خطرات ناشى از استفاده نادرست مواد شوينده در ایام خانه تکانی

خطرات ناشى از استفاده نادرست مواد شوینده در ایام خانه تکانی

خطرات ناشى از استفاده نادرست مواد شوینده در ایام خانه تکانی

فرمت: PPT تعداد صفحات: 26

مقدمه: یکى از فعالیت هاى شغلى که گروه قابل توجهى به آن اشتغال دارند، اما نمود شغلى چندانى ندارد، «خانه دارى» است. در این شغل همانند مشاغل دیگر عملاً عوامل بیمارى زاى متعددى وجود دارد.

این عوامل در گروه هاى گوناگون قابلیت شناسایى و ارزیابى دارد و پتانسیل ایجاد تخریب و آسیب رسانى به دستگاه هاى مختلف بدن در آنها وجود دارد.از سویى شاغلان حرفه خانه دارى نیز همانند دیگر حرف نیازمند آشنایى با عوامل بیمارى زاى شغل خود هستند، شناخت مناسب مخاطرات و بیمارى هاى شایع در هر حرفه مى تواند موجب کاهش مواجهه و در نتیجه آسیب به بدن و به دنبال آن ارتقاى سلامت و تندرستى شود.

معمولاً هر ساله در روزهای پایانی سال و مقارن با انجام نظافت منازل در این ایام، به علت استفاده‌ نادرست از برخی فرآورده‌ های پاک‌ کننده‌ خانگی، مواردی از بروز مسمومیت با مواد شوینده بویژه پاک کننده ها و سفیدکننده ها افزایش مى یابد که اغلب به علت مصرف زیاد وایتکس است. براساس اعلام کارشناسان، سال گذشته حدود ۹۱ نفر در روزهاى پایانى سال و در ایام خانه تکانى بر اثر مسمومیت با مواد شوینده، سفید کننده و پاک کننده در بیمارستان لقمان حکیم بسترى شدند که ۸۸ مورد مسمومیت با مواد سفید کننده و سه مورد مسمومیت با مواد شوینده و پاک کننده بوده است.

مسمومیت هاى ناشى از استنشاق مواد شوینده و پاک کننده:

عوارض تنفسی مواد شوینده

بیشتر موارد مسمومیت با شوینده ها از نوع استنشاقى است، استفاده از مواد سفیدکننده در فضاى بسته حمام و دستشویى به علت ایجاد گاز کلر، موجب تحریک راه هاى هوایى شده و علایم مسمومیت در افراد بروز مى کند و سرفه، خس خس سینه و تنگى نفس بویژه در افراد داراى زمینه بیمارى هاى ریوى از جمله علایم مسمومیت با این مواد است.

گاهى افراد بویژه زنان خانه دار براى پاکیزگى بیشتر سطوح سرامیکى از مخلوط وایتکس و ترکیبات اسیدى بسیار قوى مانند جوهر نمک استفاده مى کنند که به علت برخى فعل و انفعالات شیمیایى موجب آزاد شدن بیشتر گاز کلر و در نتیجه شدت علایم مسمومیت مى شود و در صورت بالا بودن سن و داشتن زمینه بیمارى هاى ریوى و قلبى، مى تواند منجر به مرگ شود.

لذا به زنان خانه دار توصیه مى شود از مخلوط کردن مواد سفیدکننده و جوهر نمک خوددارى کنند و هنگام شست وشوى حمام و دستشویى از ماسک هاى محافظ استفاده و پنجره ها را باز و تهویه را روشن کنند تا جریان هوا برقرار شود. همچنین استفاده زیاد از سفید کننده و پاک کننده ، انواع حلال و مواد ضد عفونى بویژه در محیط هاى سربسته و کوچک مى تواند آسیب هاى جدى و گاه جبران ناپذیرى به ریه و مجارى وارد کند. این درحالى است که بسیارى از مواد ضد عفونى کننده نیز به راحتى از ماسک هاى کاغذى عبور مى کنند و مى توانند موجب آسیب ریه شوند. بنابراین تهویه مناسب در محل و استفاده نکردن از محلول هاى غلیظ مى تواند به پیشگیرى از این مشکلات کمک کند.

