سم شناسی صنعتی نیکل Ni

سم شناسی صنعتی نیکل Ni

مصارف:

سکه های با اصطلاح نقره در حقیقت از آلیاژ مس و نیکل تهیه می شوند.

در حالی که نیکل همراه با روی و مس ماده اصلی ظروف «نقره» ای است. ذرات نیکل بعنوان کاتالیزور و خصوصا برای دادن هیدروژن و تبدیل روغن ها به چربی های جامد مصرف می گردد. از این فلز همچنین برای ساختن لعاب استفاده می شود و جزئی از باطری نیکل-کادمیوم است.

متابولیسم:

نیکل بصورت ضعیف از دستگاه گوارش جذب می شود ولی به دنبال جذب به طور گستر ده ای در بدن پخش می شود. ریه ها و مغز بالاترین غلظتها را نشان  می دهند. دفع سریع بوده و از هر دو راه ادرار و مدفوع دفع می شود.

خطرات:

تمام کسانی که با نیکل یا املاح آن سروکار دارند در معرض خطر هستند.

مسمومیت:

نیکل و املاح آن از نظر ایجاد درماتیت تماسی بخصوص در زنانی که با نیکل موجود در جواهر آلات و چفتو بست لباس ها در تماس هستند زیان بار است.

خارج از محیط های صنعتی درماتیت در اثر نیکل نزد مردان نادر است. خطر عمده تر ایجاد کارسینوم و سینوسهاست که به نیکل ارتباط داده شده است.

سمی ترین ماده حاوی نیکل، کربونیل نیکل است که جز گازها خطرناک است.

این قسمت از از نوشته برگرفته از وبلاگ http://gholamhosin.blogfa.com/post-39.aspx می باشد.

و بعنوان توضیحات تکمیلی برای فلز نیکل اضافه شده است.

مقد مه

*نيكل فلزي است به رنگ سفيد متمايل به نقره اي با خاصيت صيقل پذيري ودرخشندگي

نيكل به طور گسترده اي درمحيط زيست پراكنده است وغلظت آن تابعي است از سوخت هاي فسيلي ، استخراج آن از معادن وپالايشگاه ها وسوختن مواد زائد است . انسان از طريق هوا ،آب ، غذا وتنباكو در معرض نيكل قرار دارد . در اين ميان ، غذا مهمترين مسير ورود نيكل در بدن انسان است ( دود سيگار در درجه دوم اهميت قرار دارد ) نيكل به مقدار فراواني در غذا وجود دارد ، بالاترين ميزان در غلات ، ميوه هاي مغز دار ، كا كائو وفرآورده هاي سويا ديده مي شود . اغلب نمك هاي نيكل كه از طريق غذا وارد بدن شده اند دفع مي شوند . نيمه عمر نيكل حدود 11 ساعت است . مقدار طبيعي نيكل در بدن به طور متوسط حدود 3/7  گرم بر كيلو گرم است . بيشترين غلظت نيكل در استخوان ، ريه ،كليه وكبد ديده مي شود .

ميزان جذب نيكل در معده وروده بستگي به شكل شيميايي آن دارد . اگر چه تركيبات محلول نيكل بهتر جذب مي گردند اما ممكن است تاثير تركيباتي كه به طور ضعيف محلول هستند در ميزان جذب كل مهم تر باشد زيرا اين تركيبات به محض قرار گرفتن درشيره اسيدي دستگاه گوارش حلاليت بيشتري مي يابند .

خواص فيزيكي و شيميايي

l   وزن اتمي                                   58.69

l   نقطه ذوب                                     1452درجه سانتيگراد

l   نقطه جوش                              2900 درجه سانتيگراد

l   تركيبات كم خطر: نيكل فلزي, سولفات و اكسيد نيكل

l   تركيبات زيان آور: نيكل كربونيل

سنگهاي معدني

l   سولفور به صورت(ni,fe)9s8

l   سولفاتcufes2

l   سنگهاي ارسنيكي نيكلNiAs

l   سنگهاي معدني نيكل و مس را به صورت اكسيد مس و اكسيد نيكل به دست مي اورند و به صورت آلياژي به نام monel mentalكه داراي 28%مس و 67%نيكل است احياء نمود

