بررسی علل وقوع انفجار مخزن Knockout Drum

بررسی علل وقوع انفجار مخزن Knockout Drum

( ریشه یابی علل بروز حادثه )

در این مقاله، با علل مستقیم و غیر مستقیم این حادثه، دخالت خطای انسانی، راه های پیشگیری از حوادث مشابه و … می باشد.

چکیده:

تئوری های متعددی درباره ریشه یابی حوادث طی گذر زمان توسعه یافته اند که بعضی از آنها بسیار پیچیده می باشند، اغلب چندین عامل مورد شناسائی قرار می گیرند اما اکثرا و بطور وسوسه انگیزی حادثه به آشکارترین عامل نسبت داده شده و دیگر عوامل که احتمالا تبیین آنها مشکل تر است مورد غفلت قرار می گیرند، با اتخاذ یک رویکرد نسبتا ساده عوامل بروز حادثه می تواند به دو بخش اصلی؛ عوامل مستقیم یا اولیه و عوامل غیرمستقیم یا ثانویه تقسیم شود .

این مقاله به انفجار Knockout drum مشعل در یکی از مجتمع های صنعتی مربوط می شود سعی خواهد شد تا عوامل  بروز حادثه و راه های پیشگیری بحث و بررسی شده تا با اقدام آنها از حوادث مشابه جلوگیری گردد .

واژه های کلیدی : حادثه، عوامل مستقیم، عوامل غیرمستقیم ،K.O.D ، مشعل

مقدمه:

در پالایشگاه ها و صنایع نفتی مشعل ها (flare) در حکم یک شیر اطمینان می باشند تا در صورت ایجاد شرایط اضطراری برای واحدها و جلوگیری از خسارت به آنها و در نهایت پالایشگاه و صنایع نفتی بخارهای سبک مازاد ایجاد شده را به مشعلها هدایت می نماید سیستم مشعل ها از یک طرف Knockout Drum که بخارهای نفتی مازاد به آنجا رفته و مایعات آن بوسیله تلمبه به مخازن slops ارسال می شوند و گازهای اضافی جهت سوختن به مشعل هدایت می شود، ظرف آب بند seal pot که همیشه دارای سطحی از آب می باشد تا مانع برگشت شعله مشعل به ظروف گردد stack مشعل که گازهای مازاد در آنجا سوزانده می شوند .

بحث: قبل از مطالعه حادثه انفجار K.O.Drum لازم است نکاتی را در رابطه با عوامل بروز حادثه بطور کلی بیان نمائیم .

عوامل مستقیم : عوامل مستقیم حوادث می توانند ناشی از بی احتیاطی (اعمال غیرایمن) و وضعیت ناامن باشد، بی احتیاطی عمدتا به رفتار انسانی ارتباط می یابد، مانند:

1. قرار دادن تجهیزات در شرایط مخاطره آمیز .
2. قصور در کاربرد تجهیزات حفاظت فردی .
3. کار کردن بدون مجوز لازم .
4. تعجیل در کار .
5. بکارگیری نادرست تجهیزات .
6. قصور در اعلام هشدار به دیگران .

وضعیت ناامن، ناشی از عوامل محیطی و سازمانی است که عبارتند از :

الف) نگهداری نامناسب تجهیزات
ب ) در معرض اشعه قرار دادن
ج ) تهویه و روشنایی نامناسب
د ) تعمیرات نامناسب تجهیزات

حادثه هنگامی اتفاق می افتد که عوامل ناشی از بی احتیاطی و وضعیت ناامن بطور همزمان محقق شوند لذا ممکن است فردی برای مدت طولانی در رفتار خود معیارهای احتیاطی را رعایت نکند و در عمل نیز حادثه ای رخ ندهد (معمولا پس از وقوع هر حادثه گفته می شود: هرگز چنین اتفاقی نیفتاده بود ) بطور مشابه گرچه وقوع حادثه ای می تواند بعلت وضعیت ناامن قابل انتظار باشد ولی در عمل بخاطر رعایت مناسب رفتار فردی از وقوع حادثه جلوگیری می شود .

عوامل غیرمستقیم :

مصادیق عوامل غیرمستقیم در بروز حوادث عبارتند از :

1. فقدان آموزش و نظارت .
2. فقدان دستورالعمل و روش های انجام کار و یا عدم رعایت آنها
3. فقدان منابع .
4. عدم تناسب افراد با ویژگی های شغلی . ( شرایط احراز سمت و انجام کار )

خطای انسانی

انسان بعنوان عامل هوشمند و تعیین کننده در بروز حوادث، نقش بسزائی دارد که تحت عنوان Human Error یا خطای انسانی از آن یاد می شود مبنای کلی رفتار انسان بر اساس یکی از سه عامل زیر می باشد :

1. دانش Knowledge
2. مهارت (تجزیه) Skill
3. قوانین Rule

از جمله عوامل مؤثر بر بروز خطای انسانی می توان به عدم توجه و دقت لازم / عدم آموزش و رویه های کاربردی / عدم توانایی فیزیکی و ذهنی / عدم انگیزه / تصمیم گیری غلط فرد / خطای مدیران و نگرش را نام برد .

دانلود متن کامل:

بررسی علل وقوع انفجار مخزن Knockout Drum

حتما بخوانید:

⇐ آشنایی با مخازن ذخیره و ظروف تحت فشار

⇐ سیستم های اطفاء حریق مخازن