بیماران داراى مشکلات تنفسى مانند آسم یا افرادى که حساسیت ریوى دارند، به هیچ عنوان نباید با این مواد شیمیایى در تماس باشند و حتى افراد سالم نیز به امید زدن ماسک هاى کاغذى، در محیط بسته و بدون تهویه نمى توانند از این مواد استفاده کنند.

مشکلات پوستى ناشی از تماس مستقیم با مواد شوینده و پاک کننده:

عوارض پوستی شوینده ها

مشکلات پوستى و مخاطى از دیگر عوارض مصرف نادرست مواد شوینده مى باشد. ترکیبات شوینده خاصیت سوزانندگى خفیفى دارند که در نتیجه تماس طولانى با سطح پوست اثر تحریکى روى آن ایجاد مى کنند. معمولاً در روزهاى پایانى سال، بیمارى هاى ناشى از تماس مستقیم پوست دست با مواد سفید کننده و پاک کننده و حتى تماس زیاد با آب و رطوبت به شدت افزایش مى یابد، بیمارى «درماتیت» زنان خانه دار یا همان اگزماى دست شایع ترین بیمارى در این ایام است که خارش، قرمزى و خشکى پوست و تاول هاى ریز را به دنبال خواهد داشت. معمولاً تظاهر بیمارى در کف دست و روى نوک انگشتان بروز و گاهى فاصله میان انگشت حلقه و کنارى را درگیر مى کند و ضایعه اى به شکل پیش بند تشکیل مى شود که به اگزماى پیش بندى معروف است.

به علاوه زیاد نگه داشتن دست در آب و رطوبت نیز منجر به ایجاد قارچ پوستى مى شود. این ضایعات در صورت درمان نشدن بموقع موجب التهاب و ترک پوست مى شوند. همچنین تماس مواد شیمیایى با پوست مى تواند عوارض مختلفى در بر داشته باشد، به عنوان مثال تماس مکرر با سفید کننده ها موجب از بین رفتن چربى پوست در محل تماس شده و به دنبال آن خارش، سوزش، زخم، ترشحات آبکى و چرکى ایجاد مى شود.

بهترین راه براى جلوگیرى از خشکى پوست و عود این ضایعات، استفاده از کرم هاى حاوى اوره، گلیسیرین، وازلین و غیره است. زنان خانه دار باید هنگام خانه تکانى و استفاده از مواد شوینده، پاک کننده و سفید کننده حتماً از دستکش استفاده کنند و به علت احتمال ایجاد حساسیت به دستکش هاى لاستیکى باید ابتدا دستکش نخى و سپس از دستکش پلاستیکى استفاده کرد.

آسیب هاى ناشى از مواد شوینده بر چشم:

عوارض چشمی شوینده ها

انواع مواد شیمیایى در درجه هاى مختلف به چشم آسیب مى رسانند و مواد شوینده و رنگ بر ازجمله خطرناک ترین مواد براى چشم به شمار مى روند و در صورت تماس با چشم به سرعت قرنیه را زخم کرده و حتى در موارد شدیدتر مى توانند به سوراخ شدن کره چشم منجر شوند.

مواد شوینده همچنین مى توانند موجب ایجاد زخم هاى شدید در پلک شده و چسبندگى هاى کره چشم و پلک را به همراه داشته باشند. آسیب ناشى از این مواد ممکن است آن قدر جدى باشد که بینایى به طور کامل از بین برود.در صورت تماس مواد شوینده یا هر ماده شیمیایى دیگر با چشم باید بلافاصله چند بار چشم را در آب باز و بسته کرد تا ماده از چشم خارج شود. در صورت باقى ماندن ماده شیمیایى در چشم، در فاصله زمانى مراجعه مصدوم به چشم پزشک، آسیب ناشى از این مواد شدید تر مى شود.

