آتش سوزی خانگی

آتش سوزی خانگی

آتش‌سوزی از حوادثی است که هر لحظه ممکن است در هر مکان و برای هر کسی اتفاق بیفتد و بر اثر آن خسارت‌های جانی و مالی جبران‌ ناپذیری وارد شود. از این رو همه‌ افراد به ویژه کودکان، ‌سالمندان و همه مکان‌های پرخطر نظیر منازل، دفاتر کار، مدارس، بیمارستان‌ها، کارخانجات در معرض این خطر خانمان سوز و جان‌ سوز قرار دارند.

آمارهایی که در جهان انتشار می‌یابد، ‌معرف خسارات عظیم و تلفات نسبتاً‌ زیاد ناشی از آتش‌سوزی است. دانش و اطلاعات مربوط به آتش و شناخت راه‌های پیشگیری و کنترل آن، از ضروریات زندگی سالم محسوب می‌شود.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهند نزدیک به ۸۰ درصد آتش سوزی‌ها، قابل پیش‌ بینی و پیشگیری هستند و مهم این است که برای ۲۰ درصد دیگر حریق‌های غیر قایل پیش‌بینی، تمهیدات مناسب نظیر طراحی و نصب سیستم‌های اعلام و اطفای حریق و نیز آموزش‌های مستمر افراد در نظر گرفته شود.

معمولا آتش سوزی هنگامی رخ می دهد که ما اصلا انتظارش را نداریم. با رعایت موارد زیر می توان تا اندازه ای از آتش سوزی جلوگیری کرد:

1. در صورت امکان دستگاه های حس کننده ی دود را در منزل خود قرار دهید و هر چند وقت یک بار آنها را چک کنید.
2. اگر سیگاری هستید در منزل و بخصوص در رختخواب سیگار نکشید. از خاموش شدن سیگار خود در جا سیگاری مطمئن شوید و از گذاشتن سیگار خود بر روی دسته ی مبل خودداری نمائید.
3. از پاک کردن لکه های لباس خود با بنزین در داخل منزل جدا خودداری کنید. در پارکینگ منزل اقدام به کشیدن بنزین از باک ماشین یا موتور سیکلت نکنید و چیزی را با بنزین یا استون نشوئید و لباس های آغشته به نفت یا بنزین را در داخل منزل نبرید.
4. کپسول گاز پیک نیک را داخل منزل نیاورید و هرگز کپسول گاز را داخل حمام نبرید.
5. موارد ایمنی وسایل گازسوز را رعایت نمائید.
6. هنگام پایان استفاده از سشوار و اتو حتما دو شاخه ی آن را از پریز برق بیرون بکشید.
7. در پارکینگ و آشپزخانه کپسول آتش نشانی مناسب نصب کنید و همه ی افراد خانه روش استفاده از آن را یاد بگیرند و هر چند وقت یکبار این تمرین تکرار شود.
8. مواد آتش زا مانند الکل طبی، استون و غیره را در آشپزخانه نبرید.
9. بسیاری از کودکان از روشن کردن آتش با کبریت خوششان می آید مواظب آنها باشید و کبریت را در دسترس آنها قرار ندهید.
10. از بازی کردن بچه ها با ذره بین در آفتاب جلوگیری کنید.
11. روی آن دسته از پریزهای برق که در دسترس کودکان است سرپوش بگذارید.
12. از بازی کردن کودکان در آشپزخانه و نزدیک اجاق گاز جلوگیری کنید.
13. درباره ی ایمنی از نظر آتش سوزی با بچه ها صحبت کنید و آنها را آموزش دهید.
14. از دادن فشفشه ی روشن دست بچه ها در جشن تولد ها خودداری کنید.
15. نوجوانان را از تهیه و یا ساخت ترقه منع کنید.
16. دانش آموزان را از انجام آزمایش های شیمی در منزل منع کنید مگر با نظارت والدین یا شخص کارشناس و با رعایت موارد ایمنی.
17. هنگام رنگ زدن منزل یا چسباندن موکت در منزل کبریت را روشن نکنید و موارد ایمنی لازم را رعایت کنید.

