مانورهای مدیریت بحران

مانورهای مدیریت بحران

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 13

فهرست:

•  مقدمه
• اهداف عمومی مانورهای مدیریت بحران
• انواع مانور
  • مانور کارگاهی
  • مانور دورمیزی
  • مانور زنده
    • مانور تک یا چند عملکردی
    • مانور سراسری
• اهداف ویژه مانورها
• سناریوی مانورها
• فعالیت های تخصصی پیش بینی شده در مانور
• برنامه اجرایی مانور
  • نحوه شبیه سازی حوادث و اقدامات
    • شبیه سازی وقوع حوادث اصلی و فرعی
    • شبیه سازی حوادث ثانوی
    • شبیه سازی اقدامات مقابله
    • شبیه سازی گردش اطلاعات و دستورات و هماهنگی ها
  • شرح اقدامات و عملیات
  • سازمان های شرکت کننده در مانور
  • وظایف سازمان ها و افراد در مانور
• ارزیابی مانور
  • موارد ارزیابی
  • روش های ارزیابی مانور
  • سازماندهی نیروهای ارزیاب
    • انتخاب ارزیابان
    • توجیه ارزیابان
    • آشنا نمودن ارزیابان با محل برگزاری مانور
  • تحلیل نتایج ارزیابی
• مستندسازی مانور

مقدمه

وقوع حوادث غیر مترقبه و آسیب های جانی و اقتصادی آنها هر لحظه محتمل است. دولت و نهادهای عمومی به عنوان عامل محوری مقابله با بحران ها و حفاظت از شهروندان باید و توان مجموعه ای از سازمانها و افراد را به صورت هماهنگ برای انجام این وظیفه مهم مورد استفاده قرار دهند هدف از تشکیل ستاد مدیریت بحران در زمان حادثه، ایجاد سیستم فرماندهی واحد به منظور کنترل حادثه حفظ نظم و هدایت صحیح نیروها در اجرای عملیات مقابله با آسیب های ناشی از حادثه می باشد فعالیت های ستادی، به گردش اطلاعات، هماهنگی بیشتر میان نیروهای سازمان های مختلف کنترل و مدیریت قوی صحیح در سلسله مراتب فرماندهی و مجموعه اقدامات امدادرسانی در زمان بحران کمک می کند. به منظور هدایت منابع در جهت افزایش کارایی ، عملیات فعالیت های ستادی و هدایت پذیری نیروهای عملیاتی باید قبل از وقوع حادثه تعریف شده و به طور مستمر تمرین شوند.

برای دستیابی به این هدف عموماً از برگزاری مانور استفاده می شود در کاربرد نظامی مانور به معنای انجام ماهرانه و هوشمندانه حرکات و جابجایی نفرات و تجهیزات می باشد. مانور مدیریت بحران نیز تمرین به کارگیری نیروها و تجهیزات برای مقابله با بحران فرضی توسط افراد مسئول می باشد. بدیهی است که در حوادث واقعی بهتر از زمان مانور می توان قابلیت ها را آزمود و اصولاً از حوادث مختلف واقعی و نحوه مقابله با آنها می توان به عنوان نوعی مانور استفاده کرد. اما حوادث کوچک از نظر میزان خسارت و لزوم بسیج نیروها جهت مقابله با بحران با حوادث بزرگ و گسترده نظیر زلزله های بزرگ قابل قیاس نیستند. روشن است که در هنگام وقوع حوادث بزرگ ایجاد هماهنگی در برنامه ها و روش ها برای عملیات مقابله در چنین سطحی دیر است. بنابراین برگزاری مانور روشی مناسب برای آزمون و ارزیابی سیستم مدیریت بحران در حوادث بزرگ و نادر است.

با انجام مانور می توان جنبه های مختلف مقابله با بحران از جمله اطلاع رسانی، تصمیم گیری، هماهنگی برقراری ارتباطات و هدایت پذیری نیروها را تمرین کرد و همچنین اطلاعات لازم برای هماهنگ نمودن برنامه های هر یک از سازمانهای مسئول در مدیریت بحران را فراهم کرد.