 مصارف صنعتي

l   به عنوان آند در ابكاري وسايل مقاوم ضد زنگ زدگي

l   وسايل هدايت الكتريكي و لامپ هاي راديو

l   باطري هاي نيكل –كادميوم

l   الياژهاي فولاد در ماشين الات سنگين

l   الياژ نيكل و مس براي وسايل مواد غذايي

l   الياژ نيكل وآالومنيوم براي هواپيما

تركيبات نيكل

l   نيكل دو سري اكسيد و هيدروكسيد از تركيبات 2و3ظرفيتي توليد مي كند.املاح كمپلكس نيكل تقريبا ناپايدارند و اغلب داراي فعل و انفعالات زياد(دوظرفيتي) مي باشند.

l   نيكل كربونيل و كمپتكس هاي آمونياك

نيكل كربونيل :

ازاملاح فوق العاده سمي وزيان آور نيكل مي باشد اما تركيبات ديگر آن داراي سميت كمتري هستند جذب متال كربونيل ها از طريق ريه ها خيلي سريع مي باشد.

عوارض ناشي از مسموميت با نيكل كربونيل عبارتند از سردرد جلوي پيشاني تاسر گيجه ، تنگي وسختي سينه ، حالت تهوع ، ضعف دست وپاه ، سرفه وكوتاه شدن تنفس

تاثير نيكل بر محيط زيست

سمي ترين تركيب نيكل كه اغلب دركارخانه ها مشاهده مي شود كر بونيل نيكل است .

غلظت هاي نيكل در محيط به علت مصرف سوخت هاي فسيلي ناشي از نيرو گاه ها ، معادن ، پالايشگاه ها وسوزاندن مواد زائد است .

منابع ايا ترو ژنيك ، شامل اعضاي مصنوعي حاوي نيكل ، پساب هاي آلوده سياهرگي ، داروها ومواد حاصل از دياليز خون مي باشد.

مقدار نيكل موجود دراتمسفر مناطق شهري حدود 10 تا 60 نانو گرم در متر مكعب مي باشد . مقادير نيكل موجود در آب دريا 5/0 -1/0 نانو گرم در ليتر است .

مقادير متوسط موجود در آب آشاميدني وآب سطحي به ترتيب كمتر از 20 نانوگرم در ليتر و20 – 15 نانو گرم در ليتر است .

مقدار كل جذب نيكل از طريق غذا ، با توجه به مقدار ومنشع غذا بسيار متفاوت است .

متوسط جذب روزانه نيكل از طريق غذا ( به استسناي صدفداران ) در يك فرد بالغ 120 نانو گرم در روز است .

توكسيكوكينيتيك

l   جذب اين فلز از طريق دستگاه گوارش به كندي صورت مي گيرد.

l   تماس جلدي با اين فلز موجب اختلالات پوستي مي گردد.

l   استنشاق بخارات اين فلز موجب اختلالات تنفسي شده و اين عنصر از طريق شش ها نيز جذب مي شود.

l   نيكل در قسمتهاي مختلف بدن توزيع و عمدتا از طريق كليه ها دفع مي گردد.

مكانيسم مسموميت

مكانيسم اثر اين عنصر از طريق ايجاد اتصالات غير برگشتي با ماكرومولكولهاي ضروري و حياتي مي باشد و بهمين علت موجب اختلال در فعاليت بيولوژيكي سلولها مي شود.

تماس هاي صنعتي

l   تماس جلدي با املاح نيكل به مدت طولاني موجب خارش,سوزش و درماتيت اگزمايي شكل مي شود.

كه علايم درماتيت عبارتند از : احساس سوزش وخارش در دست ها ، التهاب وقرمزي پوست دست وبازو

l   بثورات جلدي ممكن است پس از 2تا4هفته ظاهر شود.

l   سرطان ريه و بيني در افرادي كه به مدت طولاني در معرض تركيبات اين فلز از طريق استنشاقي قرارداشته اند گزارش شده است.

l   ضايعات كبدي عصبي در كارگران كارخانجات نيكل گزارش شده است.