برای پیشگیری از آتش‌ سوزی و مهار آن در زمان وقوع، وظفیه‌ همه‌ ما است که اطلاعاتی در خصوص شناخت آتش، نحوه‌ وقوع و نیز استفاده از تجهیزات اطفا و مهارت کاربرد آن‌ها را کسب کرده باشیم.

پروسه‌ سوختن یک جسم زمانی شروع می‌شود که در حضور اکسیژن، درجه حرارت بر حسب نوع ماده به میزان کفایت برسد (‌درجه اشتعال مواد). در عمل سوختن، ‌اکسیژن مورد نیاز از هوا تأمین می‌شود هرچه سطح جسم قابل سوختن، تماس بیشتری با هوا داشته باشد، عمل سوختن آسان‌تر و سریع‌تر انجام می‌شود. به همین دلیل است که گازها زودتر از مایعات و مایعات زودتر از مواد جامد آتش می‌گیرند.

در حریق ساختمان‌های مسکونی، آتش در اتاق‌های بسته با ملایمت شروع می‌شود و بعد از مدتی حرارت به حدی می‌رسد که لوازم موجود به درجه حرارت اشتعال می‌رسند و بعد یک ‌مرتبه تمام اتاق شعله‌ور می‌شود. در بعضی موارد، اتفاق می‌افتد که حرارت به اندازه کافی بالا است ولی اکسیژن هوا کافی نیست؛ ‌در این صورت دو حادثه رخ می‌دهد،‌ یا شعله‌ور شدن متوقف می‌شود یا با باز شدن پنجره و شکستن در، یک‌ باره هوا وارد و یک‌ مرتبه انفجار رخ می‌دهد.

بنابراین اولین قدم برای مهار و اطفای حریق، ‌قطع ارتباط سه عامل آتش‌ زا و جداسازی مواد سوختنی از میدان آتش‌ سوزی است.

تحقیقات نشان داده علاوه بر سه عامل فوق‌ الذکر، عامل چهارمی نیز در ایجاد آتش‌ سوزی می‌تواند دخالت داشته باشد و آن عکس‌العمل زنجیره‌ای بین مولکول جسم قابل احتراق و اکسیژن است. عکس‌ العمل زنجیره‌ ای باعث شکستن و دوباره ترکیب شدن مولکول‌های جسم قابل احتراق با اکسیژن محیط می‌شود و آتش‌ سوزی به وجود می‌آید.

آتش سوزی‌ها بر اساس نوع مواد سوختنی، طبقه‌ بندی می‌شوند. شناخت نوع آتش‌سوزی و مواد سوختنی روشی است که توسط آن می‌توان نوع کنترل و مهار آتش‌ سوزی را تعیین کرد. این طبقه‌ بندی ممکن است در کشورهای مختلف اندکی متفاوت باشد.

● به طور کلی آتش‌ها به چهار دسته تقسیم‌ بندی می‌شوند:

1. آتش‌های نوع A، که آتش‌هایی هستند که از سوختن موادی که پس از سوختن از خود خاکستر به جا می‌ گذارند، ‌به‌ وجود می‌آیند. آتش‌ سوزی‌های ناشی از کاغذ، چوب،‌ پارچه و پلاستیک و نظاریر آن‌ها از این دسته هستند. برای خاموش کردن آتش‌های نوع A بهترین ماده، ‌آب است.
   اولین قدم برای مهار و اطفای حریق، ‌قطع ارتباط سه عامل آتش‌ زا و جداسازی مواد سوختنی از میدان آتش‌ سوزی است.
2. آتش‌ها‌ی نوع B، که ‌آتش‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال هستند نظیر نفت، ‌بنزین، ‌بنزن و….
3. آتش‌های نوع C، که ‌آتش‌های ناشی از جریان الکتریسیته هستند. ‌مانند آتش‌سوزی‌ ناشی از وسایل برقی که در اثر اتصالی، ‌اضافه بار و… ایجاد می‌شوند.
4. آتش‌های نوع D،‌ که آتش‌های ناشی از سوختن فلزات قابل اشتعال نظیر سدیم،‌ پتاسیم و… هستند. این آتش سوزی‌ها اغلب در صنایع و در پروسه‌های تولیدی ایجاد می‌شوند.

حتما بخوانید:

⇐ جزوه حریق دکتر حلوانی

⇐ پاورپوینت طراحی سیستم های اعلام حریق