اهداف عمومی مانورهای مدیریت بحران

هدف نهایی اجرای مانورهای مدیریت بحران تقویت آمادگی عملی است. از طریق اجرای مانور می توان به اهداف عمومی زیر دست یافت:

• تمرین عملیات و وحدت فرماندهی سازمانهای مسئول در چارچوب سیستم فرماندهی حادثه
• تقویت ارتباطات میان سازمانها و عملکرد سیستم های ارتباطی در زمان بحران
• تمرین تخصصی نیروهای عملیاتی درگیر در بحران
• شناسایی بسیاری از کمبودها جهت اقدام در جهت رفع آنها
• مشخص شدن نقش ها و مسئولیت ها
• بهبود عملکرد افراد
• ایجاد شناخت عمومی از برنامه های مدیریت بحران
• ایجاد مهارت و اعتماد به نفس در شرکت کنندگان
• آزمایش برنامه ها و کارآیی سیستم ها در شرایط “زنده” و آشکار شدن نقاط ضعف برنامه ریزی ها
• ترویج همکاری بین سازمانهای دولتی و مردم
• افزایش آگاهی عمومی نسبت به مهارتهای لازم جهت مقابله با حوادث و نیازهای زمان بحران
• کمک به ایجاد راهبردی صحیح در جهت برقراری ارتباط و اطلاع رسانی به رسانه های جمعی در خصوص بحران و آزمایش کاربرد آن
• کمک به تنظیم سیاست عمومی نسبت به آمادگی جامعه
• نمایش سودمندی فرآیند مدیریت بحران

انواع مانور

انواع مانور در سه دسته کلی زیر قرار می گیرند:

مانور کارگاهی

این مانورها عموماً کم خرج بوده و جهت افزایش آگاهی شرکت کنندگان تازه کار و یا باتجربه در مورد سازماندهی و روش های مورد استفاده در واکنش به حوادث به صورت ارائه سخنرانی یا تشکیل گروه های مباحثه و عمدتاً با تمرکز بر یکی از جنبه های واکنش به بحران انجام می شوند و به جای تصمیم سازی تأکید آنها بر شناسایی مسئله و تعیین راه حل آن است.

مانور دورمیزی

در این نوع مانور تعداد معدودی از کارکنان سازمان های مسئول مدیریت بحران، با شبیه سازی شرایط بحران اما بدون اضطرار و نیاز به تصمیم گیری ،شتاب زده، مسایل ناشی از بحران فرضی را بررسی و برای حل آنها براساس برنامه ها و روش های موجود تلاش می کنند. این مانور روش بسیار کم هزینه و مؤثری جهت آزمایش برنامه ها روش ها و افراد است و در آن به شرکت کنندگان فرصت داده می شود که با افرادی که در هنگام بحران باید با آنها کار کنند آشنا شده و ضمن تعامل با آنها نقش ها و مسئولیت های دیگر سازمان های شرکت کننده را دریابند. همچنین در هنگام انجام مانور، غالباً مناظرات سازنده ای بین شرکت کنندگان انجام می شود و افراد به بحث عمیق پیرامون تصمیمات ترغیب می شوند.

مانور زنده

مانور زنده از نظر مقیاس دامنه زیادی داشته و از مانورهای تک عملکردی برای آزمون یکی از مؤلفه های مقابله نظیر تخلیه تا مانورهای سراسری جهت بررسی کل توان سازمانهای موجود در مقابله با حادثه ای مفروض را در بر می گیرد این مانورها بهترین وسیله تعیین کیفیت عملکرد ارتباطات اضطراری هستند.

مانور تک یا چند عملکردی

مانور تک یا چند عملکردی فعالیتی است برنامه ریزی شده که به منظور ارزیابی سیستم مدیریت بحران یک یا چند سازمان در یک یا چند زمینه تخصصی و نیز تقویت مهارتهای فردی و سازمانی لازم در مکان های اختصاصی نظیر (پست فرماندهی مرکز مدیریت فوریتهای پزشکی، مرکز مدیریت بحران و …) انجام می شود این مانور مبتنی بر شبیه سازی شرایط واقعی بحران است و شامل توصیفی از شرایط تعیین فهرست و ترتیب وقوع وقایع عمده و ارتباط بین نیروهای عمل کننده است و تجربه ای از شرکت در عملیات را برای نیروهای عمل کننده ایجاد می کند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ سناریو مانور عملیاتی اطفا حریق مخازن

⇐ برگزاری مانور و سناریو نویسی در بحران

⇐ مانور دور میزی حریق انبار شیمیایی