آنتروپومتری پای انسان

آنتروپومتری پای انسان

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 10

مفاهیم اولیه

آنتروپومتری (Anthropometry)، کلمه‌ای یونانی است که از دو واژه Anthropos به معنی انسان (گونه انسان) و metrin به معنی سنجش و اندازه‌گیری تشکیل شده است.

تصویر ۱- نمونه‌ای از اندازه‌های آنتروپومتریک بدن انسان. همان‌طور که در تصاویر نشان داده شده است اندازه‌های آنتروپومتریک در حالات مختلف (مثلا ایستاده، نشسته، درحال حرکت و غیره) بدست می‌آیند.

علم اندازه‌گیری ابعاد بدن انسان (Anthropometry)، شاخه‌ای از انسان‌شناسی جسمانی است که به مطالعه ابعاد و اندازه‌های بدن انسان شامل اندازه‌گیری‌های مختلفی از طول بدن، وزن و حجم اندام، فضای حرکتی و زوایای حرکتی هریک از این اندازه‌ها می‌پردازد. بررسی ابعاد و اندازه‌های بدن انسان، بررسی و اندازه‌گیری جرم بخش‌های مختلف، اندازه‌گیری دانسیته‌های عضو و شعاع چرخش عضو حول مرکز جرم با انتهای دیستال یا پروکسیمال نیز در حیطه این علم قرار می‌گیرد. آنتروپومتری یکی از زیرگرایش‌های علم بیومکانیک به شمار می‌رود. قد، وزن، سن و نژاد افراد از پارامترهای موثر در آنتروپومتری به شمار می‌روند. اطلاعات بدست آمده از اندازه‌گیری ابعاد مختلف بدن انسان در تعیین شکل و اندازه‌ی محل زندگی، کار، ابزار و وسایلی که مورد استفاده‌ی انسان در مسائل مختلف صنعتی، پزشکی، آموزشی و نظامی به کار می‌رود. در تصویر ۱ نمونه‌هایی از اندازه‌های آنتروپومتریک بدن انسان نشان داده شده است.

اهمیت و ضرورت موضوع

به دلیل اهمیت روز افزون علم آنتروپومتری و نیاز شدید کشور در سالیان اخیر به این امر توجه خاصی مبذول شده است. در کمیسیون پزشکی شورای پژوهش‌های علمی کشور در سال ۱۳۷۰ که برای تعیین اولویت‌های گروه پزشکی تشکیل شد، مساله آنتروپومتری مورد بحث قرار گرفت و پس از مطالعات کارشناسی و با توجه به نیاز شدید کشور به اطلاعات تخصصی آنتروپومتری، از شش محور اولویت‌های تحقیقاتی مورد بحث به اتفاق آرا، آنتروپومتری دومین محور اساسی را به خود اختصاص داد. در کشورهای مدرن به طور مرتب از آنتروپومتری در علوم پزشکی قانونی (Forensic)، جراحی فک و صورت، جراحی پلاستیک، جراحی مغز، مهندسی پزشکی، زنان و زایمان، ارتوپدی، دندان‌پزشکی، بیماری‌های اطفال، تشخیص بیماری‌ها، ارگونومی، باستان‌شناسی و حتی صنایع کفش، طراحی کفی‌های طبی، طراحی لباس و عینک استفاده می‌گردد. همچنین آنتروپومتری نقش مهمی در مدیریت صنعتی و بهداشت حرفه‌ای دارد و نیاز است که به طور منظم اطلاعات آنتروپومتری جمع‌آوری شود.

آنتروپومتری پای انسان

پای انسان دارای ساختمان پیچیده‌ای متشکل از استخوان‌ها، مفاصل، اعصاب و ماهیچه‌ها است و از نظر تعداد، دارای یک چهارم استخوان‌های بدن می‌باشد. اندازه‌ی کوچک این عضو پیچیده در مقایسه با اندازه‌ی کل بدن و این حقیقت که نقش فونداسیون حمایتی کل بدن را بر عهده دارد، بار زیادی را به آن‌ها وارد می‌کند، به نحوی که در طول روز چندین تن وزن به پاها وارد می‌شود. چون تنها نقطه‌ی اتکای انسان با زمین، کف پای اوست لذا تبادل نیروی زیادی بین کف پا و سطح زمین وجود دارد. امروزه با استفاده از نیروسنجی کف پا می‌توان به راحتی مقدار این نیرو را محاسبه کرد. مطالب فوق اهمیت زیاد این عضو بدن انسان را بیش از پیش روشن می‌سازد. به اندازه‌گیری ابعاد مختلف پای انسان در حالات متفاوت، آنتروپومتری پا گفته می‌شود. عمدتا آنتروپومتری پا در صنعت کفش‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه دستگاه‌های بی‌شماری برای اندازه‌گیری ابعاد مختلف پای انسان در دسترس هستند، ولی عموما هر کدام از آن‌ها ابعاد محدودی از پا را اندازه‌گیری می‌کنند. دستگاه‌هایی از قبیل ریتز (Ritz)، برانک (Brannock) و شول (Scholl) برای بدست آوردن نسبت‌های آنتروپومتری پا در دسترس هستند.

مشخصه‌های قابل اندازه‌گیری و مهم پا حدود ۳۰ مورد است که برای طراحی کفش مناسب (مثلا برای ورزشکاران) از آن‌ها استفاده می‌شود. برخی از مشخصه‌های مهم پا که دارای ارزش آنتروپومتریک هستند در جدول 1 تعریف شده‌اند. تا به حال مطالعات بی‌شماری در زمینه‌ی آنتروپومتری پای انسان انجام شده است.

در سال ۲۰۰۱، مطالعه‌ای توسط Dowling و Steele روی پاهای ۱۰ فرد نسبتا چاق (متوسط سن: ۲.۰±۸.۸ سال و ) و ۱۰ فرد لاغر (متوسط سن: 2.1±۸.۹ سال و ) انجام شد. در این مطالعه از هر فرد ۲۶ مشخصه از ابعاد آنتروپومتریک پای چپ و راست، اندازه‌گیری شد و تاثیر کفش و تاثیر کفش در شکل پای آن‌ها بررسی شد. نتایج حاصله نشان می‌داد که ناراحتی‌های پای افراد چاق، به خصوص پرها، مربوط به نامناسب بودن کفش‌های آن‌هاست. امروزه اهمیت آنتروپومتری پا در صنایع کفش‌سازی و ساخت کفی‌های طبی غیر قابل انکار است. این مسئله در تحقیقاتی که در یکی از دانشگاه‌های معتبر کشور هنگ کنگ در سال ۲۰۰۷ میلادی توسط Channa P.Witana و دیگران بر روی اسکن‌های سه بعدی پای ۱۶ مرد هنگ کنگی ۲۵ تا ۳۰ ساله انجام شده، به وضوح به اثبات رسیده است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ آنتروپومتری استاتیک در ایران