ایمنی و تعمیرات در شبکه های توزیع گاز

ایمنی و تعمیرات در شبکه های توزیع گاز

ایمنی و تعمیرات در شبکه های توزیع گاز

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 15

فهرست:

• ۱- خطرات گاز طبیعی
  • خطرات و حوادث صنعت گاز و لزوم رعایت موارد ایمنی
  • خطرات و ریسک‌های مهم موجود در صنعت گاز
• ۲- فعالیت‌های مخاطره آمیز شرکت
• ۳- خطرات عمده در خطوط لوله
  • هیدرات‌ها
  • خطرات ناشی از ایجاد هیدرات‌ها در لوله‌ها
  • شرح حادثه (هیدرات)
  • توصیه‌های لازم برای کاهش خطرات ناشی از هیدرات‌ها
• ۴- ایمنی در شبکه‌ های گاز رسانی
  • ایمنی مربوط به شیرهای شبکه شهری
• ۵- سیستم‌های کنترل خوردگی شبکه**
  • شرح حادثه (حفاظت کاتدیک)
• ۶- نقش اجرای صحیح شبکه‌ ها
  • شرح حادثه (نصب انشعاب با دریل)
  • شرح حادثه (رها شدن شبکه)
• ۷- نحوه حفاظت شبکه‌ ها و انشعابات قبل از بهره‌برداری
• ۸- دستور العمل نصب انشعابات (۹ بند)
• ۹- علل وقوع نشتی در شیرهای پیاده رو
  • نتایج آزمایشات نشتی شیر پیاده رو
  • شرح حادثه (مدرسه)
  • شرح حادثه (تعمیرات بدون هماهنگی)
• ۱۰- گریس کاری شیرها
  • وظایف گریس
  • شرح حادثه (پرتاب درپوش شیر)
  • خواص گریس
  • انبارداری گریس
  • مزایای گریس کاری شیرها
  • انواع گریس
  • نکات ایمنی
• ۱۱- نشت گاز
  • علل نشت گاز
  • درجه بندی نشت
  • دستورالعمل بازرسی نشت شبکه‌ها (۵ بند)
  • روش‌های نشت یابی
  • ۱- استفاده از کف و صابون
  • ۲- استفاده از دستگاه نشت یاب دستی F.I.D
  • ۳- استفاده از دستگاه نشت یاب ماشینی
  • ۴- نشت یابی بر خط (آن لاین)

1- خطرات گاز طبیعی

خطرات و حوادث صنعت گاز و لزوم رعایت موارد ایمنی:

گاز با تمام محاسنی که دارد دارای معایبی نیز هست که اگر بخواهیم موارد ایمنی مربوط به آن را رعایت نکنیم به صورت بلای خانمان برانداز در می آید. می دانیم حوادث اکثراً قابل پیش بینی بوده و هزینه پیشگیری به مراتب ارزان تر از ترمیم خسارت ناشی از آن می باشد و به علاوه رعایت اصول ایمنی موجب پیشرفت و افزایش بازدهی و بالعکس کثرت حوادث عامل موثر کاهش و کندی کار خواهد بود. لذا کلیه کارکنان می بایست با هوشیاری کامل مواردی را که باعث بروز حوادث می گردد برطرف نمایند تا بتوانند وظایف محوله را به نحو احسن انجام دهند.

خطرات و ریسک های مهم موجود در صنعت گاز که در طول سالیان گذشته در شرکت های گاز استانی متاسفانه به حادثه تبدیل شده است، به طور خلاصه عبارتند از:

– خطرات سرو کار داشتن با ماده ای دارای قابلیت انفجار:

• آتش سوزی
• انفجار
• گاز زدگی
• ریزش کانال
• ورود به فضای بسته و محدود
• برق گرفتگی
• خطر ماشین آلات بدون حفاظ
• سقوط از ارتفاع
• سقوط اشیاء از بالای سر
• ترکیدن ظروف تحت فشار
• خطرات مواد شیمیایی
• حوادث وسائط نقلیه (هوایی و دریایی و زمینی)
• خطر برخورد اجسام با افراد

2- فعالیت های مخاطره آمیز شرکت

با توجه به نوع فعالیت واحدهای مختلف (فرآیندها) شرکت، مخاطرات ذیل شناسایی و برای کنترل و مقابله با عوارض احتمالی آن ها هدف گذاری به عمل آمده است:

1. عملیات اجرایی احداث خطوط تغذیه / شبکه و انشعابات
2. بهره برداری / تعمیرات / امداد
3. حفاری های بدون هماهنگی سایر سازمان ها
4. بولدار کردن گاز
5. پرتو نگاری (رادیو گرافی)
6. انبارش
7. کارهای تعمیراتی اداری
8. فرآیند های محیط کار
9. حوادث غیر مترقبه

بدیهی است شرکت های گاز استانی برای مقابله با هرگونه حادثه ناشی از مخاطرات ذکر شده اقدام به ارزیابی ریسک نموده و متناسب با اعداد ریسک هر مخاطره کنترل های لازم پیش بینی و اعمال می گردد.

3- خطرات عمده در خطوط لوله

1-3- هیدرات ها

توضیح اینکه حداکثر مجاز آب همراه گاز در خط لوله 7mmscf/1b یا همان 7 پوند بر میلیون فوت مکعب گاز استاندارد (فشار 14/7 پوند بر اینچ مربع و در دمای 21 درجه سلسیوس و یا همان 70 درجه فارنهایت) و یا نقطه شبنم آب در گاز خروجی (دمایی که بخار آب به مایع تبدیل می شود) از پالایشگاه حداکثر 10- می باشد و بیشتر از آن موجب بروز ناهمگونی در خط لوله خواهد شد.

تمایل گاز طبیعی برای تشکیل هیدرات های گازی بستگی به ترکیبات گاز دارد، وجود اتان و بعضی هیدروکربورهای سنگین تر، گاز را برای تشکیل هیدرات آماده تر می سازند. در ابتدا که هیدرات ها شکل می گیرند به صورت دانه های سبک برف می باشند که این دانه ها به راحتی توسط جریان گاز جابجا می گردند. این مواد تمایل دارند تا در نقاط پایین تر خط (Low point) و یا در مکان هایی که بعضی بی نظمی ها در خط لوله وجود دارد جمع شده که نهایتاً در اثر به هم چسبیدگی دانه ها و تشکیل توده های یخی شکل، موجبات گرفتگی لوله و مسدود کردن جریان گاز را فراهم می سازد. این ترکیبات در فشارهای پایین پایدار نبوده و به هیدروکربورهای سازنده خود تجزیه می شوند پس از تجزیه نیز مابقی آن به آب یا یخ (بسته به درجه حرارت داخل لوله) تبدیل می شود. معمولاً هر چه دمای گاز پایین و فشار آن بالاتر باشد احتمال تشکیل هیدرات های گازی در خطوط لوله بیشتر است. باید دانست که نقطه انجماد این هیدرات ها بیشتر از آب بوده و هر چه فشار بالاتر رود این نقطه نیز بالاتر می رود.

2-3- خطرات ناشی از ایجاد هیدرات ها در لوله ها

همان گونه که ذکر گردید تشکیل و جمع شدن این مواد در نقاط پایین خطوط لوله موجبات کاهش و یا قطع جریان گاز در خط لوله شده که در نتیجه سبب افت فشار گاز در طرف دیگر توده یخی گردیده و احتمال قطع گاز مصرف کنندگان را در بر خواهد داشت.

1- شرح حادثه:

در یکی از روزهای سرد زمستان اپراتور ایستگاه CGS نیروگاه متوجه افت فشار گاز ورودی به ایستگاه می گردد که به منظور پیشگیری از قطع جریان گاز مصرف کننده اقدام به باز نمودن خط کنار گذر bypass ایستگاه می نماید. به دلیل اینکه ران های اصلی ایستگاه و رگلاتورهای موجود در آن ها در اثر افت ناگهانی فشار دیگر قادر به عبور جریان گاز نبوده اند. از آنجایی که اپراتور ایستگاه فقط در نظر داشته که گاز مصرف کننده قطع نگردد به کنکاش در مورد علت افت فشار گاز ورودی به ایستگاه نپرداخته و لذا غافل از این می ماند که چند کیلومتر قبل از ایستگاه در نقطه Low point از خط لوله، تشکیل هیدرات موجبات گرفتگی خط لوله و بروز افت فشار را فراهم ساخته است. از سوی دیگر بازنمودن bypass توسط اپراتور ایستگاه و مصرف گاز توسط نیروگاه بین دو طرف توده یخی موجود در خط لوله اختلاف فشار زیادی ایجاد نموده و ناگهان توده یخی درهم شکسته و گاز با فشار به طرف ایستگاه حرکت می کند که با توجه به باز نمودن مسیر bypass ایستگاه، گاز با همان فشار بالا از آن عبور کرده و وارد مدار مصرف می شود. پس از آن واحدهای نیروگاه به علت افزایش شدید و ناگهانی فشار گاز دریافتی از مدار خارج شده و نتیجتاً گاز با همان فشار بالا به سمت ران های دیگر ایستگاه نیز منتقل گردیده و باعث عمل کردن شیرهای اطمینان و تخلیه گاز از آن ها در زیر سقف ایستگاه (به دلیل ارتفاع کم و همچنین جهت دار بودن لوله تخلیه شیرهای اطمینان) جمع می شود. گاز تجمع یافته در ارتفاع پایین در محوطه ایستگاه وارد گرمکن گازی شده و نهایتاً باعث بروز انفجار و آتش سوزی گسترده ای گردید.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ایمنی گاز طبیعی در گازرسانی

⇐ گاز از تولید تا مصرف و طبقه بندی خطر

⇐ آیین نامه حفاظت حمل و نقل، ذخیره سازی و توزیع گاز مایع

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.