فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP

فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP

فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP

 فرمت: PPT       تعداد صفحات: 81
 فرمت: PDF       تعداد صفحات: 63

پیشگفتار:

یکی از کارآمد ترین تکنیک های تصمیم گیری فرایند تحلیل سلسله مراتبی (Analytical Hierarchy process-AHP) که اولین بار توسط توماس ال ساعتی در 1980 مطرح شد . که بر اساس مقایسه های زوجی بنا نهاده شده و امکان بررسی سناریوهای مختلف را به مدیران می دهد .

انواع جالات تصمیم گیری

انواع حالت تصمیم گیری

انواع حالت تصمیم گیری

اصول فرایند تحلیل سلسله مراتبی

اصل 1. شرط معکوسی (Reciprocal Condition)

اصل 2. همگنی (Homogeneity)

اصل 3. وابستگی (Dependency)

اصل 4. انتظارات (Expectation)

شرط معکوسی: اگر ترجیح عنصر A بر عنصر B برابر n باشد ترجیح عنصر B بر عنصر A برابر n/1خواهد بود .

همگنی: عنصر A با عنصر B باید همگن و قابل قیاس باشند . به بیان دیگر برتری عنصر A بر عنصر B نمی تواند بی نهایت یا صفر باشد.

وابستگی: هر عنصر سلسله مراتبی به عنصر سطح بالاتر خود می تواند وابسته باشد وبه صورت خطی این وابستگی تا بالاترین سطح می تواند ادامه داشته باشد.

انتظارات: هر گاه تغییر در ساختمان سلسله مراتبی رخ دهد پروسه ارزیابی باید مجددا انجام گیرد.

فرایند تحلیل سلسله مراتبی در یک نگاه

► ساخت سلسله مراتبی

► مقایسه های زوجی

► ترکیب وزنها

► تحلیل حساسیت

► روش رتبه بندی

مثال: تصور کنید که از بین سه اتومبیل A,B,C یکی را انتخاب کنیم چهار معیار:راحتی ، قیمت ، مصرف سوخت، مدل مطرح می باشد .حل این مثال را طی قدمهای زیر تشریح می کنیم:

  • ساختن سلسله مراتبی
  • محاسبه وزن
  • سازگاری سیستم

ساختن سلسله مراتبی

نمودار تحلیل سلسه مراتبی

ساختن سلسله مراتبی

 

محاسبه وزن

ترجیحات (قضاوت شفاهی)

مقدار عددی

کاملا مرجح یا کاملا مهم تر یا کاملا مطلوب تر

 Extremely preferred9
ترجیح با اهمیت یا مطلوبیت خیلی قویVery strongly preferred

7

ترجیح با اهمیت یا مطلوبیت قوی

Strongly preferred5
کمی مرجح یا کمی مهم تر یا کمی مطلوب ترModerately preferred

3

ترجیح یا اهمیت یا مطلوبیت یکسان

Equally preferred1
ترجیحات بین فواصل قوی

8،6،4،2

 

محاسبه وزن نسبی اتومبیل ها از نظر راحتی

 

A اتومبیل  

B اتومبیل

C اتومبیل

A اتومبیل 

12

8

B اتومبیل

1/216

C اتومبیل

1/81/6

1

 

قدم اول: مقادیر هر یک از ستون ها را با هم جمع می کنیم.

 

A اتومبیل  

B اتومبیل

C اتومبیل

A اتومبیل 

128

B اتومبیل

1/21

6

C اتومبیل

1/81/61
جمع هر ستون13/819/6

15

 

قدم دوم: تقسیم هر عنصر از ماتریس به جمع کل ستون همان عنصر ( نرمالایز کردن)

A اتومبیل  

B اتومبیل C اتومبیل

A اتومبیل

8/1312/19

8/15

B اتومبیل

4/136/196/15

C اتومبیل

1/131/19

1/15

 

قدم دوم: تقسیم هر عنصر از ماتریس به جمع کل ستون همان عنصر ( نرمالایز کردن)

A اتومبیل  

B اتومبیل C اتومبیل

A اتومبیل

8/1312/19

8/15

B اتومبیل

4/136/196/15

C اتومبیل

1/131/19

1/15

 

قدم سوم : محاسبه متوسط عناصر در هر سطر

 

A اتومبیل

B اتومبیل C اتومبیل

متوسط سطر

A اتومبیل

0.6150.6310.5330.593

B اتومبیل

0.3080.3160.400

0.341

C اتومبیل

0.0770.0530.0670.066
جمع کل111

1

 

ماتریس مقایسه زوجی برای سه اتومبیل نسبت به قیمت

 

A اتومبیل  

B اتومبیل

C اتومبیل

A اتومبیل

11/31/4

B اتومبیل

31

1/2

C اتومبیل

42

1

 

ماتریس مقایسه زوجی برای سه اتومبیل نسبت به مصرف

 A  اتومبیل  B   اتومبیلC  اتومبیل

A اتومبیل

11/4

1/6

B اتومبیل   

411/3

C اتومبیل 

63

1

 

ماتریس مقایسه زوجی برای سه اتومبیل نسبت به مدل

 A  اتومبیل  B   اتومبیلC  اتومبیل

A  اتومبیل  

14

4

B  اتومبیل

317

C اتومبیل

1/41/7

1

 

وزن اتومبیل ها برای معیار های قیمت ، مصرف و مدل

قیمتمصرفمدل

A  اتومبیل

0.1230.087

0.265

B  اتومبیل

0.3200.2740.655

C اتومبیل

0.5570.639

0.080

 

ماتریس مقایسه زوجی معیارها

قیمتمصرفراحتی

مدل

قیمت

1322
مصرف1/311/4

1/4

راحتی

1/2411/2
مدل   1/242

1

 

وزن هر یک از معیارها:

0.398  قیمت

0.085 مصرف

0.218 راحتی

0.299 مدل

ساختن سلسله مراتبی

سلسله مراتبی یک نمایش گرافیکی از مساله پیچیده واقعی می باشد که در راس آن هدف کلی مساله و در سطوح بعدی معیار ها و گزینه ها قرار دارند ، هر چند یک قاعده ثابت و قطعی برای رسم سلسله مراتبی وجود   ندارد . سلسله مراتبی  ممکن است به یکی از صورت های زیر باشد :

  • هدف – معیارها – زیر معیار ها – گزینه ها
  • هدف – معیارها – عوامل – زیر عوامل -گزینه ها

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید

  • مفاهیم تصمیم گیری

  • تصمیم گیری چند شاخصه

  • تاپسیس TOPSIS

  • تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی AHP

  • روش حداقل مربعات (least squares method) 

  • روش حداقل مربعات لگاریتمی (logarithmic least squares method)

  •  روش بردار ویژه (Eigenvector Method)

  • روشهای تقریبی (Approximation Method)

  • محاسبه وزن نهایی

  • محاسبه نرخ ناسازگاری

  • الگوریتم محاسبه نرخ ناسازگاری یک ماتریس

  • الگوریتم محاسبه نرخ ناسازگاری یک سلسله مراتبی

 

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

منابع داده ها و ممیزی

 

فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP
رتبه 5 از بین 1 رای

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید