نمونه بردار ذرات قابل استنشاق iom
نمونه بردار ذرات قابل استنشاق iom
نمونه بردار ذرات قابل استنشاق iom

مقدمه
در محیطهای صنعتی و آزمایشگاهی، کارگران ممکن است در معرض ذرات گرد و غباری قرار گیرند که برای سلامتی مضر هستند. اندازهگیری دقیق این ذرات برای حفظ ایمنی محیط کار حیاتی است. نمونهبردار IOM (مخفف Institute of Occupational Medicine – مؤسسه پزشکی شغلی) دستگاهی است که به عنوان “استاندارد طلایی” برای نمونهبرداری از ذرات قابل استنشاق (Inhalable dust) در نظر گرفته میشود.
این نمونهبردار توسط J. H. Vincent و D. Mark در مؤسسه پزشکی شغلی در ادینبورگ، اسکاتلند توسعه داده شده است. دلیل شهرت جهانی این دستگاه، تطابق بسیار خوب آن با معیارهای ACGIH (کنفرانس آمریکایی متخصصین بهداشت صنعتی) و ISO (سازمان بینالمللی استانداردسازی) برای کسر قابل استنشاق ذرات است.
-
تعریف ذرات قابل استنشاق (Inhalable Particles)
پیش از بررسی خود دستگاه، درک دقیق این موضوع ضروری است که “ذرات قابل استنشاق” چه هستند:
- تعریف: ذرات قابل استنشاق به آن دسته از ذرات معلق در هوا گفته میشود که دارای قطر آئرودینامیکی تا ۱۰۰ میکرومتر هستند.
- مکانیسم ورود: این ذرات میتوانند از طریق بینی و دهان وارد دستگاه تنفسی فوقانی شوند.
- اهمیت: بسیاری از مواد بیولوژیکی فعال یا شیمیایی موجود در گرد و غبار (مانند گرد و غبار چوب، فلزات سنگین، آفتکشها و مواد بیولوژیکی) در این محدوده اندازه قرار میگیرند و میتوانند برای سلامتی خطرناک باشند.
مهم است که بین “ذرات قابل استنشاق” (که وارد بینی و دهان میشوند) و “ذرات قابل تنفس” (Respirable – که تا عمق کیسههای هوایی ریه نفوذ میکنند و معمولاً زیر ۴ میکرومتر هستند) تمایز قائل شویم. IOM در درجه اول برای کسر قابل استنشاق طراحی شده است.
-
آناتومی کامل: ساختار و اجزای نمونهبردار IOM
نمونهبردار استاندارد IOM از بخشهای اصلی زیر تشکیل شده است:
|
سمت |
توضیحات فنی | جنس/مشخصات |
| بدنه نمونهبردار (Sampling Head) | محفظه خارجی که کاست در داخل آن قرار میگیرد. طراحی منحصر به فرد آن باعث میشود الگوی جریان هوا مشابه الگوی ورود هوا به بینی و دهان انسان باشد. |
پلاستیک رسانای ضد الکتریسیته ساکن (استاندارد) یا فولاد ضدزنگ (مقاوم در برابر حرارت تا ۲۰۰ درجه سانتیگراد و قابل اتوکلاو) . |
|
کاست (Cassette) |
یک محفظه استوانهای به قطر ۲۵ میلیمتر که داخل بدنه قرار میگیرد. نکته مهم: تمام فرآیند توزین (قبل و بعد از نمونهبرداری) با همین کاست انجام میشود. | پلاستیک (مصرفی یا قابل استفاده مجدد پس از تمیزکاری) یا استیل ضدزنگ . |
| فیلتر (Filter) | فیلتری به قطر ۲۵ میلیمتر که روی یک ساپورت مشبک در پایین کاست قرار میگیرد. ذرات روی این فیلتر جمعآوری میشوند. |
فیلتر غشایی (PVC، MCE) یا فیلتر فیبر شیشهای (بسته به نوع آنالیز شیمیایی مورد نظر) . |
|
ورودی هوا (Inlet) |
قطر داخلی ورودی ۱۵ میلیمتر است. این قطر بزرگ، ویژگی کلیدی دستگاه است که به آن اجازه میدهد ذرات بزرگ (تا ۱۰۰ میکرومتر) را با راندمان بالا جذب کند . | – |
| پمپ نمونهبرداری (Sampling Pump) | پمپ شخصی که با دبی ۲ لیتر در دقیقه کالیبره میشود. این دبی برای عملکرد صحیح نمونهبردار حیاتی است . |
پمپ های SKC، Casella، Gillian و … |
اخیرا ً توسط انستیتوی طب حرفه ای نمونه بردار IOM برای نمونه برداری از ذرات قابل استنشاق ارائه شده است. این هولدر برای غلبه بر مشکلاتی که هنگام نمونه برداری با سایر تجهیزات ظاهر می شود ابداع شده است.
این وسیله کمتر در معرض جریان های هوای اطراف قرار داشته و در آن از یک کاست قبل از فیلتر استفاده شده است. همچنین یکی دیگر از مشکلات موجود در سایر هولدرها نشست نمونه بر روی دیواره های نمونه بردار است که این ذرات در محاسبه نتایج نهایی منظور نمی شوند ولی در IOM این اشکال با استفاده از یک کاست میلیمتری که داخل آن قرار می گیرد برطرف شده است زیرا هنگام نمونه برداری کاست و فیلتر به صورت یک قسمت واحد قبل و بعد از نمونه برداری توزین میشود.با این کار تمام ذرات روی فیلتر و ذرات روی دیواره های داخلی کاست در محاسبه منظور می گردد.
نمونه برداری با IOM در فلوی 2lit/minانجام شده و در این روش ذرات تا قطر 80 میکرومتر در حضور جریان هوای بیشتر از2/6m/secنمونه برداری می شوند.
اجزای نمونه بردار :

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.
برای دیدن لینک دانلود در سایت ثبت نام و اکانت خود را ویژه کنید
ورود یا ثبـــت نــــاممزایای اشتراک ویژه : دسترسی به آرشیو هزاران مقالات تخصصی، درخواست مقالات فارسی و انگلیسی، مشاوره رایگان، تخفیف ویژه محصولات سایت و ...
منبع :کتاب روشهای نمونه برداری از آلاینده های هوا تالیف دکتر شهناز باکند
لازم به ذکر است که تصاویر مربوطه از وب سایت شرکت SKC دریافت شده است.
حتما بخوانید:
منبع: دانشجویان بهداشت حرفه ای


دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.