7 قانون طلایی به صفر رساندن حوادث

7 قانون طلایی به صفر رساندن حوادث

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 26

فهرست:

• سیر تکاملی مدیریت ایمنی و بهداشت
• فرضیه چشم انداز صفر
• مروری بر یافته های تجربی تاکنون
• اهداف چشم انداز صفر
• دستورالعمل راهنما برای کارفرمایان و مدیران
• هفت قانون طلایی چشم انداز صفر
• بازده اقتصادی ایمنی و بهداشت
• ایمنی و بهداشت نیازمند رهبری است
• این کتابچه راهنما چگونه طراحی شد
• چگونه باید از این کتابچه راهنما استفاده کرد
• رهبری کنید و تعهد خود را نشان دهید
• خطرات را شناسایی کنید و ریسک ها را کنترل کنید
• اهداف را تعریف کنید و برنامه های خود را طراحی کنید
• از ایمنی و بهداشت سیستم تحت مدیریت خود اطمینان حاصل کنید
• از ایمنی و بهداشت ماشین آلات تجهیزات و محیط کار اطمینان حاصل کنید
• صلاحیت های حرفه ای را بهره بخشد
• بر روی افراد سرمایه گذاری کنید و با مشارکت دادن افراد در امور به آنها انگیزه بدهید

سیر تکاملی مدیریت ایمنی و بهداشت

به طور کلی رویکردهای مدیریت ایمنی و بهداشت پیشنهاد شده که در پنج دوره تکامل یافته است. اولین مورد مربوط به فناوری بود. در حالی که دومی نشان دهنده عوامل رفتاری و انسانی بود. این دو نماینده رویکردهای معاصر هستند. سومین رویکرد های فنی-اجتماعی را شامل میشود، در حالی که چهارمین رویکرد فرهنگی می باشد و روشهای پیشرفته تری را نشان میدهد. پنجم، که با سازگاری یا تاب آوری مرتبط است و رویکرد پیچیده تری را نشان میدهد. بررسیهای اخیر نشان میدهد که بیشتر تحقیقات منتشر شده در مورد ایمنی در درجه اول بر رفتارها متمرکز شده است.

راهبردهای معاصر اساساً بر دو رویکرد مبتنی بودند. اولین مورد شامل فناوری بود که با پیشرفت سریع و بهبود در سیستمهای مکانیکی مشخص شد. حوادث و رویداد ها ناشی از نقص در طراحی سازه و خطاهای مکانیکی بوده و راههای اصلی مقابله با این موارد وضع قوانین، مقررات و استانداردهای بسیار تجویزی بوده است. دومی مربوط به رفتارها و خطای انسانی بود، به این معنا که اگر قوانین، استانداردها و مقررات درست بود، لازم بود اطمینان حاصل شود که مردم از آنها پیروی میکردند تا ایمن باشند. سه روش متداول مدیریت بهداشت و ایمنی بر اساس تئوریهای دومینو، عوامل انسانی و حادثه/رویداد بود.

فرضیه چشم انداز صفر

چشم انداز حادثه صفر بر این فرضیه استوار است که همه حوادث جدی قابل پیشگیری هستند. بنابراین، هدف از این چشم انداز؛ افزایش تلاش و ایجاد تعهد، برای ایجاد محیط کاری ایمن و جلوگیری از حوادث جدی است که در نهایت منجر به تعالی در حوزه ایمنی خواهد شد. این هدف متعالی معمولاً منجر به بروز سوءتفاهم‌هایی میشود.

یکی از این سوءتفاهم‌ها این است که چشم‌انداز حادثه صفر به عنوان یک هدف (و نه یک سفر یا فرآیند) نگریسته میشود. بر همین اساس، چشم‌انداز حادثه صفر باعث طرح شدن سؤالات اساسی شده است؛ آیا در دنیای واقعی میتوان از بروز همه حوادث جدی جلوگیری کرد، یا این تنها یک آرمان است که ترسیم میشود و قابل دستیابی نیست؟ اگر میتوان از بروز حوادث جدی پیشگیری کرد، آیا امکان دارد و اصلاً آیا معقول است که از همه حوادث جزئی نیز جلوگیری نمود؟ آیا تجربه حاصل از حوادث و اتفاقات باعث نمی‌شود؛ دانش ما در زمینه نقاط آسیب‌پذیر سامانه‌های پیچیده ارتقاء یابد و در نتیجه در زمینه رهبری ایمنی انگیزه بیشتری داشته باشیم؟ چگونه میتوان به چنین هدف والایی دست یافت و چه راهبردهایی در این راستا مؤثر خواهند بود؟ و سؤالاتی از این دست.

زوتسلوت و همکارانش خواستار پژوهش های بیشتر در این حوزه چالش برانگیز شدند. آنها در مقاله ای در سال ۲۰۱۳ مدعی شدند که مفهوم چشم‌انداز حادثه صفر در صنعت متولد شده و نیاز به توجه بیشتر پژوهشگران حوزه ایمنی دارد.