آسیب هاى وارده به چشم از نظر زمانى و مالى بسیار هزینه بر است و به علاوه آسیب روانى شدیدى به دنبال دارد، بنابر این پیشگیرى از این موارد بسیار ضرورى است و باید هنگام کار با مواد شیمیایى و شوینده از عینک هاى حفاظتى استفاده کرد. همچنین باید این مواد دور از دسترس اطفال نگهدارى و در حداقل غلظت استفاده شوند، چرا که هرچه میزان غلظت بیشتر باشد، آسیب ناشى از این مواد شوینده و پاک کننده شدیدتر مى شود.
خطرمسمومیت کودکان باموادشوینده: برخى نیز به علت بى دقتى و سهل انگارى، مواد پاک کننده و سفیدکننده را در دسترس کودکان قرار مى دهند و احتمال دارد آنها نیز به علت کنجکاوى با این مواد در تماس قرار گیرند. این کار منجر به التهاب و سوختگى دستگاه گوارش مى شود و عمل بلع را با مشکل مواجه مى کند.

والدین در صورت مسمومیت خوراکى فرزندان، نبایستی آنها را وادار به استفراغ کنند، زیرا این کار موجب آسیب دیدگى و سوختگى بیشتر دستگاه گوارش مى شود. بنابراین بهتر است تا رساندن مصدوم به بیمارستان یا مراکز درمانى، عمل رقیق سازى با آب یا شیر صورت گیرد و به دفعات و به مقدار ۳۰ تا ۵۰ سى سى به کودک، شیر یا آب خورانده شود.

توصیه های ایمنی جهت پیشگیری از حوادث ناشی ازموادشوینده :هنگام استفاده از شوینده‌های شیمیایی، حتماً از ماسک مناسب استفاده کنید. در هنگام استفاده از مواد شیمیایی و فرآورده هآی شوینده و پاک کننده ، پنجره ها را باز کرده و تهویه را روشن نمایید تا هوا بخوبی در محیط جریان داشته باشد . از مخلوط کردن مواد شیمیایی مانند جوهر نمک و مواد سفید کننده جدا خودداری کنید، بخار ها و گازهای ناشی از این اختلاط بسیار سمی و خفه کننده میباشد .بخار متصاعدشده از ترکیب جوهرنمک و وایتکس بسیار خطرناک است؛ خصوصاً برای چشم، پوست و ریه. توصیه می‌شود از ترکیب این دو ماده خودداری کنید.

کاربرد فراوان مواد شوینده و پاک‌کننده از جمله جرم‌گیرها و سفیدکننده‌ها در منازل، موجب انتشار برخی ذرات شیمیایی خطرناک در توالت، حمام و آشپزخانه می‌شود و استفاده و تداوم این مواد به همراه آب گرم هم اثر منفی آن را دوچندان می‌کند.محصولات شیمیایی و شوینده را همیشه در ظرف اصلی آن نگهداری کنید هیچگاه این مواد را در ظرف مواد خوراکی ( مانند بطری نوشابه ) نگه داری نکنید . این عمل سبب خورده شدن اشتباهی این مواد توسط کودکان می شود .همیشه پس از استفاده از مواد شیمیایی سریعا درب آن را ببندید .

بهترین اقدام برای مسمومین ریوی، خروج سریع فرد از محل سربسته و استفاده از هوای آزاد و تماس با اورژانس جهت تجویز اکسیژن و مصرف داروهای ضدالتهابی است.

مطالب با را در قالب فایل پاورپوینت به صورت مستقیم دانلود کنید.

حتما بخوانید:

⇐  اثرات شوینده های شیمیایی و محصولات بهداشتی بر سلامتی

⇐  کتابچه استفاده از مواد شیمیایی, ضد عفونی کننده و گندزدا

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.