کنترل استرس های حرارتی محیط کار

بیماری ها و عوارض ناشی از گرما

بیماری ها و عوارض ناشی از گرما

بیماری ها و عوارض ناشی از گرما

 فرمت:Pdf    تعداد صفحات: 10

 

پيشگفتار:

با توجه به ماهيت فرايندهاي پالايشي كه نياز مبرم به منابع گرمايي جهت توليد برشهاي (محصولات ) نفتي از نفت خام دارند همچنين اشتغال برخي از كاركنان در مناطق گرمسيري و يا در فصول گرم سال در فضاهاي باز در معرض گرماي ناشي از منابع مصنوعي و طبيعي قرلر گرفته و پتانسيل ابتلا به عوارض ناشي از گرما برايشان وجود دارد لذا مجموعه حاضر با هدف آشنايي كاركنان با :

  1. عوارض و بيماريهايي كه ممكن است در اثر كار در محيط هاي گرم ايجاد گردد.
  2. روشهاي پيشگيري و كنترل عوارض و آسيبهاي احتمالي ناشي از گرما .

تهيه شده است .كه انتظار مي رود با مطالعه و بكار گيري آن توسط كاركنان در معرض مواجهه، اين مديريت به هدف والاي خويش يعني حفظ و صيانت از نيروي كار نائل آمده و با آسايش و رفاه نيروي كار باعث افزايش بهره وري گردد.

اين مجموعه حاوي مطالبي است جهت آشنايي كاركنان با عوارض ناشي از كار در گرما و عوامل مؤثر بر اختلالات و عوارض ناشي از گرما و روشهاي كنترل و پيشگيري از عوارض گرما .


فهرست:

  • مقدمه

  • هدف

  • عوارض ناشی از کار در گرما

  • گرمازدگی

  • ضعف گرمایی

  • عرق جوش

  • غش ناشی از گرما

  • کرامپ (انقباض دردناک عضلات)

  • خستگی گرمایی

  • عوامل موثر بر اختلالات و عوارض ناشی از گرما

  • روشهای پیشگیری و کنترل گرما


مقدمه :

گرماي موجود در محيط كار از منابع مختلفي ايجاد مي گردد كه مي تو ان از وسايل و ماشين آلات گوناگون، فرايندهاي توليد ، تابش خورشيد ، وسايل روشنايي مصنوعي ، انسان و شرايط جوي خارج از محيط كار نام برد .

هدف از كنترل گرما در محيط كار ، فراهم آوردن محيطي مناسب براي افزايش بهره وري كاركنان يا پيشگيري از وارد آمدن استرس حرارتي بر كارگران مي باشد .

نگاهي به مشاغل و فرايندهاي مختلف توليدي ، نشان مي دهد يكي از مهمترين و متداول ترين مشكلات بهداشت شغلي در محيط هاي كار ، شرايط جوي نامناسب و به عبارتي ، كار در محيط هاي گرم است ، به طوري كه اين مشكل در مشاغل مختلف اعم از مشاغل كه در محيط هاي سر پوشيده يا روباز انجام مي شود ، وجود دارد .

در صورتي كه رديف دماي محيط كار به حدي باشد كه تعادل حرارتي انسان را بهم زند ، به شاغلان فشار گرمايي ( استرس گرمايي) وارد مي شود و آنان در مقابله با فشار گرمايي ، پاسخ هاي فيزيولوژيكي نظير افزايش دماي بدن ، افزايش ضربان قلب و … را نشان مي دهند .

كه اين پاسخ ها به همراه عوامل ديگر نظير خستگي ، كم آبي بدن و … مي تواند به اختلالات ناشي از گرما ، بيماريهاي ناشي از گرما و حتي در مواردي به مرگ منجر مي شود . كه اين باعث كاهش راندمان افراد و بهره وري توليد ، از دست رفتن روزهاي كاري و تضعيف يا از دست رفتن نيروهاي كاري مي گردد .

به همين دليل آشنايي كاركنان با انواع اثرات و عوارض گرما بر بدن و راههاي پيشگيري و درمانهاي فوري آنها مي تواند به كاهش عوارض ناشي از گرما در محيط كار كمك كند .

عوامل مخاطره آميز محيطي ، شغلي و فردي ابتلا به اختلالات ناشي از گرما ، به عوامل مختلفي بستگي دارد كه وجود هر يك از اين عوامل به صورت مستقل يا توأم با ساير عوامل ممكن است با اعمال فشار گرمايي ، شرايط براي ابتلا به اختلالات ناشي از گرما را مهيا سازد .

