.6H2O

Ferric chloride

 

ترکیبات عمده آهن عبارت اند از ترکیبات فرو (دو ظرفیتی) و فریک (سه ظرفیتی).

ترکیبات فرو در صورتی که یونیزه شوند بیش از ترکیبات فریکی پایدارند ولی وقتی به صورت کووالان باشند پایداریشان کمتر خواهد بود .

تعدادی از املاح آهن در آب محلولند ولی کربناتها, اکسیدها, هیدروکسیدها, فسفاتها, سولفورها و فلوئورها و املاح فرونا محلول می باشند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با سم شناسی آهن (Fe) داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

پاورپوینت سم شناسی فلزات PPT

دانلود کتاب سم شناسی بالینی و مسمومیت ها

بانک سم شناسی

 

سم شناسی مس (Cu)

سم شناسی مس (Cu)

سم شناسی مس (Cu)

سم شناسی مس (Cu)

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 8

 

مس وزن اتمی 63.57 – نقطه ذوب 1083 درجه سانتیگراد. نقطه جوش 2310 درجه سانتیگراد

ترکیبات مهم: مس فلزی, سولفات مس, اکسید مس, سولفور مس

 اثرات زیان آور نسبتا سبک

حداکثر تراکم مجاز تعیین نشده است  (1986 ACGIH 0. 2mg/m3)

هرچند املاح مس سمی و مخصوصا برای جانوران پست کشنده هستند و در صنعت به مقدار وسیعی به مصرف می رسد و لیکن مسمومیت صنعتی از آن شناخته نشده است. این بدان علت است که سمیت آن برای انسان نسبتا کم است و از طرفی قابلیت تبخیر مس و املاح آن پایین است. تعداد محدودی مسمومیت های مزمن از مس بین کارگران صنایع گزارش گردیده است که مهم نیستند و به طور کلی در مصارف معمولی صنعتی می توان مس را عملا بی خطر شناخت.

منابع و استحصالات

مس به صورت خالص در طبیعت یافت می شود و همچنین به صورت سنگهای معدنی اکسید کربنات و سولفور وجود دارد. روشهای استخراج با نوع سنگ معدنی متفاوت است. به طور کلی این مراحل شامل خرد کردن سنگ, شناور کردن, تکلیس در 600-800 درجه برای جدا کردن قسمتی از گوگرد و بالاخره گداختن در 1100 تا 1600 درجه برای بدست آمدن مخلوط سولفورها که «مات» خوانده می شود می باشد. در این حال مقدار مس در حدود 30 تا 35% و به صورت سولفور و همراه با سولفور آهن است. «مات» مذاب را در دستگاه کنورتور با هوا مجاور می نمایند که گوگرد جدا شود و آهن را با افزایش ماده گدازنده (فلوکس) سیلیسی به صورت اکسید تفاله جدا می کنند.

در این حال مسی که به صورت کلوخه تاول زده شکننده و دارای کمی گوگرد، آهن و گاهی فلزات قیمتی است بدست می آید. همچنین می توان آن را توسط زغال یا کوک در کوره های معکوس کننده تصفیه نمود و يا با قرار دادن در آند از طريقه الکترولیز به صورت مس خالص الکترولیتیک بدست آورد و لازم است در محیط حمام اسید در حضور محلول سولفات مس عمل شود. در طریقه الکترولیز فلزات قیمتی موجود در پس مانده لجت ته تانک باقی خواهند ماند.

 

مصارف و تماسهای صنعتی

مس به علت خاصیت هدایت الکتریسته ای که دارد در ساخت ابزار و وسایل الکتریکی به کار می رود. این فلز به صورت های مختلف ریخته گری ورقه, میله, لوله, سیم و غیره به بازار عرضه می شود و در دستگاه ها و وسایل شیمیایی, لوازم پخت و پز آشپزخانه پوشش های سقف سکه و تهیه تعداد زیادی از ترکیبات مس به مصرف می رسد.

از مس آلیاژهای مهمی می توان تهیه نمود که هر کدام برحسب خاصیت اختصاصی مصارف خاصی دارند. آلیاژهای بريليوم و مس (یک تا دو صد بریلیوم) به مصارف ساخت لوازمی و که احتیاج به سختی و مقاومت زیادی در برابر ارتعاش داشته باشند به کار می رود.

برنج که در آن از 18 تا 40 درصد روی ممکن است وارد شود درجه ذوبش کمتر از مس است. برنز که دارای 3 تا 8 درصد قلع، در حدود 11 درصد روی و مقداری سرب است به علت رنگ زیبا و قابلیت گداخته شدن در ساخت وسایل وادوات زینتی به کار می رود.

مفرغ «گان متال» دارای ده درصد و نوع دیگر آن بنام مفرغ (بل متال) 20 تا 24 درصد قلع دارد.

ورشويا (جرمن سیلور) دارای 19 تا 44 درصد روی و 6 تا 22 درصد نیکل است و هیچ گونه ته رنگ مس را ندارد.

برونز آلومینوم دارای 5 تا 10 درصد آلومينوم است و رنگ آن شبیه به طلا است.

برونز سیلیس دارای بیش از پنج درصد سیلیس نیست و بالاخره سیلیسیورمس که به اندازه مس خاصیت هدایت حرارت را ندارد ولی بیش از مس محکم و سفت است.

برونز فسفور دارای 9 درصد قلع و نیم تا یک درصد فسفر است و در ساخت قطعات ماشین الات مصرف می شود. برونز منگنز دارای 30 درصد منگنز است.

در اغلب این آلیاژها مس به صورت ترکیب شیمیایی مانند Cu2Zn3 ويا Cu3Sn می باشد. مس در ساخت رنگ های مختلف, در تهیه مواد حشره کش و قارچ کش و همچنین به عنوان داروی ضد آلک (الگی سید) و بالاخره عنوان ضد پوسیدگی (به صورت نفطنات مس و یادی متیل گلی اوکسیم مس) در تهیه پارچه به کار می رود.

استخراج و تصفیه این فلز ممکن است مانند استخراج آرسنیک, آنتیموان, بیسموت, سرب, سلنیوم, تلور, روی, جیوه, نقره و طلا همراه با خطرات سیلیکوز و همچنین تماس با گرد و غبار و دود آن باشد. در این مراحل گاز انیدرید سولفورو در کوره های تکلیس و بخارات، و دودهای اسیدی نزدیک اطاقک های الکترولیز وجود خواهد داشت. جوشکاران ممکن است با دود فلزی مس و سازندگان رنگهای حاوی ترکیبات مس و سموم مختلف که این فلز را همراه دارد و با با گرد و غبارهای سمی آن تماس پیدا نمایند.

 

خواص فیزیکی و شیمیایی

مس دارای سه خاصیت مشخص و اصلی است که مصرف آنرا زیاد می کند.

