گزارش⁩ مدیریت بحران حادثه بندر شهید رجایی

گزارش⁩ مدیریت بحران حادثه بندر شهید رجایی و برآورد مقدماتی خسارت اماکن و تاسیسات آسیب دیده

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 20

فهرست:

• چکیده
• مقدمه
• وضعیت فعالیت بندر شهید رجایی قبل از حادثه
  • وضعیت فعالیت بندر به تفکیک نوع عملیات
    • تخلیه و بارگیری
    • پشتیبانی و انبارداری
  • وضعیت فعالیت بندر شهید رجایی به تفکیک کالا
    • حوزه مواد نفتی و مشتقات آن
    • حوزه کالاهای عمومی جنرال کارگو
    • حوزه مواد فله و معدنی
    • حوزه کانتینری
• تشریح حادثه و ابعاد و آثار آن
  • آثار و پیامدهای ناشی از حادثه .
    • پیامدهای روانی و اجتماعی
    • خسارات جانی و آسیب های انسانی
    • خسارات مالی و آسیب به زیر ساخت ها و تجهیزات
    • آسیب به جایگاه بین المللی بندر شهید رجایی و نگرانی شرکای تجاری خارجی
    • اختلال در فرآیند ترخیص تخلیه و توزیع کالاهای … ضروری
    • آلودگی زیست محیطی ناشی از آتش سوزی و سوختن مواد آلاینده و خطرناک .
  • عوامل زمینه ساز وقوع حادثه
    • فقدان ساختار استاندارد در تفکیک و انبارش کالاها در محوطه بندر .
    • نبود سامانه هوشمند در راستای ردیابی و نظارت بر محموله های پرخطر
    • انباشت غیر متعارف کالا، کانتینر و مواد فله و معدنی در محوطه بندری
    • عدم رعایت ضوابط پدافند غیر عامل در مناطق حیاتی
    • عدم وجود ساختار نظام مند پیرامون اظهار، شناسایی و کنترل محموله های ترانزیتی پرخطر.
• تشریح اقدامات مدیریت بحران استان
• برآورد اولیه خسارات وارد شده در پی حادثه بندر شهید رجایی
  • خسارات انسانی و نیازهای حمایتی
  • هزینه های بازسازی زیرساخت ها تجهیزات و جبران خسارات مادی
  • هزینه اقدامات و اجرای برنامههای اصلاحی و ارتقاء ایمنی بندر
  • هزینه های پشتیبانی و انجام فعالیتهای جانبی مرتبط
  • برآورد کلی خسارت و اعتبارات مورد نیاز جبران آن
• پیشنهادهای پیشگیرانه و برنامه های اصلاحی آینده
  • الزام به اجرای کامل برنامه پدافند غیر عامل در خصوص بندر شهید رجایی
  • ایجاد سامانه ملی شناسایی و رهگیری محمولات پرخطر
  • تقویت تجهیزات نظارتی و بازرسی
  • ایجاد ساختار هماهنگ مدیریتی بین نهادهای بندری
  •  تعیین سقف زمانی مجاز برای ماندگاری کالاها در بندر
  • بازنگری در کلیه فرآیندهای گمرکی بندری و حمل و نقلی جهت کاهش زمان رسوب کالا و افزایش ترانزیت کالا
• جمع بندی و نتیجه گیری

خلاصه مدیریتی :

در پی وقوع حادثه ای بسیار بزرگ در تاریخ ششم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، در محدوده انبارش کالاهای کانتینری واقع در بندر شهید رجایی و وقوع انفجارهای پیاپی و آتش سوزی گسترده این گزارش با رویکردی تحلیلی، تلاش نموده است ابعاد مختلف این رویداد را بررسی و از علل فنی و خطاهای انسانی مؤثر در وقوع حادثه، تا پیامدهای گسترده آن در زمینه های انسانی اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی را ارائه نماید.

بندر شهید رجایی با مساحت بیش از ۲۴۰۰ هکتار در چهار حوزه اصلی شامل ترمینال کانتینری، کالاهای عمومی جنرال ،کارگو مواد فله و معدنی و مخازن نفتی فعالیت نموده و با داشتن سهمی بالغ بر ۸۱ درصد از کل عملیات تخلیه و بارگیری کانتینری بیش از ۵۶ درصد از کل صادرات کشور به عنوان حیاتی ترین بندر کشور در حمل و نقل کالا محسوب می گردد.

عمده فعالیت تخلیه و بارگیری در بندر شهید رجایی توسط دو شرکت بندری سینا (وابسته به بنیاد مستضعفان و بتا) (بخش خصوصی) صورت می گیرد که بالغ بر ۸۳/۶ میلیون تن عملیات تخلیه و بارگیری توسط دو شرکت یاد شده در سال ۱۴۰۲ انجام شده است.

بر اساس مشاهدات ،اولیه در ساعت ۱۲ ظهر روز ۶ اردیبهشت ماه ،۱۴۰۴ آتش سوزی از یکی از کانتینرها واقع در محوطه کانتینری شرکت سینا آغاز و با شعله ور شدن و ایجاد انفجار شدید محدوده وسیعی از اسکله و مناطق اطراف را تحت تأثیر قرار داد و بر اثر موج انفجار شیشه های ساختمانها و خودروها شکسته و لرزش هایی تا شعاع ۳۰ کیلومتری محل حادثه احساس گردید.