علائم مسموميت

l   تركيبات غير محلول نيكل در مقايسه با تركيبات محلول آن اثرات سمي متفاوتي ايجاد مي نمايند.

l   نيكل تترا كربونيل مايع بيرنگي است كه در آب نامحلول و با اسيدها و قليلهاي مايع فعل و انفعالي نمي دهد وليكن درمايعات آلي محلول است و در 45 درجه مي جوشد.

l   مطالعات نشان داده كه نيكل كربونيل موجب تحريك در ازادسازي اريتروپويتين از بافت كليه مي شود.

l   اختلالات عصبي: سرفه،گيجي ، سردرد ، بي خوابي، توهم،تشنج,هذيان

l   اختلالات تنفسي: سرفه هاي خشك،خيز ريه، تب وسيانوز

l   ختلالات قلبي-عروقي: تاكيكاردي ,آسيب ميوكارد

l   افزايش تعداد گلبولهاي قرمز

 ناهنجاريهاي جنيني

روشهاي اندازگيري

l   روش كلريمتري فرهال كه در آن از دي تيو اوگزالات استفاده مي شود.

l   نيكل را مي توان از طريق اسپكتروگرافي تا حد حساسيت0.001ميكروگرم در الكترودها بر مبناي 2ميليگرم از خاكستر اندازه گيري كرد.

روشهاي پيشگيري وكنترل

1- جلوگيري از تماس هاي مستقيم با املاح نيكل از طريق استفاده از ماسك تنفسي ، لباس كار ودستكش مناسب

2- استفاده از سيستم هاي تهويه موضعي و عمومي در كارگاه هاي تهيه آلياژهاي نيكل

3- انجام معاينات شغلي دوره اي منظم بخصوص آزمايش تعيين مقدار فلز در خون وادراركارگران در معرض تماس

4 – كاهش غلظت نيكل تا ميزان حد اكثر مجاز 1.5 ميلي گرم در متر    مكعب ونيكل كربونيل 05/0 پي پي ام وسولفيد نيكل 1/0 ميلي گرم در متر مكعب وتركيبات قابل حل آن 1/0 ميلي گرم در متر مكعب   وتركيبات غيرقابل حل نيكل 2/0ميلي گرم در متر مكعب در هواي كارگاهها

 درمان

l   مسموميت استنشاقي:خارج كردن بيمار از محيط آلوده

l   مسموميت جلدي:شستشوي پوست بدن

l   مسموميت خوراكي:شستشوي معده

l   تجويز كلسيم سديم ادتات در درمان مسموميت موثر بوده و بطور كلي درمان به صورت علامتي و حفاظت سيستم حياتي مي باشد

استانداردهاي بهداشتي و حد تماس مجاز

l   نيكل كربونيل                  0.05 قسمت در ميليون

l   نيكل كربونيل               0.001قسمت در ميليون

l   نيكل فلزي                1ميليگرم در متر مكعبACGIH

l   املاح محلول نيكل  0.1            ميليگرم در متر مكعب

 منابع مورد استفاده :

1- مسموميت هاي شغلي وراههاي پيشگيري از آن : مهندس محمد رنجبريان

2- سمشناسي صنعتي:  دكتر غلامحسين ثنايي

3- بيماري هاوعوارض ناشي از كار: دكتر صمد فضايي

4- مواد زائد جامد: دكتر قاسمعلي عمراني

5- آلاينده هاي بهداشت واستاندارد در محيط زيست: دكتر عباس اسماعيلي ساري

6 – استفاده از سايت هاي مختلف :

A .NIOSH

B .US- ATSDR

C .NTP

D.OECD

شما همچنین میتوانید مطالب ذکر شده را بصورت فایل در زیر دانلود کنید:

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید



مدیر وبسایت تخصصی دانشجویان بهداشت حرفه ای, علاقمند به ایمنی و بهداشت و نرم افزارهای مربوطه هستم و همراه با تیم تخصصی سعی می کنم که محیطی پرباری را برای شما عزیزان فراهم کنم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فید برنر
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله زیر را حل کنید: *