سینگ² در سال ۲۰۱۲ عنوان نمود که؛ نوآوری به سوی صفر تنها یک برنامه ساده نیست، بلکه راه و روشی برای اداره و داشتن نوآوری در کسب و کار است. او همچنین عنوان نمود «نوآوری به سوی صفر روندی نیست که یک شبه توسط افراد و شرکت‌ها اجرایی شود؛ بلکه فرآیندی تدریجی است؛ همچون سفری که منجر به خلق فرصت‌ها میشود؛ نیاز به سرمایه‌گذاری دارد و در طولانی‌مدت بازدهی خواهد داشت.

برجسته ترین ویژگی این چشم‌انداز کلان آن است که دستیابی به عدد صفر به خودی خود هدف نهایی نیست، بلکه تمرکز بر فرصت‌هایی است که ما را به سوی عدد صفر رهنمون می‌سازد. توفیق در نوآوری به سوی صفر، نیازمند در دستور کار قرار دادن نوآوری‌هایی است که تمرکز آنها بر حرکت جسورانه در جهت پیشرفت‌های شگرف و اهداف بنیادین است. این اهداف بنیادین شامل خلق دنیایی بهتر است که در آن چشم انداز صفر قابل دستیابی است. در چنین دنیایی، از مؤلفه‌های غیر مفید و عیوب خبری نیست. موفقیت در زمینه همچنین نیازمند وجود فرهنگی قوی در میان افراد آن اکوسیستم است.

مروری بر یافته های تجربی تاکنون

در آغاز به مرور یافته‌های مطالعات میدانی در حوزه چشم‌انداز حادثه صفر می‌پردازیم.

۱. کارخانه ذوب آلومینیوم

در سال ۲۰۱۴، یانگ به تشریح و تحلیل تجربیات و مداخلات ۲۵ ساله در کارخانه ذوب آلومینیوم نیوزلند² پرداخت. چشم‌انداز حادثه صفر در سال ۱۹۹۰ در این کارخانه معرفی شد. در سال ۲۰۰۷، کارخانه ذوب آلومینیوم نیوزلند به عنوان ایمن‌ترین کارخانه ذوب آلومینیوم در کلاس خود در سطح جهان معرفی شد. در این مطالعه، یانگ به ارزیابی فعالیت‌ها و مؤلفه‌هایی پرداخت که باعث این موفقیت ماندگار شده‌اند.

مکانیزه کردن فرآیندها، که منجر به حذف فعالیت‌های خطرناک برای انسان میشود، شاید مهمترین راهبرد موفق در طول این سالها بوده است. علت اصلی کاهش خطرات و بهبود حاصل از آن، تأکید طولانی مدت بر رعایت اصل سلسله مراتب کنترل‌ها برای پیشگیری از صدمات بود. دومین مؤلفه مهم، رهبری تحول آفرین در این مجموعه بود که منجر به استفاده از منابع در راستای مداخلات مبتنی بر هدف شد. در این کارخانه، رهبری تحول آفرین با راهبرد ارگونومیک که بر رعایت سلسله مراتب کنترل‌ها تأکید داشت، تلفیق شد. در زمینه رفتار ایمن، این شرکت به جای تلاش برای تأثیرگذاری مستقیم بر رفتار افراد، بر شرایط محیطی تمرکز داشت. در این راستا، مدیران بیشتر تمایل داشتند از مداخلات و اقداماتی استفاده کنند که هدف آنها، حذف مؤلفه‌های اساسی در ایجاد خطرات، سناریوهای مخاطره‌آمیز و بهبود طراحی سیستم ارگونومیک بود. بنابراین، به طور کلی اعتقاد بر این بود که رفتار افراد کم‌اهمیت‌تر است. یکی دیگر از یافته‌های مهم این پژوهش آن بود که؛ محیط‌های کاری مکان‌هایی ایستا نیستند که مکانیزه کردن فرآیندها و مداخلات ارگونومیک در آنها، تأثیرگذار نباشد و منجر به بهبود ایمنی نشود. بلکه باید این نوآوری‌ها را فرصت‌هایی برای بهبود ایمنی تلقی کرد. در غیر این صورت، نوآوری تنها دستکاری در شرایط فیزیکی کارخانه و نیروی کار خواهد بود و منجر به تغییرات ماندگار نخواهد شد.

به علاوه پیشرفت کارخانه ذوب آلومینیوم نیوزلند، در جهت به صفر رساندن تعداد حوادث در محیط کار، بر اساس نظریه هدف‌گذاری، توسط لاک و لاتام در سال ۲۰۰۲، مورد ارزیابی قرار گرفت و پژوهشگر به این نتیجه رسید که اقدامات این کارخانه با این نظریه همراستا است. بر اساس این نظریه، برای عملکرد بهتر افراد، باید به جای درخواست از آنها برای اینکه بهترین خود باشند، برای آنها اهداف مشخص و دشوار تعیین کرد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل (تایپ شده و باکیفیت) پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ اصول پیشگیری و کنترل حوادث در محیط کار

⇐ برنامه ریزی برای پیشگیری از حوادث

⇐ خطاهای انسانی و نقش آن در بروز حوادث

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.