پس از وقوع انفجار در اسکله بندر شهید رجایی ستاد مدیریت بحران استان به ریاست استاندار محترم به سرعت تشکیل و مجموعه ای از اقدامات اضطراری در سطوح ملی و استانی به مرحله اجرا درآمد که از اهم نتایج آن می توان انجام بیش از ۱۶۰ مورد خدمات امدادی کمک های اولیه درمان گرمازدگی و سوختگی به نیروهای عملیاتی و حادثه دیدگان تأمین خون و فرآورده های آن به میزان ۲۶۰۶ کیسه خون، عملیات گسترده اطفای حریق با مشارکت ۸۲ دستگاه خودروی آتش نشانی و ۱۴۴ سورتی پرواز و با ایثار و مشارکت بدون وقفه ۵۳۳ نفر آتش نشان توقف کامل فعالیتهای بندری به منظور کاهش ریسک تلفات ناشی از انفجارهای ثانویه و تخلیه کامل بندر از پرسنل غیر ضروری و دستور هدایت کشتی های دارای محوله های با ارزش و حیاتی به بنادر دیگر کشور اشاره نمود.

از مهمترین دلایل وقوع حادثه می توان به مواردی همچون؛ فقدان ساختار استاندارد در تفکیک و انبارش کالاها در محوطه بندر نبود سامانه هوشمند در راستای ردیابی و نظارت بر محموله های پرخطر، انباشت غیرمتعارف کالا، کانتینر و مواد فله و معدنی در محوطه بندری عدم رعایت ضوابط پدافند غیر عامل در مناطق حیاتی و عدم وجود ساختار نظام مند پیرامون اظهار، شناسایی و کنترل محموله های ترانزیتی پرخطر اشاره نمود. بر اساس گزارش های منتشر شده از منابع رسمی در پی وقوع این حادثه بیش از ۵۷ نفر جان خود را از دست داده و بیش از ۱۵۰۰ نفر دیگر دچار صدمه جراحات و سوختگی های با درجه های مختلف شده اند.

با جمع بندی برآوردهای صورت گرفته هزینه کل جبران خسارات بازسازی زیرساخت ها، حمایت از آسیب دیدگان و اجرای برنامههای اصلاحی در حدود ۱۵۹۰۵۰ میلیارد ریال خواهد بود که برآورد مقدماتی در هزینه های حمایتی پرداخت دیه تأمین مستمری پوشش کامل هزینه های درمانی مجروحان و جبران خسارات ناشی از نقص عضو یا از کارافتادگی هزینه های حمایت های روانی، اجتماعی و هزینه های مشاوره برای آسیب دیدگان بین ۷۰۰۰ میلیارد ریال تا ۸۰۰۰ میلیارد ریال هزینه بازسازی زیرساخت ها، ساختمان ها، سوله ها و تأسیسات خدماتی تا شعاع ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر از کانون حادثه در حدود ۳۵۰۰۰ میلیارد ریال، تعمیرات و بازسازی تجهیزات بندری بیش از ۲۰۰ میلیارد ریال جبران خسارات به کانتینرها رقمی بالغ ۹۹۷۵۰ میلیارد ریال و جبران آسیب به خودروها به میزان ۶۳۰۰ میلیارد ریال اجرای کامل برنامه پدافند غیر عامل (خرید تجهیزات پیشرفته اسکنر کانتینری سیستم هشدار سریع تجهیزات ویژه آتش نشانی بهسازی انبارهای مواد خطرناک و احداث دیوارهای ضدانفجار برگزاری آموزشها و مانورهای ایمنی به طور منظم تشکیل تیمهای نظارتی و تدوین مقررات جدید ایمنی) به اعتباری بالغ بر ۷۵۰۰ میلیارد ریال و هزینه های پشتیبانی و انجام فعالیت های جانبی مرتبط در حدود ۵۰۰ میلیارد ریال در بر داشته است.

بررسی تمامی ابعاد حادثه بندر شهید رجایی نشان میدهد که برای جلوگیری از بروز حوادث مشابه در آینده باید اقدامات و برنامه های ذیل در اولویت کشور و استانها به ویژه سازمان پدافند غیر عامل کشور قرار گیرد که از جمله اهم این اقدامات می توان به اجرای کامل برنامه پدافند غیر عامل در خصوص بندر شهید رجایی، ایجاد سامانه ملی شناسایی و رهگیری محمولات پرخطر، تقویت تجهیزات نظارتی و بازرسی ایجاد ساختار هماهنگ مدیریتی بین نهادهای بندری و بازنگری در کلیه فرآیندهای گمرکی بندری و حمل و نقلی جهت کاهش زمان رسوب کالا و افزایش ترانزیت کالا اشاره نمود.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ مدیریت اقدامات در میدان سانحه

⇐ شناسایی و کنترل شرایط بحرانی در شرکت نفتی

⇐ مدیریت شرایط اضطراری در صنایع پتروشیمی