عوامل مخاطره آميز محيطي : دماي هوا ميانگين دماي تابشي سرعت جريان هوا رطوبت نسبي .

عوامل مخاطره آميز فردي : عدم تطابق فرد مصرف ناكافي مايعات و الكتروليت ها لباس نامناسب

شرايط جسماني نامناسب ( اضافه وزن ، بيماريهاي ريوي ، ديابت ، فشار خون بالا ، ناراحتي هاي پوستي )- لباس نامناسب مصرف داروها ( آمفتامين ها فنويتازين ها ، باربيتورات ها و … ) .

عوامل مخاطره آميز شغلي : بار كاري زياد ، شيفت كار طولاني ، مواجهه همزمان با عوامل فيزيكي محيط كار ( به ويژه صدا ) و برخي از تركيبات سمي ، به كارگيري لوازم حفاظت فردي ( كه در برخي موارد باعث عدم تبادل دما و تعريق مي گردند ) ، و استفاده از پوشاك ضخيم و سنگين در زمان كار .

عوارض ناشي از كار در گرما :

تنش حرارتی

كار در محيط گرم ، بدن را در معرض فشار گرمايي قرار مي دهد . اعمال اين فشار مي تواند با آثار ذهني و جسمي مختلفي همراه باشد . از جمله :

  1. پاسخ هاي ذهني اوليه شامل افزايش تحريك پذيري ، عصبانيت ، برافروختگي ، تغيير در خلق و خو و افسردگي و …
  2. پاسخ هاي جسمي شامل افزايش فعاليت قلب ، تعريق ، عدم تعادل آب و الكتروليت ، و تغيير در ميزان جريان خون سطحي .

حاصل تركيب پاسخ هاي ذهني و جسمي به صورت كاهش راندمان كار ، كاهش مهارت انجام كار ، تشديد سرعت ظهور خستگي و كاهش تمركز و در نتيجه افزايش سريع ميزان خطاها ، نشان داده مي شود .

درصورتي كه فشار گرمايي از حدود مجاز بيشتر شود ، مي تواند اختلالاتي را به شرح زير سبب گردد :

  • كرامپ عضلاني ( گرفتگي عضلاني )
  • تغيير در الگوي تنفس و ضربان قلب
  • ضعف
  • تعريق شديد
  • سردرد
  • جوش گرمايي ( عرض جوش )
  • سرگيجه
  • كاهش كارايي

لازم به ذكر است كه سردرد از اولين علائم هشدار دهنده اعمال فشار گرمايي است كه در صورت عدم آموزش مناسب كارگران و مسئولان ممكن است مورد بي توجهي قرار گيرد .

اگر مواجهه با گرما همچنان ادامه يابد ، علائم و نشانه هاي بعدي به صورت زير بروز مي كند :

  • تغييرات فزاينده در الگوي تنفس
  • نبض تند و شديد در ابتدا و سپس نبض تند و ضعيف
  • سردرد شديد
  • گرفتگي شديد و دردناك عضلات
  • گيجي
  • تغيير دماي پوست ( از پوستي سرد به پوستي داغ و خشك )
  • توقف عمل تعريق

توقف تعريق در هر كارگري گوياي قرارگير ي او در معرض خطر جدي عوارض ناشي از گرماست .

زماني كه تعريق متوقف مي شود ، دماي مركزي بدن به سرعت افزايش خواهد يافت و درصورتي كه دماي بدن به 41 درجه يا بيش از آن برسد ، شرايط وقوع گرمازدگي فراهم شده است .

بطور كلي عوارض ناشي از گرما به دو گروه طبقه بندي مي شوند :

گروه اول عوارض خفيف است كه شامل سوختگي پوست و جوش هاي گرمايي مي باشند . جوش هاي گرمايي به علت بسته شدن دهانه غدد عرق ايجاد مي گردد .

گروه دوم عوارض شديد است و شامل پنج سندرم باليني است كه ممكن است به علت تماس با دماي محيطي بالا ، ايجاد شود . به ترتيب كاهش شدت ، اين سندرم ها عبارتند از : گرمازدگي ، خستگي ناشي از گرما ، كرامپ هاي گرمايي، سنكوپ گرمايي و اختلالات پوستي .

