خطرات نمونه برداری هوا

خطرات نمونه برداری هوا

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 34

فهرست:

• آلاینده ها
• حالت های فیزیکی
• ویژگی های شیمیایی
• راه های ورود آلاینده ها به بدن
• حذف مواد خطرناک از بدن
• مواجهه و دوز
• اثرات سمی
• اثرات سیستمیک
• اثرات روی عضو هدف
• سایر اثرات مواجهه
• اثرات تنفسی
• اثرات بیوشیمیایی/متابولیک
• اثرات سرطان زایی
• اثرات تولید مثلی
• اثرات مزاحم
• علائم هشدار دهنده
• سمیت و مخاطره
• استانداردها و راهنماهایی برای نمونه برداری
• مواجهه های شغلی مزمن
• اداره ی سلامت و ایمنی شغلی آمریکا (OSHA)
• انجمن متخصصین دولتی بهداشت صنعتی آمریکا (ACGIH)
• انستیتو ملی ایمنی و سلامت شغلی آمریکا (NIOSH)
• اداره ی سلامت و ایمنی معادن آمریکا (MSHA)
• انجمن بهداشت صنعتی آمریکا (AIHA)
• نوبت های کاری طولانی تر از ۸ ساعت
• مواجهه های مزمن در جمعیت عمومی
• مواجهه های حاد در جمعیت عمومی
• سطوح راهنمای مواجهه ی حاد (AEGLs)
• دیگر انواع پایش
• نمونه های پوستی
• نمونه های حجمی
• منابع

در این بخش مقدمه‌ای در ارتباط با مخاطره‌هایی که در یک برنامه‌ی پایش مواجهه مورد ارزیابی قرار می‌گیرند ارائه می‌شود. دو گروه وسیع از این مخاطره‌ها شامل مخاطره‌های سلامت (که سبب بیماری می‌شوند) و مخاطره‌های فیزیکی (مانند فشار، دما و … که سبب آسیب می‌شوند) هستند. بزرگ‌ترین گروه مخاطره‌آمیز که در برنامه‌ی نمونه‌برداری هوا ارزیابی می‌شوند مواد شیمیایی هستند که بسته به نوع ماده شیمیایی یک یا هر دو نوع مخاطره‌های نام‌برده را ایجاد نمایند. اثرات بالقوه‌ی زیان‌بار ناشی از مواد شیمیایی به این‌که کدام سیستم بدن تحت تأثیر قرار می‌گیرد و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن‌ها بستگی دارد. اداره‌ی سلامت و ایمنی شغلی آمریکا این دو نوع مخاطره‌های ناشی از مواد شیمیایی را این‌گونه تعریف کرده‌است:

مخاطره‌های سلامت: مواد شیمیایی که در این گروه قرار می‌گیرند عبارت‌اند از سرطان‌زاها، عوامل با سمیت بسیار شدید، سموم تولیدمثل، محرک‌ها، خورنده‌ها، حساس‌کننده‌ها، سموم کلیوی، سموم کبدی، سموم عصبی، عوامل مؤثر بر خون‌سازها، و عواملی که به ریه‌ها، چشم‌ها، پوست یا غشاهای مخاطی آسیب می‌رسانند.

مخاطره‌های فیزیکی: این گروه از مخاطره‌ها شامل مواد شیمیایی قابل احتراق، قابل اشتعال، قابل انفجار، گازهای تحت فشار، اکسیدکننده‌ها، مواد پیروفوریک، مواد پایدار یا واکنش‌پذیر، و … هستند. اطلاعات کافی معتبر در خصوص این ویژگی‌ها برای ارزیابی وجود دارد. شرح بیشتر و مثال‌هایی در مورد هر یک از مواد نام‌برده در جدول 1 ارائه شده‌ است.
هرچند مخاطره‌های ایمنی مرتبط با ویژگی‌های فیزیکی مواد شیمیایی را می‌توان به‌صورت معنی‌دار تعریف و اندازه‌گیری کرد، مخاطره‌های سلامت پیچیدگی ذهنی دارند. مخاطره‌های سلامت ممکن است سبب یک تغییر قابل اندازه‌گیری در بدن نیز بشوند، مانند کاهش عملکرد ریه‌ها، اما تغییرات عمومی به‌صورت ایجاد علائم و نشانه‌هایی در افراد در معرض مواجهه خود را نشان می‌دهد که اغلب بوده و غیرقابل اندازه‌گیری هستند مانند کوتاهی نفس. مشخص کردن مخاطره‌های سلامت شغلی کار پیچیده‌ای است زیرا بسیاری از این اثرات و علائم و نشانه‌ها معمولاً در جمعیت عمومی که در معرض مواجهه‌ی شغلی با عامل زیان‌بار نیستند نیز دیده می‌شود به‌گونه‌ای که گاهی نمی‌توان مشخص کرد که این اثرات به دلیل مواجهه‌ی شغلی با عامل ایجاد شده‌اند یا خیر. گاهی یک ماده اثری را سبب می‌شود که در جمعیت عمومی به‌ندرت دیده می‌شود مانند آنگیوسارکوما که به دلیل مواجهه با وینیل کلراید ایجاد می‌گردد. در چنین مواردی تعیین علت اصلی و عامل ایجادکننده‌ی بیماری مواجهه‌ی شغلی بوده است آسان‌تر است، اما در بیشتر موارد شرایط بیماری به‌گونه‌ای نیست که بتوان آن را به‌طور مستقیم به مواجهه‌ی شغلی نسبت داد. این موضوع به دلیل تفاوت‌های فردی در واکنش‌های حساسیت‌زا و دیگر ویژگی‌های فیزیولوژیکی افراد است. این موضوع نشان می‌دهد که برای ارزیابی دقیق‌تر مواد شیمیایی اطلاعات کافی در مورد مخاطره‌های بالقوه که می‌توانند سبب بیماری شوند لازم است. همچنین باید توجه داشت که چنین مخاطره‌هایی مواجهه‌های مزمن ایجاد می‌کنند و ممکن است علائم و نشانه‌های آن‌ها دیرتر ظاهر شوند. به همین دلیل لازم است افراد در صورت احساس یا مشاهده‌ی هر یک از این علائم آن را پیگیری نمایند.