  1. سختی و استحکام
  2. قابلیت هدایت الکتریکی (پس از نقره) و
  3. سمیت برای جانداران پست

وجود چند دهم درصد ناخالصی مخصوصا ارسنیک به مقدار بسیار زیادی از خاصیت هدایت الکتریکی آن می کاهد در صورتی که 1 تا 2 درصد بریلیوم همراه مس فقط قابلیت هدایت الکتریکی را به مقدار جزیی پایین می آورد. مس دارای دو نوع املاح است یک ظرفیتی (Cu+) و دو ظرفیتی (Cu++ ) و هر دو نوع ممکن است تولید کمپلکس های پایدار نمایند. خواص فیزیکی و شیمیایی مس و ترکیبات آن در جدول زیر داده شده است.

خواص فیزیکی وشمیایی مس و برخی از املاح آن

Solubility

B.p CoM.p CoSp.gr

At. Or Mol.wt

Chemical aymbol
Insol. hot or cold H2O, hot H2SO4

V. sl. Sol. Sol. HCL, NH4NO3

233610838.0263.57Cu

Copper

31.6 g./100 g.(100o)

15.6 g./100 g.methyl alc.(18o)

(-4H2O) 150

(-4H2O) 110

2.284249.69CuSo2 – 5H2OCopper sulfate

Insol. Hot or cold H2O Sol. A. NH4CL, KCN

1026 (dec)

6.479.54CuO

Copper oxide

 

اندازه گیری و تعیین مقدار

 

خطرات فیزیکی در آزمایشگاه را بشناسیم !

اندازه گیری فلزات

 

پس از جمع آوری نمونه هوا از راههای مختلف می توان مقدار مس را به طريق شیمیایی توسط روش دی تیزون تعیین نمود. این روش مخصوصا در حضور سرب و روی و سایر فلزاتی که بادی تیزون کمپلکس می دهند قابل استفاده است.

روش دیگر شیمیایی که هم اختصاصی است و برای آزمایش هوای حاوی دو دو گردو غبار مس بکار می رود استفاده از «نئوکوپریون» است که بنام dimethyl-1, 10–Phenanthroline 2.9 خوانده می شود.

این روش برای جستجوی مس نمونه های مواد بیولژیکی که قبلا آماده شده باشند به کار می رود. روش اسپکتروگرافی نیز مخصوصا برای اندازه گیری مس مناسب است و در این حال انديوم به عنوان استاندارد داخلی توصیه گردیده است.

 

اثرات فیزیولوژیکی

می توان گفت که توزیع مس بسیار زیاد است و اعمال مختلف و متفاوتی را در نباتات و حيوانات عهده دار می باشد. غلظت و مقدار آن در بعضی از نباتات و حیوانات بر خلاف بعضی از فلزات که به صورت «فلزات جزئی» هستند، چند برابر است

مقدار بسیار جزئی از آن در آب برای آلكها و باکتریها و موجودات تک یاخته ای سمی است. مس

یکی از فلزات جزئی» است که به مقدار بسیار کم در تشکیل اریتروسیت ها و هموگلوبین وجودش لازم است. همچنین وجود آن برای تعدادی از آنزیم های اکسید اتيف مانند کاتالاز, پراکسیداز سیتوکروم اکسیداز و تعداد دیگری واجب است.

 

عوارض مسمومیت

 

مسمومیت Poisoning

مسمومیت Poisoning

 

استنشاق گرد و غبار و مه ترکیبات و املاح مس ایجاد پرخون شدن مخاط و نسوح (احتقان مو کوزمامبرانها) بینی و گاهی اولسره شدن و یا سوراخ شدن جدار و دیواره بینی را می نماید و همچنین گاهی باعث احتقان فارنکس می شود. (دود مس فلزی ویا املاح آن ایجاد مزه شیرین و فلزی می نماید و باعث ازدياد ترشح بزاق, حالت تهوع و استفراغ دردهای معده, خونریزی معده, اسهال, گرفتگی (کرامپ) عضلات و بالاخره لرز و لرزش عضلانی و ضعف و ناتوانی زیاد می شود)

در تماس های مزمن, کبد, کلیه ها وطحال ممکن است صدمه دیده و کم خونی ایجاد شود و ليكن مسمومیت مزمن مثل سرب در مورد آن گزارش نگردیده است.

تماس پوست بدن با املاح مس ممکن است ایجاد خارش اگزمایی از نوع تاولهای دانه ای «پاپولووسیکولر» بنماید که ممکن است به علت حساسیت بوده باشد. همچنین تماس این مواد با چشم ممکن است ایجاد ورم ملتحمه (کنژکتی ویت) و ورم پلک واولسراسیون و کدورت قرنیه نمايد.)

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با سم شناسی مس (Cu) داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اصول عمومی سم شناسی

دانلود کتاب سم شناسی بالینی و مسمومیت ها

پاورپوینت سم شناسی فلزات PPT

توکسیکولوژی یا سم شناسی

 

اندازه گیری میزان سمیت سموم

اندازه گیری میزان سمیت سموم

اندازه گیری میزان سمیت سموم

اندازه گیری میزان سمیت سموم

فرمت: PPT   تعداد صفحات: 51

 

شاخص های سمیت و میزان سمیت سموم

سمیت: توانایی یک ماده برای ایجاد خطر یا اثرات نامطلوب.

شاخص اندازه گیری میزان سمیت سموم براساس دز کشنده ۱۰۰ درصد (LD 100) است.

میزان مسمومیت سموم را براساس ۳ اصطلاح LD50 ، LC50، و TLV اندازه گیری می کنند.

دز کشنده سموم (Lethal dose (LD 50

  • دز مرگبار یا غلظت کشنده ۵۰ درصد (با توجه به فرمولاسیون).
  • مقدار سمی که قادر است ۵۰ درصد از حیوانات تحت آزمایش را بکشد.
  • میزان LD50 برحسب زمان، گونه حیوان مورد آزمایش، مسیر تماس یا جنس تغییر می کند.

طبقه بندی سموم بر اساس LD:

  1. سموم فوق العاده سمی: LD 50  آنها کمتر از ۰/۰۲۵ میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن (mg/kg body)
  2. سموم خیلی سمی: LD 50  آنها بین ۰/۰۲۵ تا ۱ mg/kg
  3. سموم سمی: LD 50  آنها بین۱تا ۵۰ mg/kg
  4. سموم متوسط سمی: LD 50  آنها بین۵۰  تا ۵۰۰ mg/kg
  5. سموم با سمیت کم: LD 50  آنها بین۵۰۰ تا ۵۰۰۰ mg/kg
  6. سموم غیرسمی: LD 50 آنها بین ۵۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ mg/kg
  7. ماده بی خطر: LD 50 آنها بیش از ۱۵۰۰۰ mg/kg

سمیت خوراکی oral LD50

  1. سموم با سمیت زیاد: LD 50 آنها کمتر از ۵۰ میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن (mg/kg body)
  2. سموم با سمیت متوسط: LD 50  آنها بین۵۰ تا ۵۰۰ mg/kg
  3. سموم با سمیت کم: LD 50 آنها بین ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ mg/kg
  4. سموم با سمیت خیلی کم: LD 50 آنها بیشتر از ۵۰۰۰ mg/kg

سمیت پوستی Dermal (skin) LD50

  1. سموم با سمیت زیاد: LD 50 آنها کمتر از ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن (mg/kg body)
  2. سموم با سمیت متوسط: LD 50 آنها بین ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ mg/kg
  3. سموم با سمیت کم: LD 50 آنها بین ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ mg/kg
  4. سموم با سمیت خیلی کم: LD 50 آنها بیشتر از ۵۰۰۰ mg/kg

غلظت کشنده سموم (Lethal concentration (LC 50

  • عبارت از غلظت مرگبار سم برای ۵۰ درصد از حیوانات تحت آزمایش  و بر حسب میلی گرم بر لیتر بیان می شود.
  • سمیت سموم تدخینی یا گازی براساس LC 50 بیان می شود.
  • غلظت گاز متیل بروماید یا قرص فیستوکسین یا گاز آمونیاک

تعیین سمیت تنفسی ترکیبات

  • سموم با سمیت زیاد: LC 50 آنها کمتر از ۰/۰۵ میلی گرم بر لیتر در هوا (mg/L)
  • سموم با سمیت متوسط:LC 50 آنها بین ۰/۰۵ تا ۰/۵ mg/L
  • سموم با سمیت کم:LC 50 آنها بین ۰/۵تا ۲ mg/L
  • سموم با سمیت خیلی کم:LC 50 آنها بیشتر از 2 mg/L

LD 50 Relative Toxicity

Agent

(LD50 (mg/kg

Ethyl Alcohol

10,000
Sodium chloride

4,000

Morphine sulfate

900
Strychnine sulfate

2

Nicotine

1
Hemicholinium-3

0.2

(Dioxin (TCDD

0.001
Botulinum toxin

0.00001

حد آستانه مجاز (TLV) و حداکثر تراکم مجاز (MAC)

حدود مجاز مواجهه شغلی tlv

حدود مجاز مواجهه شغلی tlv

TLV اصطلاحی است که معادل حداکثر تراکم مجاز (حداکثر غلظت قابل تحمل) شناخته می شود.

این دو معیار تعیین کننده حدود تماس مجاز کارگران با سموم در صنایع مختلف

TLV: مربوط به غلظت یا مقدار مواد موجود در هواست و نشان دهنده شرایطی است که در آن تقریبا کلیه کارگران بدفعات متعدد و متوالی با اینگونه مواد هر روز در تماس باشند و عوارض سوئی در آنها مشاهده نشود.

MAC: برای هر ماده سمی عبارت از مقداری از آن ماده زیان آور که شخص یا کارگر معمولی غیرحساس برای مدت ۸ ساعت کار روزانه در هفته با آن تماس معلوم داشته و در طول مدت زمان طولانی هیچگونه آثار و عوارض مسمومیت از آن ماده در او مشاهده نشود.

برچسب آفت کشها مطابق با استاندارد EPA

  • Caution بیان کننده سمیت کم محصول مورد نظر است.
  • Warning بیان کننده سمیت متوسط محصول مورد نظر است.
  • Danger بیان کننده سمیت شدید محصول مورد نظر است.

مسمومیت گوارشی

  • به آن راه خوراکی نیز می گویند.
  • جذب یا مصرف مواد سمی از طریق دستگاه گوارش
  • مسمومیت های گوارشی شایع ترین نوع مسمومیت هستند.
  • علایم کلی: دردهای شکمی، تهوع و استفراغ، احساس بوی ماده مصرف شده از دهان، خواب آلودگی، اختلال و ضعف تنفس و گردش خون و بیهوشی
  • اقدامات کلی در برخود با این نوع مسمومیت پس از بررسی وضعیت فعالیت های بخش های حیاتی بدن مانند تنفس و قلب شامل تشخیص نوع سم، رقیق کردن سم (استفاده از آب نمک ولرم یا شربت ایپیکاک) و خارج کردن سم از بدن
  • در حال حاضر موثرترین ماده برای کاهش جذب سموم ذغال فعال می باشد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با اندازه گیری میزان سمیت سموم داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

مدل سازی پیامد سمیت مواد

اصول عمومی سم شناسی

سم شناسی محیطی PDF

توکسیکولوژی یا سم شناسی

 

واژه نامه آفت کش ها

واژه نامه آفت کش ها

واژه نامه آفت کش ها

واژه نامه آفت کش ها

فرمت: word   تعداد صفحات: 55

مقدمه

بهره گيري از آفت كش ها براي آفت زدايي يا پيشگيري از زيان آفات در كشتزارها، باغها، انبارها، دام داري ها و … نيازمند بهره گيري از واژه ها و اصطلاحات ويژه اي است كه در اين رشته با معاني مشخص، يكسان وتعريف شده در دسترس مي باشد.

با نگرش به اهميت اقتصادي، بهداشتي و زيست محيطي موضوع، براي آشنايي هر چه بيشتر كاربران، به نگارش اين واژه نامه پرداخته شده است.

هدف و دامنه‌ كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد تعريف  واژه ها و اصطلاحاتي است كه در توليد، فرمولاسيون، نمونه برداري، آزمون و مصرف  آفت كش ها به كار مي رود.

 

واژه ها  

سايش Abrasion: به بند 2-24 مراجعه شود.

جذب Absorption: مراحلي كه يك آفت كش وارد بافت گياه شود و معمولا از طريق ريشه ، برگ و… انجام مي شود.

كنه كش Acarcide: عامل از بين برنده كنه ها مي باشد.

استيل كولين  (Acetylcholine (Ach: تركيب شيميايي انتقال دهنده پيام هاي عصبي، ماهيچه اي در جانوران مي باشد

هم ارز اسيدي Acid equivalent: مقدار اسيد فعال كه به عنوان كل اسيد موجود بررسي مي شود.

فعال كننده Activator: ماده اي كه به يک آفت كش (معمولا قارچ كش ها) افزوده مي شود و موجب افزايش سميت آن مي شود.

اسيد فعال Active acid: ماده موثره اي كه يک اسيد آلی مي باشد (معمولا به گونه نمک يا استر فرموله مي شود.)

ماده موثره (Active ingredient (a.i: بخش يا بخش هايي از يک فرمولاسيون كه اثر بيولوژيكي مورد نظر درباره آفات، بيماري ها و تنظيم رشد گياه را موجب مي گردد.

سميت حاد Acute toxicity: سميت يک ماده كه پس از 24 ساعت اندازه گيري مي شود و در اثر دريافت يک واحد دوز يا قرار گرفتن در معرض سم مي تواند موجب صدمه يا مرگ شود.

مواد كمکی Adjuvant: موادي كه خواص يک فرمولاسيون آفت كش را بهبود مي بخشند شامل عوامل تر كننده، گسترش دهنده، امولسيفاير، پخش كننده، ضد كف، نفوذ كننده و اصلاح كننده مي باشند.

آفت كش تقلبي Adulterated  pesticide: آفت كشي كه با استاندارد يا كيفيت اظهار شده روي برچسب يا نشانه گذاري مطابقت نداشته باشد.

افشانه Aerosol: سوسپانسيون كلوئيدي از يک مايع يا جامد در هوا مي باشد.

پيوستگي محكم Agglomerate: پيوستن محكم ذرات را با يكديگر مي گويند.

پيوستگي سست Aggregate: پيوستن سست ذرات را با يكديگر مي گويند.

جلبک كش Algicide: ماده شيميايي كه براي كنترل جلبك ها و علف هاي هرز آبزي به كار مي رود.

تضعيف كننده Antagonism: كاهش فعاليت ناشي از اثر يک ماده شيميايي يا گياهي ديگر مي باشد. متضاد بند 2-204 است.

پادزی Antibiotic: ماده شيميايي كه به وسيله يك ميكروارگانيسم ايجاد مي شود و براي ميكرو ارگانيسم هاي ديگر سمي مي باشد.

ضد انعقاد Anticoagulant : يک ماده شيميايي كه از لخته شدن طبيعي خون جلوگيري مي كند (ماده موثره در تعدادي از موش كشها نيز مي باشد).

پادزهر Antidote: مواد شيميايي مناسب كه براي تيمار مسموميت ناشي از آفت كش ها يا هر مسموميت ديگري در بدن، به كار مي رود.

چگالی ظاهری Apparent density: به بند 2-38  يا  2-208 مراجعه شود.

آروماتيک ها Aromatics: حلال هاي شيميايي كه شامل تركيباتي از جمله بنزن يا مشتقات آن مي باشند.

آتروپين (سولفات آتروپين) Atropine: پادزهری كه براي مسموميت هاي ناشي از آفت كش های كاربامات و تركيبات آلي فسفردار به كار ميرود.

جاذب، حشره  Attractant ,insect: ماده اي كه حشرات را به سمت تله يا طعمه هاي سمي جلب مي كند.معمولآ اين مواد به غذا، وضعيت تخم گذاري و جاذب هاي جنسي طبقه بندي مي شوند.

 سايش Attrition: جدا شدن سطح يك جسم جامد در اثر سايش يا فشرده شدن، به ويژه از راه بر هم كنش ذرات با يكديگر مي باشند.

اكسين Auxin: ماده اي كه در گياه يافت مي شود و رشد سلول ها را در بافت هاي گياهي تحريک مي كند.

پرنده كش Avicide: عامل كشنده اي كه براي نابود كردن پرندگان به كار مي رود. همچنين در مواردي به منظور دور نمودن پرندگان نيز به كار مي رود.

ادامه مطلب را با دانلود فایل ورد مشاهده کنید.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با واژه نامه آفت کش ها داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

دانلود کتاب آفت کش ها و تجهیزات کاربرد آنها

سم شناسی حلال ها و آفت کش ها

ایمنی در کاربرد سموم آفت کش

دسته بندی آفت كش ها بر اساس خطر آنها

 

راهنمای سموم و مبارزه با ناقلین در مراکز درمانی

راهنمای سموم و مبارزه با ناقلین در مراکز درمانی

راهنمای سموم و مبارزه با ناقلین در مراکز درمانی

راهنمای سموم و مبارزه با ناقلین در مراکز درمانی

 فرمت:Pdf    تعداد صفحات: 39

فهرست:

  • مقدمه
  • سم
  • سم پاشی و طعمه گذاری
  • انواع سموم و گروه ها
  • LD50
  • LC50
  • فهرست سموم مجاز کشور جهت مبارزه با آفات خانگی
  • تاریخچه حشرات
  • سموم مورد استفاده در مراکز درمانی بیمارستان
  • احتیاط ها
  • کمک های اولیه
  • علائم مسمومیت انواع سموم و روش های درمانی

سم :

سم ماده ای است که بر اثر مواد شیمیایی حتی در دز کم بر بدن انسان و حیوانات آسیب رسانیده ، سلامتی را از بین برده و حتی موجبات مرگ را فراهم می نماید . اثر سم می تواند موضعی باشد و یا پس از عبور از پوست و وارد شدن آن در خون انجام پذیرد . بر حسب مقدار یا دز وارد شده به بدن سم می تواند مهلک باشد (دز مهلک) و یا صدمات جدی به بدن برساند (دز درمان) و یا اصولا بدون اثر باقی بماند (دز بی اثر) دزهای نامبرده حتی در مورد سم هایی با مواد شیمیایی یکسان اعتبار مطلق نداشته بلکه علاوه بر نحوه مصرف، به نوع، سن، جنس و حساسیت موجود زنده بستگی دارند .

برخی مواد اساسا جزو سم ها محسوب نمی شوند ، ولی پس از ورود به بدن موجود زنده طی واکنش های پیچیده به ماده سمی تبدیل می شوند ، مانند هگزامتیلن تترامین غیرسمی که در بدن انسان به فرمالدئید سمی تبدیل می گردد .

سمپاشی و طعمه گذاری در بیمارستان:

سمپاشی بیمارستان در صورت نیاز هر 6 ماه یکبار در 2 نوبت انجام می شود. که در حالت کلی سالانه 4 نوبت انجام می گردد. بدین صورت که کلیه قسمت ها و بخش ها سمپاشی می گردد و فاصله نوبت اول تا نوبت دوم 28 روز می باشد به جهت اینکه فاصله تخم گذاری حشرات تا تبدیل آنها به حشره تقریبا 28 روز به طول می انجامد .

انواع سموم و گروه ها :

سم شناسی شغلی دکتر رحیمی نژاد

انواع سموم مصرفی

تقسیم بندی سموم بر اساس منشأ و مواد شیمیایی:

1- سموم کلره (Organochlorine compounds)

این گروه از سموم در طیف وسیعی بر علیه آفات و حشرات موذی، مورد استفاده قرار گرفته است . از مهمترین سمومی که در این گروه قرار دارد می توان به سموم ذیل اشاره نمود : دیکوفول, آلدرین, کلردان, هپتاکلر و اندوسولفان BHC, ددت, دیلدرین . از مهمترین خصوصیات این سموم می شود به پایداری طولانی آنها در محیط و طیف وسیع حشره کشی آنها اشاره نمود .

2- سموم فسفره (Organophosphate insecticides)

حشره کش های فسفره مصنوعی، مولکول های آلی حاوی فسفر می باشند. همزمان با جنگ جهانی دوم این گروه از سموم بعنوان گازهای جنگی توسط آلمانی ها سنتز شدند و سپس به خاصیت حشره کشی آنها پی برده شد. تاکنون بیش از 100 ترکیب از این سموم به بازار آمده است و از راه های مختلف بر روی حشرات اثر می گذارند . از مهمترین سموم در این گروه میتوان به مالاتیون, پاراتیون, دیازینون, سیستوکس, متاسیستوکس, تمفوس, کلروپیروفوس متیل, پیریمیفوس متیل, فنتیون و فنیتروتیون اشاره نمود . خاصیت ابقایی این سموم در مقایسه با سموم کلره کمتر می باشد .

3- کارباماتها Carbamates

این گروه از سموم از نظر مکانیسم عمل بر روی حشرات شبیه سموم فسفره هستند. از مهمترین سمومی که در این گروه قرار دارند میتوان کارباریل, پروپوکسور, فورادان آلدیکارپ را نام برد .

4- سموم پایروتروئید (Pyrethroid insecticides)

این گروه از سموم نسل جدیدی از حشره کشها را بوجود آورده است . منشاء این گروه از سموم از گل پیرتر بوده است که مبدأ آن ایران می باشد . از نظر ساختمان شیمیایی, استر یک اسید و الکل می باشند . در دهۀ 1950 این گروه بصورت مصنوعی سنتز شدند. اولین گروه از این سموم که به بازار عرضه شدند در مقابل نور سریعاً تجزیه می شدند. متعاقباً بر روی فرمول شیمیایی آنها کارهای فراوانی انجام پذیرفت و سمومی به بازار عرضه گردید که خاصیت ابقائی بیشتری در طبیعت داشتند . هم اکنون بیشترین استفاده را در کنترل حشرات خانگی و آفات کشاورزی به خود اختصاص داده اند .

مهمترین پایروتروئیدها عبارتند از : آلترین, بیوآلترین, رزمترین, بیورزمترین, پرمترین, سایفلوترین, دلتامترین, سایپرمترین, لمبداسی هالوترین و فنترین .

هم اکنون سموم فوق را در کنترل ناقلین مالاریا به صورت های سمپاشی ابقایی داخل منازل, سمپاشی فضایی و استفاده از پشه بندهای آغشته به سموم، به کار می برند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با راهنمای سموم و مبارزه با ناقلین در مراکز درمانی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

دانلود کتاب سم شناسی بالینی و مسمومیت ها

ایمنی در کاربرد سموم آفت کش

کتاب کنترل ناقلین (روشهای فردی و جمعی)

کتابچه استفاده از مواد شیمیایی, ضد عفونی کننده و گندزدا

 

عوامل موثر بر سمیت مواد Material toxicity

تاثیرات سن و جنس و عوامل دیگر بر روی سمیت مواد

تاثیرات سن و جنس و عوامل دیگر بر روی سمیت مواد

تاثیرات سن و جنس و عوامل دیگر بر روی سمیت مواد

 

تفاوتهای زیادی در خصوص شدت پاسخ به مواد شیمیایی وجود دارد همچنین تفاوتهایی در مستعد بودن افراد  در برابر مواد شیمیایی سمی در  طول عمر خودشان وجود دارد. که ناشی از فاکتورهای ثاثیر میزان  جذب و پخش شدن در بدن و تغییر شکلهای بیولوژی و یا میزان ترشح مواد شیمیایی خاص می باشد .جدای از عوامل شناخته شده وراثت که مشخص شده  با افزایش مستعد بودن در برابر مسمومیت مواد شیمیایی در انسان ارتباط دارد عوامل دیگر مثل مشخصات مربوط به سن ” جنسیت ” وضعیت بیماری که از قبل وجود داشته یا کاهش عملکرد اندام بدن و عادت های غذایی و سیگار کشیدن و مصرف الکل و استفاده از داروها و قرار گرفتن زیاد  در برابر بیوسم ها و فاکتورهای فیزیکی مثل اشعه ” رطوبت ” دمای خیلی زیاد یا فشار بارومتریک و همجنین تمرینات بدنی مستمر و وضعیت استرس روانی و قرارگرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص در سر کار یا در محیط و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی که سمی نیستند.ارتباط فاکتورهای و عامل هایی که در فوق بیان شد در کاهش یا افزایش مستعد بودن در برابر عوارض جانبی سلامت و همچنین مکانیسم عملکرد آنها در یک مواد شیمیایی خاص مشخص شده اند و بنابراین فقط فاکتورهایی که بیشتر رایج است و مکانیسم های اساسی و برخی مشخصات در این جا شرح داده شده اند.

طبق مرحله ای که در آن این فاکتورها عمل می کنند مثل جذب و پخش شدن و تغییر شکل زیستی و یا ترشح مواد شیمیایی خاصی گفته می شود که مکانیسم ها طبق دو پیامد اصلی واکنش طبقه بندی می شوند.

  1. تغییر در کمیت مواد شیمیایی در اورگان یا اندام اصلی که در مکان و محله های اثر آن در اندام یا ارگانیسمی باشد(توکسی کودینامیک ).
  2. تغییر در شدت پاسخ خاص در برابر کمیت مواد شیمیایی در اندام اصلی (توکسی کنتیک).

رایج ترین مکانیسم ها از هر دو نوع واکنش به رقابت به رقابت با مواد شیمیایی دیگر جهت ترکیب با ترکیبات مشابه مربوط می شوند که در انتخاب به اورگانیسم حضور دارند(مثل پروتئین های سرم خاص) و یا در همان مسیر تغییر شکل زیستی قرارمی گیرند (مثل آنزیم های خاصی که منجر به تغییر در سرعت یا توالی بین واکنش اولیه و عوارض جانبی نهایی در خصوص سلامت می شود) با این حال واکنشهای توکسی کنتیک و توکسی کودینامیک ممکن است که بر روی مستعد بودن افراد در برابر مواد شیمیایی خاصی تاثیر می گذارند تحت تاثیر فاکتورهای تابع و پیوسته منجربه موارد زیر می شوند.

  1. اثرات افزایشی:  که برابر با مجموع اثراتی که بوسیله هر عامل به طور مجزا تولید می شود.
  2. اثرات سینرجستیک: شدت اثرات ترکیب شده کمتر از مجموع اثراتی است که بوسیله هر فاکتور بطور جداگانه بوجود می آید.
  3. اثرات آنتاگونیستی :شدت اثرات ترکیب شده بیش از مجموع اثراتی است که بوسیله هرعامل به طور مجزا بوجود می آید.

میزان ماده شیمیایی سمی با میزان متابولیت در هر یک  از اثر آن در بدن انسان کم وبیش از طریق نظارت بیولوژیکی مورد ارزیابی قرار می گیرد که باید نمونه بیولوژیکی صحیح و در زمان بندی درستی از نمونه گیری نمونه انتخاب شود که باید در یک ماده شیمیایی خاص در اورگان اصلی و در بخش بیولوژیکی مورد نظر چرخه عمر زندگی بیولوژیکی در نظر گرفته شود. با این حال اطلاعات لازم در خصوص فاکتورها یا عوامل ممکن دیگر که بر روی مستعد بودن انسانها تاثیر می گذارد وجود ندارد و در نتیجه بیشتر دانش ما در خصوص تاثیر فاکتورهای مختلفی است که براساس داده های آزمایشی از حیوانات می باشد.

در برخی از موارد نشان داده شده که نسبتا تفاوتهای عمده ای بین انسان و پستانداران دیگر در خصوص شدت پاسخ به یک سطح مشابه وجود دارد( بعنوان مثال بنظر می رسد که انسان در برابر عوارض جانبی و سلامتی فلزات سمی نسبت به موش حساس تر است ) برخی از این تفاوتها مربوط به این حقیقت است که انتقال و توزیع و مسیرهای تغییر شکل زیستی مواد شیمیایی بسیار به تغییرات مربوط به H P بافت بستگی دارد و به طور واضح این مورد مربوط به آنتی اکسیدان های مهم مثل ویتامینC و گلوتاتیون است که  برای حفظ سطح تعادل ردوکس ضروری هستند و یک نقش حفاظت کننده  را در برابر رادیکال های آزاد دارد انسان ها بر خلاف موش ویتامین C را بطور اتوماتیکی  نمی توانند سنتز کنند و همچنین فاقد برخی از آنزیم های آنتی اکسیدان های محافظ هستند.

تاثیر سن :

بررسی سن در سمیت مواد

بررسی سن در سمیت مواد

در مقایسه با بزرگسالان بچه های جوان در برابر مسمومیت مواد شیمیایی مستعدتر هستند و این به خاطر این است که حجم استنشاق آنها و میزان جذب روده ای و معده ای آنها به خاطر نفوذ پذیری بیشتر اپیتلیوم روده ای بیشتر می باشد و به خاطر این است که سیستم های آنزیم سم زدایی بالغ نشده و ضعیف است و میزان ترشح مواد شیمیایی سمی نسبتا کمتر می باشد. سیستم اعصاب مرکزی به نظر می رسد در سنین پائین رشد در مقایسه با فروتوکسی مواد شیمیایی  مختلف آسیب پذیر و مستعد تر است بعنوان مثال در برابر سرب و مکیل مرکوری بسیار مستعد تر می باشد از طرف دیگر افراد بزرگتر بخاطر سابقه قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و افزایش ذخیره های مقادیر اگزینوبیوتیک بدن مستعدتر می باشد و هر کدام از این عوامل با ضعیف شدن قدرت دفاعی بدن در ارتباط است که ظرفیت قدرت دفاعی بدن را پائین می آورد و در نتیجه مستعد بودن افزایش پیدا می کنند(بعنوان مثال آنزیم های سیتوکروم بخاطر تاثیر فاکتورهای مختلف مثل عادت غذایی “سیگار کشیدن ” الکل و استفاده از داروها  فعالیت کمتری را پیدا می کنند).

تاثیر جنسیت :

ارگونومی در مراقبت های بهداشتی

حنسیت

تفاوتهای مربوط به جنسیت در مستعد بودن در تعدادی زیادی از مواد شیمیایی سمی شرح داده شده است بنظر می رسد که نرها عموما در برابر توکسین ها  یا سموم کلیه و ماده ها در برابر سم های کبد مستعدتر می باشند دلایل پاسخ مختلف بین نر و ماده مربوط به تفاوت فرآیندهای مختلف فیزیولوژیکی آنها است و همچنین مربوط به فعالیتهای آنریم و مکانیسم های ترمیم ژنتیکی و فاکتورهای هورمونی یا وجود ذخایر چربی بیشتر در زن ها می باشد که منجر به جمع شدن زیاد برخی از مواد شیمیایی سمی لیپوفیلیک می شود.

تاثیر عادت های غذایی:

بررسی غذا در سمیت مواد

بررسی غذا در سمیت مواد

عادت های غذایی نیز تاثیر عمده ای را بر روی مستعدپذیری مسمومیت مواد شیمیایی دارند و به خاطر این است که مواد غذایی کافی برای عملکرد سیستم دفاع شیمیایی بدن در حفاظت سلامتی ضروری است مصرف مناسب فلزات ضروری مثل متالوئیدها و پروتئین ها مخصوصا اسیدهای آمینه که حاوی سولفور است برای بیوسنتز آنزیم های سم زدایی کننده مختلف و تهیه گلیسین و گلوتاتیون ضروری و لازم است. لیپیدها مخصوصا فسفولیپیدها و لیتوتروپ ها (دهنده گروه متیل) برای سنتز غشاهای بیولوژیکی ضروری هستند. کربوهیدراتها نیز انرژی لازم را برای فرآیندهای مسمومیت زدایی فراهم می سارند.

سلنیوم (یک متالوئید اصلی) و گلوتاتیون و ویتامینC(محلول در آب ) و ویتامین E و ویتامین A (محلول در لیپید) یک نقش مهمی را بعنوان آنتی اکسیدانها دارند. بعلاوه مواد سازنده مختلف غذاها مثل پروتئین و فیبر و مواد معدنی و فسفاتها و اسید سیتریک و غیره و همچنین میزان غذایی که مصرف می شود بر روی میزان جذب روده ای و معده ای بسیاری از مواد شیمیایی سمی تاثیر می گذارد با این حال خود نوع غذا و رژیم غذایی یک منبع دیگری از قرار گرفتن فرد در معرض مواد شیمیایی سمی مختلف می باشد(مثلا افزایش مصرف روزانه و جمع شدن آرسینیک و جیوه و کادمیوم و یا سرب در افرادیکه غذاهای دریایی آلوده استفاده می کنند زیاد است).

تاثیر سیگار کشیدن:

بررسی سیگار در سمیت مواد

بررسی سیگار در سمیت مواد

عادت سیگار کشیدن بر روی مستعد بودن افراد د ربرابر بسیاری از مواد شیمیایی سمی تاثیر می گذارد زیرا که واکنشهای مختلفی در بسیاری از ترکیباتی که در سیگار وجود دارد صورت می گیرد (این ترکیبات عبارتند از آروماتیک” هیدروکربن ها “بنزن”منواکسید کربن “نیکوتین”کادمیوم تا حد کمی سرب و فلزات سمی دیگر) که برخی از ترکیبات سیگار در خون انسان درطول زندگی جمع می شوند که شامل سرب و کادمیوم است واکنشها نیز عمدتا بخاطر این اتفاق می افتد که مواد شیمیایی مختلف سمی برای مکان های پیوند یکسان جهت انتقال و توزیع در اندام یا اورگانیسم رقابت می کنند و یا برای یک مسیر بیوتغییر شکل یکسان که در آنزیم های خاص وجود دارند رقابت می کنند بعنوان مثال بسیاری از اجزاء سازنده سیگار می توانند یک سری آنزیم های سیتوکروم P450  راتولید کنند در حالیکه برخی دیگر باعث سرکوب فعالیت ها می شوند و بنابراین بر روی مسیرهای بیو تغییر شکلها یا تغییرات زیستی مواد شیمیایی سمی دیگر تاثیر می گذارند مثل برخی محلول های اورگانیک یا برخی از داروها. سیگار کشیدن زیاد در طول دوره طولانی باعث کاهش مکانیسم دفاعی بدن می شود و ظرفیت مقابله  بدن را در برابر تاثیرات نامطلوب فاکتورهای دیگر در زندگی کاهش می دهد.

تاثیر الکل :

بررسی الکل در سمت مواد

بررسی الکل در سمت مواد

مصرف الکل نیز بر روی مستعد بودن افراد در برابر مواد شیمیایی سمی به شیوه های مختلف تاثیر می گذارد مصرف الکل بر روی جذب و پخش مواد شیمیایی خاصی در بدن تاثیر می گذارد بعنوان مثال باعث افزایش میزان جذب روده ای- معده ای سرب می شود و یا میزان جذب روده ای بخار جیوه  را از طریق جلوگیری  اکسیداسیون کاهش می دهد که برای حفظ بخار جیوه استنشاق شده ضروری می باشد .اتانول بر روی مستعد بودن در برابر مواد شیمیایی مختلف از طریق تغییرات کوتاه مدت در PH بافت تاثیر می گذارد و پتانسیل  ردوکس را ناشی از متابولیسم اتانول افزایش می دهد که اکسید شدن اتانول با استالدئید و استات باعث ایجاد یک سطح مشابهی از نیکوتینامیدآدنیل دینکلوئید کاهش یافته (NADH) و هیدروژن می شود.بخاطر میل تقریبی فلزات سمی و ضروری برای پیوند با ترکیبات مختلف و بافت ها آن تحت تاثیر PH و تغییرات در پتانسیل ردوکس قرار می گیرد که حتی مصرف متوسط اتانول ممکن است که منجر به یک سری پیامدهایی در زیر شرح داده شده شود.

  1. توزیع مجدد سرب جمع شده در اندام انسان به خاطر فعالیت بیولوژی سرب.
  2. جابجایی سرب زنیک ضروری با سرب در آنزیم های حاوی زنیک که بر روی فعالیت آنزیم تاثیر می گذارد.
  3. افزایش تخلیه یا دفع ادرار که در آن زنیک و غیره وجود دارد.

اثر مواردی که درمطالب  فوق ذکر شد بسیار قابل بحث است و افرایش پیدا می کند به خاطر اینکه:

نوشیدنی های الکلی حاوی مقادیر زیادی سرب است که این سرب در ظروف یا فرآیند تولید الکل بوجود می آید و اتانول باعث کاهش یا افزایش میزان تغییر شکل زیستی محلول های اورگانیک مختلف می شود و بنابراین بر روی مسمومیت آنها تاثیر می گذارد.

تاثیر داروها:

داروهای مورد نیاز در محیط کار

تاثیر دارو

استفاده رایج از داروها مختلف نیز بر روی مستعد بودن در برابر مواد شیمیایی سمی تاثیر می گذارد عمدتا به خاطر این است که داروها با پروتئین های سرم ترکیب می شوند و بنابراین بر روی انتفال ” توزیع و میزان دفع مواد شیمیایی مختلف تاثیر می گذارد یا اینکه بسیاری از داروها آنزیم های سم زدایی را تولید می کنند یا اینکه فعالیت آنها را کاهش می دهند بنابراین بر روی مسمومیت مواد شیمیایی که مسیر تغییر شکل زیستی یکسان دارند تاثیر می گذارند مشخصه این مکانیسم ها این است که میزان دفع ادرار که در آن اسید تری کلوراسیتی وجود دارد افزایش پیدا می کند و هنگام استفاده از سالیسیلات ” تتراکلراید و…میزان وجود اسید تری کلوراسیتی ادرار بیشتر می شود بعلاوه برخی از داروها حاوی مقادیر قابل توجهی مواد شیمیایی سمی هستند.

تاثیر قرار گرفتن زیاد در معرض مواد شیمیایی دیگر:

تغییرات در خصوص  مستعد بودن در برابر عوارض نامطلوب سلامتی بخاطر واکنش مواد شیمیایی مختلف بطور جامع درآزمایشات بعمل آمده از حیوانات مطالعه و تحقیق شده بیشتر در موش ها مورد تحقیق قرار گرفته است. اپیدمیولوژی و مطالعات کلینکی هنوز زیاد نمی باشد که به این خاطر باید شدت پاسخ یا عوارض نامطلوب سلامتی مواد شیمیایی در انسانها در مقایسه با پستانداران دیگر و موش در نظر گرفته شود و ممکن است که اثر آن بسیار بیشتر باشد. نمونه دیگر نیز عبارتند از واکنشهای فلزات و متالوئیدهای ضروری و فلزات سمی که اینها تحت تاثیر سن ” جنس ” عادت های غذایی” سیگار کشیدن ” مصرف الکل و استفاده از داروها قرار می گیرد.دلیل اصلی تمام این واکنش ها همان رقابت فلزات و متالوئیدهای مختلف برای یک مکان پیوند یکسان در آنزیم های مختلف برای یک پیوند یکسان در آنزیم های مختلف و متالوپروتئین ها و بافت ها است این واکنش ها یک نقش عمده ای را در رشد امراض دارند که از طریق عملکرد رادیکال های آزاد و استرس های اکسیدی این امراض بوجود می آیند و تحریک می شوند.

جدول 2-32 اثرات اصلی چندین واکنش در خصوص فلزات و متا لوئیدهای لازم و ضروری و فلزات و متالوئیدهای سمی در پستانداران را بیان می نماید.

فلزات و متالوئیدهای سمی : اثرات اساسی واکنش با فلزات یا متالوئِیدهای دیگر

آلومنیوم(Al): کاهش میزان جذب کلسیم و آسیب به متابولیسم کلسیم و اطلاعاتی در مورد واکنش با مس موجود نمی باشد.

آرسنیک(As) : آرسنیک بر روی توزیع مس تاثیر می گذارد(افزایش مس در کلیه و کاهش آن در کبد “سرم و ادرار)به متابولیسم آهن آسیب می زند روی و سلنیم مسمومیت آرسنیک را کاهش می دهد.

کادمیوم(Cd): میزان جذب کلسیم را کاهش می دهد و به متابولیسم کلسیم ” فسفات  و آهن آسیب می زند و بر روی توزیع و پخش  روی تاثیر می گذارد روی  و منگنز باعث کاهش مسمومیت  کادمیوم  و سطوح زیاد سرب ” منیزیم ” استرانسیم ” نیکل و کروم (3 ) باعث کاهش میزان جذب کادمیوم می شود.

جیوه(Hg ): جیوه بر روی توزیع  مس تاثیر می گذارد همچنین روی سلنیوم و کادمیوم مسمومیت جیوه  را کاهش میدهد.

سرب(Pb): سرب به متابولیسم کلسیم ” آهن ” روی  آسیب می زند و کمبود این مواد بعلت آسیب متابولیسم موجب افزایش  جذب  سرب می گردد لازم به ذکر است که داده ها مربوط  به مطالعات و تحقیقات آزمایشی در خصوص موش ها می باشد و داده های اپیدمیولوژی و کلنیکی موجود نمی باشد.

  • هرگونه سوالی در رابطه با تاثیرات سن و جنس و عوامل دیگر بر روی سمیت مواد داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

مدل سازی پیامد سمیت مواد

اصول عمومی سم شناسی

سم شناسی محیطی PDF

توکسیکولوژی یا سم شناسی

 

سم شناسی ارگانوفسفات

پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT

پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT

پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT

 فرمت:PPT    تعداد صفحات: 40

تهیه و تنظیم: مهندس حمیده ثناخوان

 

ارگانوفسفات‌ها شايعترين آفت كش (pesticide) مورد استفاده در دنيا هستند. در ايران مصرف آن به قصد خودكشي ديده مي‌شود. علاوه‌ بر ارگانوفسفات‌ها ساير حشره‌كش‌L (insecticide) شامل كاربامات (Carbamate) ، ارگانوكلرينه (Organochlorine) و … مي‌باشند.

در هر صورت ارگانوفسفات‌ها بدليل اثرشان به عنوان آفت‌كش و همچنين حذف سريع از محيط استفاده گسترده‌اي دارند. معمولاً به خوبي از طريق ريه ها ، دستگاه گوارش، پوست، غشاي محيطي و ملتحمه جذب مي‌شوند ولي شايعترين شكل تماس كه در اورژانسها با آن مواجه مي‌شویم مصرف خوراكي به قصد suicide است.

سميت تركيبات ارگانوفسفره متفاوت است :

  1. گروه شديداً توكسيك ارگانوفسفات‌ها  كه عمدتاً براي اهداف كشاورزي و جنگي به كار مي‌روند. ارگانوفسفات مناسب جهت اهداف كشاورزي پاراتيون (Parathion) مي‌باشد و همچنين ارگانوفسفات جهت اهداف جنگي شامل گازهاي شيميايي است كه مسموميت با آنها به شدت خطرناك و ممكن است سبب مرگ ‌شود.
  2. گروه با سميت متوسط كه عمدتاً به عنوان حشره كش براي حيوانات استفاده مي‌شود كه مي‌توان به کومافوس اشاره كرد.
  3. آنها كه سميت كمي دارند و براي مصرف خانگي و زمين گلف استفاده مي‌شوند كه مي‌توان به مالاتيون (malathion)، ديازينون (diazinon) و … اشاره كرد.

كودكان به شكل اتفاقي ممكن است با اين سم تماس پيدا كنند.

فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک

ارگانوفسفات‌ها يك گروه هتروژن از تركيبات هستند كه شامل ريشه اسيد فسفريك با دو زنجيره جانبي آلي و يك زنجيره جانبي اضافي هستند كه مي‌تواند يك سيانيد، تيوسيانات، هاليد، فسفات، فنوكسي، تيوفنوكسي يا گروه كربوكسيلات باشد

ارگانوفسفات‌ها سبب ضايعه اختصاصي بيوشيميايي مهار آنزيم استيل كولين استراز مي‌شوند بنابراين سبب افزايش غلظت استيل كولين در رسپتورهای كولي‌ نرژيك موسكارينيك و نيكوتينيك مي‌شوند و در نتيجه سبب سندرم ازدياد كولي‌نرژيك مي‌گردند كه تصوير فيزيولوژيك قابل توجه مسموميت در انسان  ايجاد مي‌كند.

ارگانوفسفات‌ها مي‌توانند به‌ مهاركننده‌هاي مستقيم و غيرمستقيم استيل‌ كولين ‌استراز طبقه‌بندي شوند كه مهار كننده هاي غير مستقيم براي فعال شدن نياز به متابوليسم عمدتاً توسط سيستم سيتوكروم P 450 كبدي دارند. در تماس با گروه مهاركننده‌هاي مستقيم مانند گازهاي عصبي علائم بلافاصله ظاهر مي‌شود ولي در مهاركننده‌هاي غيرمستقيم مانند پاراتيون يا مالاتيون ابتدا بايد به ترتيب به پاراكسون و مالاكسون تبديل شوند تا از نظر فيزيولوژي فعال گردند و به همين دليل علائم مسموميت با پاراتيون يا مالاتيون ممكن است 24-6 ساعت بعداز تماس شروع گردد. (به عبارتي مسموميت با برخي از انواع ارگانوفسفره مي‌تواند تأخيري ظاهر گردد.)

پاتوفیزیولوژی

استيل كولين يك نوروترانسميتر (ميانجي عصبي) مي‌باشد كه در گانگليون‌هاي پاراسمپاتيك و سمپاتيك ، محل‌هاي اتصال عصب- عضله اسكلتي ، محل‌هاي پاياني همه اعصاب پاراسمپاتيك پست‌گانگليونيك ، رشته‌هاي عصبي سمپاتيك پست گانگليونيك به بيشتر غدد عرق ، و در برخي پايانه‌هاي عصبي داخل سيستم عصبي مركزي وجود دارد.

چنانچه پايانه‌ آكسون دپولاريزه شود وزيكول‌هاي محتوي استيل كولين (ACh) با پايانه عصبي تركيب مي‌گردد كه منجر به رهاسازي استيل كولين به داخل سيناپس يا محل اتصال عصب-‌عضله مي‌گردد. استيل كولين سپس به رسپتورهاي پست سيناپتيك متصل مي‌گردد و منجر به فعال شدن G پروتئين‌ها براي رسپتورهاي موسكارينيك و كانال‌هاي يوني پيوند شده با  ليگاند  براي رسپتورهاي نيكوتينيك مي‌گردد. فعال شدن جريان يوني پتاسيم ، سديم و كلسيم در سلول عصبي را تغيير مي دهد و سبب تغيير پتانسيل غشاي پست‌سيناپتيك مي‌گردد كه منجر به انتشار  پتانسيل عمل مي‌گردد.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • علایم بالینی

  • تشخیص مسمومیت با ارگانوفسفره

  • درمان مسمومیت های ناشی از سموم ارگانوفسفات

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT در محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

⇐ سم شناسی حلال ها و آفت کش ها

اصول عمومی سم شناسی

⇐ دانلود کتاب سم شناسی بالینی و مسمومیت ها