گرمازدگی

گرمازدگی, درمان گرمازدگی, پیشگیری از گرمازدگی

گرمازدگی, درمان گرمازدگی, پیشگیری از گرمازدگی

در گرمازدگي ، آغاز بيماري ناگهاني بوده و بيمار بيهوش مي گردد . پوست فرد بسيار گرم و خشك و نبض تند مي باشد .

اين حالت بدنبال اختلال در سيستم كنترل كننده حرارت بدن رخ داده و به صورت علائم ناتواني سيستم اعصاب مركزي ، كاهش تعريق ، افزايش درجه حرارت مركزي بدن به بيش از 41 درجه و اختلالات شديد فيزيولوژيك و بيوشيميايي تظاهر مي كند .

گرمازدگي ممكن است به دنبال : فعاليت بدني شديد در محيط گرم ، اختلال در سيستم مركزي يا محيطي تنظيم حرارت بدن ، عدم آگاهي يا ناتواني در ترك محيط گرم ، نداشتن تطابق محيطي و يا عدم كفايت افزايشبرون ده قلب به هنگام مواجهه با گرما ، حادث گردد .

وضعيت فرد به ميزان صدمه وارده به سيستم اعصاب مركزي ، كليه ها و كبد بستگي دارد . دو عضو اخير هميشه آسيب مي بينند . عوارض آسيب سلولي ناشي از گرما عبارتند از : نارسايي قلبي ، آريتمي ، گشاد شدن عروق ، كاهش فشار خون ، ادم مغزي ، نارسايي حاد كليوي ، سندرم نارسايي تنفسي بزرگسالان ، خونريزي گوارشي ، نارسايي حاد كبدي ، افزايش پتاسيم سرم ، كاهش قند خون و …

سنكوپ گرمايي : سنكوپ گرمايي از بين رفتن ناگهاني هوشیاری به علت انبساط عروق پوستي است كه به دنبال آن كاهش فشار خون مغز و سيستميك رخ مي دهد . حملات ناگهاني معمولاً بعد از فعاليت بدني و كار شديدي كه حداقل 2 ساعت در محيط گرم طول مي كشد ، ايجاد مي شود .
پوست سرد و مرطوب و نبض ضعيف است و فشار خون سيستوليك معمولاً كمتر از 100 ميلي متر بوده است .

ضعف گرمایی

ضعف گرمایی

ضعف گرمایی

علائم و نشانه هاي اين عارضه عبارتند از : سردرد ، تهوع ، سرگیجه ، ضعف ، تشنگي و تلوتلو خوردن .

خوشبختانه اين وضعيت به اقدامات درماني سريع و به موقع ، به خوبي پاسخ خواهد داد . البته به چندين دليل ضعف گرمايي را نبايد كم اهميت انگاشت ، اول اينكه غش ناشي از ضعف گرمايي ممكن است بسيار مخاطره آميز باشد ، به عنوان مثال ممكن است فرد عهده دار هدايت دستگاه يا فرآيندي باشد كه مراقبت و نظارت دائم را نيازمند است .

در اين صورت وقوع غش مي تواند موجب مخاطرات جدی جاني و مالي شود ، دوم اينكه ممكن است به واسطه غش ، صدمات و جراحات جدي به او وارد گردد ، و در نهايت اينكه برخي از علائم و نشانه هاي ضعف گرمايي مشابه گرمازدگي است و عارضه اخير به منزله فوريت پزشكي شناخته مي شود .

افرادي كه دچار عوارض ناشي از ضعف گرمايي مي شوند ، بايد از محيط گرم خارج شده و مايعات از دست رفته بدنشان جبران شود . همچنين بايد به آنها توصيه كرد به اندازه كافي استراحت كنند .

احتياط در خصوص اشتغال به كار افرادي كه داراي مشكلات قلبي بوده يا از رژيم غذايي كم نمك استفاده مي كنند بايد در مورد اقدامات لازم با پزشك مشورت شود .

عرق جوش ( جوش گرمایی )

پنومونی های آلرژیک خارجی یا برون زا ( extrinsic)

اين عارضه يكي از متداولترين مشكلات كار در محيط هاي گرم يا گرم و مرطوب است كه به صورت بروز جوش هايي قرمز رنگ معمولاً در نقاطي كه لباس تنگ است و به واسطه تماس با بدن عرق كردن بخوبي امكان پذير نيست ، روي مي دهد . اين عارضه معمولاً در نقاطی از پوست مشاهده مي شود كه پيوسته به دليل تبخير عرق ، خيس است .

زماني كه جوش ها سطح زيادي از پوست را دربرگرفته يا عفوني شوند ، بسيار آزاردهنده خواهند بود .

در اغلب موارد با بازگشت فرد از محيط گرم به محيط خنك ، جوش ها بهبود مي يابند .

غش ناشی از گرما

غش ناشی از گرما

غش ناشی از گرما

علت غش ناشي از گرما ، تجمع خون در پاها ، دستها و اندام هاي انتهايي و نرسيدن اكسيژن كافي به مغز شناخته شده است و معمولاً در كساني كه با گرما تطابق نيافته و به صورت ايستاده در محيط گرم كار مي كنند ، روي مي دهد . در اين پديده ممكن است فرد هوشياري خود را از دست بدهد .

واكنش فوق اگرچه همانند واكنشي است كه در نتيجه خستگي گرمايي روي مي دهد ، اما تأثيري بر تعادل گرمايي بدن ندارد . حمله غش ناشي از گرما معمولاً به سرعت و غير قابل پيش بيني روي مي دهد ، اما حركت فرد به جاي سكون و همچنين ايجاد تطابق تدريجي در كارگر از احتمال بروز چنين عارضه اي مي كاهد .

كرامپ ( انقباض دردناك عضلات ) :

كرامپ حرارتي ممكن است در بين كساني در هواي گرم مشغول كارند ديده شود .

اين عارضه معمولاً در نيمه دوم شيفت كار بروز مي نمايد و افراد مبتلا عموماً ضعيف البنيه هستند . گاهي از اوقات علائم عمومي قبلي نظير سردرد و سرگيجه وجود دارد ولي اختصاصاً بروز درد انقباضي شديد در ماهيچه هاي بكار گرفته شده ناگهاني خواهد بود . در اكثر مواقع ، حمله از ماهيچه هاي ساق پا شروع شده و به قسمتهاي بالاي پا و شكم گسترش مي يابد و يا اينكه ابتدا در ماهيچه هاي دست و بازو و سپس در ماهيچه هاي پا و شكم
شروع مي گردد . درد بصورت متناوب بوده و هرچند دقيقه يكبار با شدت زياد فرد را مي آزارد .

اين حالت در حقيقت شكلي از مسموميت با آب است كه به دنبال آشاميدن مقدار زياد آب در پي ، تعريق شديد در محيط گرم ايجاد مي شود و منتهي به كاهش غلظت پلاسما مي گردد . آشامیدن نوشابه اي حاوي كلر و سديم ( نمك ) تنها چيزي است كه بعنوان درمان بايستي بكار رود .

تحليل قوا در اثر حرارت و گرمازدگي : تحليل قوا در اثر حرارت بهمراه از دست دادن آب و نمك بدن پيش مي آيد .

غلظت مايعات بدن تغيير چنداني نمي كند ولي كاهش حجم خون سبب بروز علائم مي گردد .

طي چند روز فرد از ضعف خستگي و سردرد شكايت دارد كه ممكن است با بي اشتهايي و استفراغ همراه باشد .

فرد با علائم نارسايي گردش خون همراه با رنگ پريدگي ، كاهش فشار خون و تعريق زياد مواجهه خواهد شد .

در حالي كه در گرمازدگي ، علائم ناشي از اختلال در تنظيم درجه حرارت و ايجاد تعادل با درجات بالاست .

شروع علائم ناگهاني است و فرد يكباره بيهوش شده و حرارت بدن وي حداقل 40.6 درجه سانتي گراد است.

خستگي گرمايي

خستگي گرمايي اگرچه جدي ترين مشكل بهداشتي ناشي از گرما نيست ، اما يكي از متداول ترين عوارض است . اين عارضه زماني روي مي دهد كه فرد تعريق زيادي نموده ، اما با وجود از دست دادن بخش زيادي از مايعات بدن ، آب به اندازه كافي ننوشيده يا نمك كافي مصرف نكرده باشد . به بيان ساده ، چنين كارگري را مي توان فردي با پوست خيس ، رنگ پريده و ضعيف توصيف كرد .

خستگي گرمايي موجب افت راندمان فعاليتهاي حسي ، حركتي ، فكري و مشاغل نظارتي مي گردد . عدم تطابق يكي از عوامل مستعدكننده ابتلا به چنين عارضه اي است .

برطرف كردن فشار گرمايي ، تنها راه درماني براي خستگي گرمايي ، پيش از رسيدن به شرايط بسيار جدي و خطرناك است . همچنين اجراي برنامه ايجاد تطابق و برنامه هاي آموزشي براي افرادي كه در محيط گرم مشغول به كار هستند ، در پيشگيري از اين عارضه مفيد خواهد بود .

عوامل موثر بر اختلالات و عوارض ناشي از گرما

تنش حرارتی در محیط کار

گذشته از عوامل محيطي و باركاري ، عوامل متعددي بر قابليت انسان براي مقابله يا تطابق با گرما تأثيرگذارند .

بسياري از اين عوامل ممكن است نقشي كمك كننده در ابتلا به اختلالات و عوارض داشته باشند . به همين دليل توجه كافي به اين عوامل ضروري است . برخي از اين عوامل عبارتند از :

  1. فقدان تطابق : مربوط به زماني است كه فرد فرصت كافي جهت تطابق ندارد يا شرايط ايجاد تطابق فراهم نيست .
  2. وضعيت سلامتي : برخي از خصوصيات جسماني يا بيماري ها ممكن است همانند يكي از عوامل ايجاد يا تشديد كننده اختلالات و عوارض ناشي از گرما در بدن عمل كنند .
    • الف) اختلالات پوستي ممكن است از يك طرف محدوديت ميزان تعريق را موجب گرديده و به تشديد اختلالات ناشي از گرما منجر شود ، از سوي ديگر در نتيجه گرما و رطوبت محيط شدت يابد .
    • ب) بيماريهاي قلبي عروقي ممكن است از قابليت هاي بدن در مقابله با گرما بكاهند يا به دنبال مواجهه با گرما تشديد شوند .
    • ج) ديابت كاملاً كنترل نشده ممكن است منجر به از دست رفتن آب بدن گرديده و مواجهه با گرماي بيش از حد ، موجب وخيم تر شدن حال فرد مي شود
    • ه) چاقي فرد را نيازمند صرف انرژي بيشتري براي حركت مي كند و از طرفي به دليل وجود لايه هاي چربي ، ميزان دفع حرارت از بدن كاهش مي يابد . از اين رو هر دو مورد فوق بر انباشت انرژي گرمايي در بدن مي افزايند .
  3. تحت درمان بودن و استفاده از دارو يا مواد مخدر : اين مورد قادر است نوع پاسخ به گرما و نيز روند ايجاد تطابق را تحت تأثير قرار دهد . داروها و اقدامات درماني مختلف احتمالاً بر سيستم ها و واكنش هاي مختلف بدن تأثير مي گذارند .
  4. سابقه ابتلا به اختلالات ناشي از گرما : افرادي كه سابقه ابتلا به عوارض شديد ناشي از گرما دارند ، به ندرت ممكن است پس از بهبودي دچار عدم تحمل گرمايي شوند . در غالب موارد ، اختلال در سيستم دفع گرما ، عامل اصلي چنين پديده اي ذكر شده است .

روشهاي پيشگيري و كنترل گرما :

براي كنترل گرما در محيط كار ، سه روش كلي كاربردي به شرح زير وجود دارد :

  1. كنترل اداري
  2. تعديل شرايط گرمايي محيط كار
  3. استفاده از وسايل حفاظت فردي

پيش از كاربرد هر نوع روش كنترل ، مي بايست نوع فشار گرمايي موجود در محيط كار تعيين شود ، زيرا روش كنترل گرماي تابشي با روش كنترل گرماي جابجايي متفاوت است .

از اين رو ، افزون بر گرما ، مي بايست بار گرمايي موجود ، منبع گرما و ميزان گرماي محيط و نوع كاري كه كارگر انجام مي دهد ، مشخص گردد . به طور كلي ، ممكن است يك روش كنترل خاص در يك محيط رضايت بخش باشد ولي در بسياري موارد لازم است تركيبي از روشهاي گوناگون كنترل بكار بسته شود .

  • 1- روش اداري براي كاهش فشار گرمايي :

الف- كاهش فعاليت جسماني : كاهش فعاليت جسماني كه كارگر بايد در محيط گرم انجام دهد ، يكي از روشهاي كنترلي است . اگر فعاليت بدني كارگر كم شود ، ميزان سوخت و ساز پايين آمده و در نتيجه كارگر كمتر به تنش گرمايي دچار مي شود .

ب- تغيير تماس كارگر با گرما : افزون بر كاهش فعاليت جسماني مي توان تغييراتي در تماس كارگر با گرما ايجاد نمود .

  • يكي از روشها ، ايجاد برنامه منظم كار و استراحت براي راحتي كارگر مي باشد ، اين كار به وسيله اختصاص دادن مكان هاي استراحت تكميل مي گردد . در اين مكان ها درجه حرارت هوا بايد به وسيله تهويه مطبوع پايين تر از 24 درجه سانتي گراد نگه داشته شود .
  • روش ديگر ، تدوين برنامه كار براي مشاغلي كه در محيط گرم انجام مي شوند ، مي باشد . در صورت امكان ، فرايند گرمازا بايد در اوقات خنك تر روز انجام پذيرد ، در اين صورت بار گرمايي محيط كم مي شود .
  • تهيه آب خنك با درجه حرارت 10 الي 15 درجه سانتي گراد در نزديكي محل كار براي كاهش احتمال از دست دادن آب و الكتروليت ها كه نتيجه آن عوارض ناشي از گرما است و آبخوري بايد در نزديكي محل كار باشد. با تهيه آب آشاميدني حاوي 0.1 درصد نمك محلول ، امكان ايجاد كرامپ هاي گرمايي به طور قابل توجهي كاهش مي يابد . اين روش بر استفاده از قرص هاي نمك برتري دارد .

پ) معاينات كارگران : برخي افراد نسبت به گرما حساسيت بيشتري دارند كه اين امر خود مي تواند سبب بروز ناراحتي هاي ناشي از گرما در اين افراد مي شود . از اين رو ، به منظور شناسايي افراد حساس ، معاينات پيش از استخدام كارگراني كه بايد در محيط گرم كار كنند ، الزامي است . برخي از بيماريها مانند بيماريهاي قلبي و عروقي و شرايط مناسب عمومي بدن داراي اهميت اند . همچنين در هنگام معاينات دوره اي بايد تغييراتي كه گرما در شرايط جسماني كارگر ايجاد كرده و ميزان اثرات زيان آور گرما بر روي كارگر تعيين شود .

ت) آموزش كارگران : پيش از اينكه كارگر در محيط گرم مشغول بكار شود ، بايد آموزش و مهارت هاي لازم در مورد محيط كار به او داده شود و كارگر نسبت به خطراتي كه در محيط كار متوجه اوست كاملاً آگاه باشد و مطالبي كه مي بايد به كارگر آموزش داده شوند عبارتند از :

  1. كنترل اداري
  2. اثرات سازش با محيط گرم .
  3. نياز به جبران آب از دست رفته .
  4. نياز به جبران نمك .
  5. تشخيص علايم و درمان بيماريهاي ناشي از كار در محيط گرم .
  6. اثرات الكل ، كم خوابي ، بيماريها و … بر روي تحمل گرما .
  7. لباس مناسب جهت كار .
  8. نياز به استراحت لازم براي دوري از محيط گرم .

با شركت در برنامه آموزشي ، افراد با خطراتي كه در تماس با فشار گرمايي وجود دارد ، آشنا مي شوند .

ث) سازش كارگران با گرما : مطالعات بسياري نشان داده است كه برنامه مناسب سازش ، باعث كاهش تنش گرمايي در ميان كارگران صنايع گرم مي شود . به طور كلي ، به يك برنامه دو هفته اي سازش نياز است .

در طول دوره كارگر بتدريج با محيط گرم تماس پيدا نموده و تطابق هاي فيزيولوژيك در بدن او براي كاهش تنش هاي گرمايي به وجود مي آيد . مركز تحقيقات ملي بهداشت و ايمني شغلي آمريكا ، يك دوره شش روزه را براي سازش با گرما توصيه مي كند به گونه اي كه در روز نخست كارگر با 50 درصد بار گرمايي و ميزان كار در تماس مي باشد .

9- تعديل شرايط گرمايي محيط كار :

الف) تعديل در گرماي محيط كار با كنترل گرماي جابجايي : يكي از بهترين روشهاي كنترل تماس در محيطي كه كارگر با گرماي جابجايي مواجهه است جدا كردن كارگر و قطع تماس با عامل زيان آور است .

روشهاي گوناگوني براي جلوگيري از تماس كارگر با گرماي جابجايي وجود دارد . اين روشها بر پايه نوع كار مورد استفاده قرار مي گيرند و عبارتند از :

ب ) تهويه عمومي ( ترقيقي ) : در بسياري اوقات كه بار گرمايي جابجايي وجود دارد كاربرد تهويه عمومي براي كاهش فشار گرمايي سودمند است . جريان گردشي هوا توسط بادبزن هاي خنك كننده موجب كاهش گرماي جابجايي در محيط كار مي شود . با اين وجود ، لازم به يادآوري است كه هرگونه جريان گردشي هواي محيط كار دماي هوا را كاهش نمي دهد . اگر دماي محيط بيش از 35 درجه سانتي گراد باشد ،

جريان هوا نه تنها موجب افزايش دفع گرما از بدن نمي شود ، بلكه كاهش گرما در محيط را نيز سبب نمي گردد . در محيط هايي كه گرماي جابجايي وجود دارد به دليل اينكه هواي گرم به بالا صعود مي كند و از طريق هواكش ها در سقف به بیرون فرستاده مي شود ، مي توان توأماً با تهيه هوا از خارج محيط كار ، خنك كنندگي موثرتري ايجاد كرد . البته هواي بيرون مي بايست دمايي پايين تر از دماي هواي محيط كار داشته باشد تا بار گرمايي در محيط كار را كم كند .

حذف گرماي هواي محيط كار : در موارد خاص كه هواي بيرون به اندازه كافي براي خنك كردن محيط سرد نمي باشد ، بايد هواي بيرون را سرد نمود . اين كار را مي توان با خنك كردن هوا به وسيله آب يا سرد نمودن به وسيله دستگاه سردكننده انجام داد . خنك كردن هوا به وسيله آب يا سرد نمودن به وسيله دستگاه سرد كننده انجام داد . خنك كردن به وسيله آب ، توسط عبور هوا از ميان آب فشانها انجام مي گيرد .

در اين روش انرژي گرمايي لازم براي تبخير آب از هوا گرفته مي شود به اين ترتيب هوا خنك مي گردد ، البته سرد كردن به وسيله دستگاههاي سردكننده معمولاً هزينه گزافي را ايجاد مي كند .

الف) حفاظت در برابر شرايط آب و هوايي : شرايط آب و هوايي محل كارخانه مي تواند به بار گرمايي محيط دروني كارگاه اضافه كند . تابش خورشيد ، گرماي محيط و رطوبت هوا مي توانند سبب افزايش فشار گرمايي شوند .

استفاده از شيشه هاي بازتاب كننده در پنجره ها مي تواند به گونه اي موثر موجب كاهش دماي تابشي در محيط كار شود . افشاندن آب بر روي سقف كارگاه مي تواند باعث تبخير و در نتيجه كاهش دماي سقفگردد . افزون بر اينها ، عايق گذاري كافي در ديوارها و سقف مي تواند نتيجه اي مطلوب دهد .

ب) تعديل در گرماي محيط با كنترل گرماي تابشي :

يكي از منابع اصلي فشار گرمايي در صنايع ، گرماي تابشي است . به طور كلي ، سه روش كاربردي در كاهش بارگرمايي تابشي وجود دارد :

  • كاهش ميزان گرماي تابشي : براي كاهش بار گرمایی تابشي مي توان منبع تابش را عايق گذاري نمود . يك ماده هادي گرما مي توان در بدنه خارجي جسم قرار داد تا باعث كاهش گرماي تابشي شده و آنرا تبديل به گرمايي كند كه بتواند به شكل جابجايي خارج گردد . به اين منظور لازم است كه سطح خارجي منبع تابش را به وسيله يك شبكه حاوي آب پوشش داد به گونه اي كه آب در داخل شبكه در حال گردش باشد و انرژي گرماي تابشي را جذب نموده و آن را به بيرون انتقال دهد .
  • حفاظ براي كنترل گرماي تابشي : اين روش يكي از راههاي موثر در كنترل گرماي تابشي است . به وسيله كاربرد حفاظ بين كارگر و منبع تابش ، از انتشار پرتو مادون قرمز در محيط جلوگيري مي شود . چون گرماي تابشي در يك خط مستقيم سير مي كند و به اين علت مهم است كه حفاظ در محلي مناسب بين كارگران و منبع قرار داشته باشد . دو نوع حفاظ گذاري قابل اجرا مي باشد .

