ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی
ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی
ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی
ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی و نقش ایمنی و بهداشت حرفه ای در بهره وری واحدهای صنعتی ( 1 ) آشنایی با لوزی شناسایی خطر خطرات مواد شیمیایی توأم با ازدیاد مصرفشان در صنایع مختلف افزایش یافته و از طرفی چون بخاطر سپردن خطرات مواد شیمیایی گوناگون و چگونگی مقابله با آنها برای هر شخص امکان پذیر نیست .بنابراین جهت سهولت در مورد آگاهی از خطر هر ماده شیمیایی از یک لوزی چهار خانه استفاده میشود .
تا هر شخصی با توجه به آشنایی قبلی با مشخصات این لوزی از چگونگی خطرات آن ماده شیمیایی آگاه گردد. لوزی خطر لوزی خطر دارای چهار خانه است . – خانه بالایی مربوط به قابلیت اشتعال جسم می باشد .
– خانهی سمت راست قابلیت فعل و انفعال شیمیایی ( پایدار و از نظر ترکیب با آب) را نشان میدهد .
– خانه سمت چپ لوزی خطرات بهداشتی ( خطر ماده شیمیایی بر روی سلامتی ) را نشان میدهد .
– خانه پایینی نشان دهنده خطرات خاص میباشد . خانههای لوزی دارای یک زمینه رنگی یا حروف رنگی ثابت بصورت زیر می باشد :
- رنگ قرمز برای خانه بالا ( قابلیت اشتعال )
- رنگ آبی برای خانه سمت چپ ( خطرات بهداشتی )
- رنگ زرد برای خانه سمت راست ( قابلیت فعل وانفعال شیمیایی )
- خانه پایین بیرنگ و یا اینکه به رنگ بدنه محموله میباشد ( خطرات خاص ) هر کدام از موارد فوق ( قابلیت فعل و انفعال شیمیایی . قابلیت اشتعال . خطرات شیمیایی ) به پنج درجه تقسیم میشوند ( از درجه صفر تا درجه 4 ) بطوریکه درجه صفر نشان دهنده بیخطری و درجه 4 نشان دهنده خطر بسیار شدید میباشد .
-این درجه بندی در مورد خطرات خاص وجود ندارد .
قابلیت اشتعال مواد شیمیایی
درجه 4: گازهای شدیدا قابل اشتعال و مایعات بسیار فرار قابل اشتعال و موادی که در حالت گردو غبار در هوا تشکیل مخلوط انفجاری میدهند. مانند: سولفید هیدروژن– استالدئید- اسید پیکریک.
درجه 3: مایعاتی که تقریبا در حرارت نرمال مشتعل میشوند. مانند: هیدروکسیل امین – فسفر سفید – استایرن .
درجه 2: مایعاتی که جهت مشتعل شدن باید مقداری حرارت ببینند و جامداتی که تولید بخارات قابل اشتعال مینماید. مانند: اسید استیک – نفتالن – فرم الدئید.
درجه 1: موادی که قبل اشتعال باید حرارت ببینند. مانند: گلیسیرین – سولفور – روی . درجه صفر : موادی که مشتعل نمیشوند . مانند : اسید نیتریک – پراکسید سدیم – اسید سولفوریک .
خطر بهداشتی مواد منظور از خطرات بهداشتی همان خطرات و مضرات مواد شیمیایی بر روی سلامتی انسان می باشد و مفهوم درجات پنجگانه آن بشرح زیر میباشد :
درجه 4: موادی که مقدار کمی از بخارات آنها میتواند سبب مرگ شود مانند هیدروژن سیانید HCN
درجه 3 : موادی که خطرات فوقالعاده برای سلامتی دارند مانند سولفید هیدروژن H2S هیدرواکسید سدیم NaOH فسفر سفید P
درجه 2 : موادی که برای سلامتی خطرناک هستند . مانند اکسید اتیلن C2H4O نفتالین C10H8
درجه 1: موادی که خطرات کمی برای سلامتی دارند . مانند کلسیم Ca درجه صفر : مو ادی که تحت شرایط حریق نیز خطری
برای سلامتی تولید نمیکنند . برنز. فسفر قرمز قابلیت فعل و انفعال شیمیایی میزان پایداری و ترکیب ماده شیمیایی با آب را نشان داده و تقسیم بندی آن بصورت زیر است :
درجه 4: موادی که در حرارت و فشار معمولی قادر به تجزیه یا واکنش انفجاری است . مانند اسید پیکریک و تری نیترو تولوئن
درجه 3 : موادی که قادر به تجزیه یا واکنش انفجاری بوده ولی جهت این عمل به چاشنی یا حرارت کافی نیاز دارند . مانند فلوئر f
درجه 2: موادی که در حالت عادی ناپایدار بوده و تغییرات شیمیایی یا فته ولی منفجر نمیشود
درجه 1 : موادی که درحالت عادی پایدار بوده ولی در حرارت و فشار بالا ممکن است ناپایدار شوند و با آب واکنش نمود ه ( ولی نه بشدت ) انرژی آزاد نماید مانند روی z
درجه صفر : موادی که در حالت عادی حتی در شعله پایدار هستند و با آب واکنش نمیدهند .مانند ذغال چوب خطرات خاص خطرات خاص شامل خطر و اکنش با آب یا پلی مریزه شده و یا خطر مواد رادیواکتیو را نشان میدهد . اگره منظور خطر استفاده از آب جهت اطفاء حریق باشد ( مثل خاموش کردن حریق سدیم با آب ) در خانه پایین یک W که یک خط از مرکز آن گذشته ( W ) قرار داده میشود و اگر جسم تحت شرایطی پلی مریزه شود علامت در این خانه جایگزین میشود . مواد پلیمریزه مواد شیمیایی هستند که به هنگام سوختن گاز سمی تولید میکنند و به راحتی خاموش نمیشوند
حتما بخوانید:
نویسنده: سیروان شیخی
«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وبسایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصیام، میکوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و بهروز، مسیرِ رشد حرفهای شما را هموارتر کنیم. خوشحال میشوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.