جدول ۱. مخاطره‌های سلامت و مخاطره‌های فیزیکی ناشی از مواد شیمیایی (اداره‌ی سلامت و ایمنی شغلی آمریکا)

محرک: سبب یک اثر التهابی برگشت‌پذیر روی بافت زنده از راه عمل شیمیایی در محل تماس، بدون ایجاد اثر خورندگی می‌شود.

حساس‌کننده: سبب یک واکنش حساسیتی در بافت طبیعی در یک نسبت قابل‌توجه با حیوان‌ها پس از چندین بار تکرار مواجهه با ماده‌ی شیمیایی موردنظر می‌شود.

خورنده: سبب یک تخریب قابل‌مشاهده یا تغییر برگشت‌ناپذیر در بافت زنده از راه عمل شیمیایی در محل تماس می‌شود.

مخاطره‌ها

سرطان‌زا: یک ماده‌ی شیمیایی سرطان‌زا نامیده می‌شود اگر توسط مرکز بین‌المللی تحقیقات سرطان مورد ارزیابی قرار گرفته باشد و به‌عنوان سرطان‌زا یا سرطان‌زایی بالقوه معرفی شده باشد، یا در فهرست گزارش سالانه‌ی برنامه‌ی ملی سم‌شناسی در مورد سرطان‌زاها به‌عنوان سرطان‌زا یا سرطان‌زایی بالقوه قرار گرفته باشد، یا اینکه از سوی اداره‌ی سلامت و ایمنی شغلی آمریکا به‌عنوان سرطان‌زا شناخته شده باشد.

سم کبدی: مواد شیمیایی که سبب آسیب کبد می‌شوند مانند تتراکلرید کربن و نیتروزآمین‌ها.

سم کلیوی: مواد شیمیایی که سبب آسیب کلیه می‌شوند (مثل وجود پروتئین در ادرار و ادم) که شامل هیدروکربن‌های هالوژنه‌دار و اورانیوم.

سم عصبی: مواد شیمیایی که اثر اصلی آن‌ها در درجه‌ی اول روی سیستم اعصاب است (مثل تغییرات رفتاری و کاهش عملکرد عصبی) مانند جیوه و دی‌سولفید کربن.

سم خون‌ساز: مواد شیمیایی که روی سلول‌های خون یا سیستم خون‌ساز اثر می‌گذارند و سبب کاهش عملکرد هموگلوبین و کاهش یا توقف اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها می‌شوند مانند مونو‌اکسید کربن و سیانیدها.

عوامل آسیب‌رسان به ریه‌ها: مواد شیمیایی که سبب تخریب یا آسیب بافت ریه (مثل سرفه، تنگی نفس و گرفتگی سینه‌ها) می‌شوند مانند سیلیس و آزبست.

سموم تولیدمثل: مواد شیمیایی که توانایی تولیدمثل را تحت تأثیر قرار داده و سبب آسیب به کروموزوم‌ها و اثر روی جنین (ناهنجاری زایی) می‌شوند مانند دی‌اکسید گوگرد و دی‌کلرو‌دی‌فنیل‌تری‌کلرو‌اتان.

مخاطره‌های پوستی: مواد شیمیایی که لایه‌ی پوستی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند (مثل چربی‌زدایی پوست و تحریک) مانند کتونه‌ها و ترکیب‌های حاوی کلر.

مخاطره‌های چشمی: مواد شیمیایی که روی چشم و بینایی اثر می‌کنند، مانند حلال‌های آلی و اسیدها.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی (کاملا تایپ شده و باکیفیت) مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

⇐ روش های تشخیص و شناسایی خطرات

⇐ روش و وسایل نمونه برداری و تجزیه آلاینده ها در محیط کار

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.