الف : حفاظ بازتابي
ب : حفاظ جذبي

در حفاظ بازتابي از ورقه هاي براق بازتاب دهنده پرتو تابشي استفاده مي شود و در حفاظ جذبي از ورقه هايي كه با رنگ سياه مات رنگ آميزي شده ، استفاده مي گردد .

استفاده از وسايل حفاظت فردي :

برخي مواقع كه كارگر مجبور است در محيط گرم براي انجام كارهايي مانند تعميرات يا نگهداري به انجام وظيفه بپردازد ، استفاده از وسايل حفاظت فردي انتخابي مناسب مي باشد زيرا ممكن است استفاده از يك حفاظ ثابت امكان پذير نباشد . اما اين وسايل ( كه شامل لباس ، دستكش ، نقاب و … كه بازتاب دهنده گرماي تابشي مي باشند ) در برخي مواقع باعث محدوديت در حركت و تنفس مي شود و همچنين از تبخير عرق بدن و در نتيجه خنك شدن از اين طريق جلوگيري مي كنند . در نتيجه كارگر تنها براي مدتي كوتاه قادر به استفاده از اين وسايل مي باشد . در جاهايي كه به تماس طولاني نياز باشد يا كاهش گرماي جابجايي اضافي لازم است مي توان از لباسهاي سردشونده استفاده كرد . خنك كردن در اين لباسها با عبور هواي سرد فشرده در ميان دو جدار لباس انجام مي شود . ولي اين نوع لباس محدوديت زيادي براي فعاليت ايجاد مي كند و فقط براي مواقع اضطراري سودمند است . از ديگر وسايل حفاظت فردي مي توان به پيش بندهاي بازتاب كننده ، دستكش ، كلاه و حفاظ صورت اشاره كرد .

توجه :

در صورت بروز كرامپ گرمايي : ابتدا شخص را از محيط گرم دور نموده و سپس ب ه او مايعات نمك دار خوراينده شود و در صورت لزوم بايد تزريق داخل وريدي انجام داد . جهت پيشگيري در مشاغلي كه خطر كرامپ گرمايي وجود دارد ، قرص هاي نمك يك گرمي در كنار آب سردكن ها ، جهت استفاده كارگران قرار داده شود .

در صورت بروز گرمازدگي : در آغاز بايد پوست را سريع خنك نمود و آن را مرطوب نگه داشت . براي اين كار فرد را در ملحفه يا حوله مرطوب و سرد قرار داده و يا بدن وي را با اسفنج خيس ، مرطوب نموده و يا شخص را درون آب سرد غوطه ور ساخت . ( اغلب مرگ ها در گرمازدگي در 24 ساعت اوليه رخ مي دهد ).

در صورت بروز سنكوپ گرمايي : خوابانيدن بيمار به پشت، خنك كردن آن و تجويز مايعات . بيماري هاي زمينه اي بايد بررسي و درصورت نياز درمان گردند.

در صورت بروز عرق جوش : به منظور جلوگيري از عفونت ، پوست را خشك و تميز نگه داريد ، لباس نخي و آزاد به تن كنيد ، دوش آب خنك و تهويه هوا بسيار موثر است ، استفاده از برخي پمادها احتمالاً در كم كردن خارش مفيد خواهد بود .

دانلود توضیحات بالا:

بیماری ها و عوارض ناشی از مواجهه با گرما

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با بیماری ها و عوارض ناشی از گرما داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

پاورپوینت مواجهه با گرما

کار جسمانی و فشار گرمایی

ارزیابی گرما در محیط های کار

شاخص های فشار گرمایی محیط کار

گرما و اثرات آن در محیط کار

 

منبع: بهداشت حرفه ای

 

منابع و مؤاخذ:

  1. گلبابايي فريده. تيرگر،آرام. علي محمدي، ايرج.بهداشت شغلي در محيط هاي گرم .انتشارات دانشگاه تهران
  2. قضايي ، صمد .بيماريهاي ناشي از عوامل فيزيكي محيط كار . انتشارات دانشگاه تهران
  3. احمد زاده ، علي .گرما و سندرم هاي باليني گرمازدگي، انتشارات جهاد دانشگاهي اهواز
  4. گلبابايي، فريده ، اميدواري ، منوچهر، انسان و تنشهاي حرارتي محيط كار ، انتشارات دانشگاه تهران
  5. Training Guide , Heat, WW.cdc.gov,1994.

 

بیماری ها و عوارض ناشی از گرما
رتبه 5 از بین 1 رای

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید