مباحث قانونی و زیست محیطی در ایمنی فناوری نانو

مباحث قانونی و زیست محیطی در ایمنی فناوری نانو

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 13

۱– مقدمه

در سال ۲۰۰۹، M.Rocco [۱] از بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) گزارشی مبنی بر این که سالانه حدود ۹۰۰/۰۰۰/۰۰۰ دلار محصولات فناوری نانو در ایالات متحده به فروش می‌رسد، منتشر کرد. تولید کنندگان نانو در ایالات متحده به جز چند مورد استثنا، در استفاده از سایر محصولات نانو الزامی به ارائه گزارش ندارند که برخی از این استثنا‌ها شامل نانولوله‌های یک و چند جداره می‌باشد، لازم به ذکر است که این مواد در سپتامبر ۲۰۱۰ از طرف EPA آمریکا، تحت عنوان مواد مورد استفاده قابل توجه نامگذاری شد [۲]. اما با ایجاد مقررات جدید این سوال مطرح می‌شود که آیا تنظیمات مربوط به نانوذرات و فن‌آوری‌های مبتنی بر نانو متفاوت از سایر مواد است و آیا نیاز به تنظیم قوانین و مقررات ایمن و جدیدی برای استفاده و جابه‌جایی این مواد وجود دارد؟ لیکن باید توجه داشت که اگر استانداردهای نظارتی جدید در چرخه توسعه محصول و بازاریابی آن وضع می‌گردد، باید اجرا هم بشود. سهامداران در سطح جهانی علاقه مند به رشد سریع در زمینه وضع مقررات ایمنی نانو هستند. در نتیجه آنچه مهم و اجتناب ناپذیر است، درک چگونگی محافظت و تکامل قوانین و مقررات است.

EPA تحت استاندارد بین‌المللی ISO/TC ۲۲۹، نانوذرات را، ذرات با ابعاد کمتر از ۱۰۰ نانومتر در یک، دو و یا سه بعد تعریف کرده است. “اثر نانو”، به معنی عملکردست که به اندازه ذرات و همچنین ترکیب بندی آن‌ها بستگی دارد [۳]. علاوه بر این، ذرات از نظر ایمنی با ویژگی‌های بحث شده، که اغلب در صنعت و یا تحقیقات مورد استفاده قرار می‌گیرند، تحت عنوان نانوذرات آنتروپوژنیک نیز خوانده می‌شوند. با توجه به ضرورت تولید نانو ذرات، Renn و روکو [۴] نسل‌های مختلفی از محصولات و فرآیندهای نانو را معرفی کرده‌اند که شامل (۱) نانوساختارهای منفعل، (۲) نانوساختارهای فعال، (۳) سیستم‌های نانو ساختار (۴) نانوسیستم‌های مولکولی می‌باشند. ولی در نهایت آنچه تحت عنوان مشکل اصلی نانو مطرح است، مقررات و درک شیوه‌های ایمن و مطمئن حمل و توسعه آن است. در اواخر سال ۲۰۰۸، EPA [۵] با اشاره به قانون کنترل مواد سمی (یا TSCA) سال ۱۹۷۶، اعلام کرد که “یک ماده شیمیایی با هویت مولکولی موادی که ذکر شد در لیست مواد شیمیایی موجود است”. این الگو که توسط پرستون و همکاران وی ارائه شد [۷]، نشان می‌دهد که این ماده خصوصیات نانو ذرات از جمله سایزشان را داراست [۶]. پس باید جهت ایمنی در نانو برای کارکنان آزمایشگاه‌ها، تکنسین‌ها و کارکنان بخش تولید بهترین اقدامات و شیوه‌ها اتخاذ گردد.

در این بخش، ابتدا به بررسی مقدماتی خطر و راه‌های آن و سازماندهی در ۳ بخش پرداخته شده است. این ۳ بخش شامل: (۱) قوانین محیط زیستی ایالات متحده و انتخاب بهترین چشم‌اندازها (۲) قوانین جهانی (فراتر از ایالات متحده) محیط زیستی و انتخاب بهترین چشم‌اندازها (۳) مفاهیم سازمانی پردازش و گزینش بهترین شیوه تولید نانو.

۱-۱ ایجاد خطر

در ابتدا سوالی مطرح می‌شود: چرا وضع قوانین جدید برای نانو ذرات دارای اهمیت است؟ با وضع مقررات و تجزیه و تحلیل میزان احتمال خطرات می‌توان به سطح پایینی از ریسک خطر وارده به مهندسان و محققان درگیر، دست یافت. برای مواردی همچون میزان جذب توسط سیستم‌های حیاتی، ریسک و احتمال به وسیله توان (دوز/پاسخ)، مواجهه و اختلاف در میزان مقاومت مشخص می‌شود [۸]. از آنجا که ویژگی‌ها و خطرات نانومواد منحصر به فرد هستند، در نتیجه راه‌های مواجهه، سمیت، یا مقاومت نیز خاص می‌باشند.

بسیاری از مقالات مروری، عوارض و سمیت نانو مواد را مورد بررسی قرار داده‌اند و طبق انتظارات دریافت کرده‌اند که تنها برخی از مواد سمیت غیر قابل قبول و نامتعارفی را هم برای انسان و هم محیط زیست ایجاد می‌کنند و مابقی از این نظر مستثنا هستند. برخی از این بررسی‌ها در جدول ۴-۱ آورده شده‌اند. انتظار می‌رود نانومواد که در این بررسی به صورت یک لیست نسبتا کوتاه آمده شده‌اند، در آینده به موضوعی عملی تبدیل شده و تولید گردند. بنابراین جهت سهولت کار و کمک به خواننده، نوع ماده پوشش داده شده توسط هر یک از بررسی‌ها نیز ارائه شده است. توجه داشته باشید که در شناسایی نانومواد، “تریاژ” از بزرگترین خطرات بالقوه به شمار می‌آید که توسط [۹] و ریپ و هنری [۱۰] شرح داده شده است.

در حال حاضر راه‌های مواجهه انسان، از جمله گوارشی و استنشاقی از جمله نگرانی‌های اولیه‌ای است که توسط Buzea و همکارانش مورد بررسی قرار گرفته‌اند [۱۷]. این مواد به محض مواجهه و ورود به بدن، با توجه به سایزشان از طریق مسیرهای خاصی همچون غشای سلولی، بافت‌های عمقی ریه و رشته‌های عصبی منتقل می‌شوند [۳۵ و ۳۶]. شایان ذکر است این مسیرها توسط استرن و مک نیل مورد بررسی واقع شده‌اند [۳۴]. برخی مطالعات اولیه جهت درک میزان ریسک مواجهه پوستی صورت گرفته‌اند. اما به طور کلی، سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) سندی را جهت شرح چگونگی ارزیابی اولیه خطرات منتشر کرده است [۳۷].

2-1- استقرار طرح‌ها و شیوه‌های قانونی

در اینجا سوالی مطرح می‌گردد و آن این است که وقتی که خطرات یا ریسک‌ها ایجاد می‌گردند، چگونه مقررات توسعه می‌یابند؟ ساختار مفیدی از ارائه طرح‌ها و نقشه‌ها ایجاد شد که نمونه‌ای از آن در شکل 1 ملاحظه می‌گردد. این طرح‌ها ممکن است با توجه به نگرانی‌های عمومی و ذینفعان، در چند مرحله توسعه یابند. درک اولیه از این دیدگاه، تبدیل سیاست‌ها و قوانین سر سخت به قوانین ملایم‌تر است؛ که البته باید توجه داشت که این قوانین ملایم، قطعاً عواقبی در پی خواهند داشت. به عنوان مثال، آزمایشگاه ملی اوک ریج ممکن است سیاستی را مبنی بر استفاده ایمن از نانومواد تصویب کند ولی این موارد ممکن است برای کارکنان و افرادی که در آن محدوده هستند عواقبی را در بر داشته باشد. هرچند این مورد، مشابه سیاست‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری که در بخش‌های مختلف ایالات متحده به تصویب رسیده، نیست اما بدون شک به طور متقاطع وجود دارد. این سیاست‌ها توسط سهامداران و ذینفعان شکل می‌گیرند. مثال دیگر در خصوص یک مورد با سابقه در انجمن کشت و خاک شناسی بریتانیا است [۳۸]. در اینجا یک گروه متأثر از طریق پروتکل‌های صدور گواهینامه برای غذاهای ارگانیک و انجمن خاک‌شناسی، در خصوص نانومواد آنتروپوژنیک و محدود کردن استفاده از آن‌ها در کشاورزی ارگانیک فعالیت می‌کنند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ایمنی و اصول فناوری نانو

⇐ مروری بر نانوتکنولوژی: کاربردها، چشم انداز بازار و ملاحظات ایمنی