جرثقیل ها

ایمنی جرثقیل (Crane Safety)

ایمنی جرثقیل (Crane Safety)

ایمنی جرثقیل (Crane Safety)

 

فهرست مطالب:

  • تعریف جرثقیل

  • انواع جرثقیل

  • انواع خطرات و اصول ایمنی

  • نکات ایمنی عمومی جرثقیل ها

  • ایمنی قلاب جرثقیل

  • نکات ایمنی جرثقیل سقفی


تعریف جرثقیل :

جرثقیل دستگاهی است که بتواند بارهای سنگین را در حالت معلق در امتداد قائم و افق جابجا نماید.

 

 انواع جرثقیل :

  1.  جرثقیل های متحرک
  2.  جرثقیل های سیار متحرک

جرثقیل سقفی (overhead crane)

  • جرثقیل دروازه ای (Gantry crane)
  • جرثقیل برجی (Tower crane)
  • جرثقیل بازوئی (Jip crane)
  • جرثقیل دروازه ای گردان (Portal crane)
  • جرثقیل نیمه دروازه ای (Semi-Gantry crane)
  • جرثقیل دیواری (Wall crane)

 

انواع جرثقیل سیار

  • جرثقیل نصب شده بر کامیون یا یدک کش (Truck crane)
  • جرثقیل نصب شده بر واگن ریل دار (Locomotive crane)
  • جرثقیل نصب شده بر خودروهای چرخ زنجیری (Crane crawler)
  • جرثقیل نصب شده بر روی شاسی چرخ دار (Chacis crane)

 انواع خطرات و اصول ایمنی 

  • خطرات الکتریکی
  • بار گذاری بیش از حد مجاز
  • خطرات مسیر جرثقیل
  • خطرات آتش سوزی در جرثقیل
  • سقوط از پرتگاه جرثقیل

 نکات ایمنی عمومی جرثقیل ها :

  • بالا و پایین بردن کاملا عمودی بار به طوریکه در حین بلند کردن نوسان نداشته باشد
  • بازدید روزانه ی اپراتور قبل از شروع کار از کلیه قسمتهای جرثقیل و دقت کافی از صحت وضعیت قطعات
  • حداکثر ظرفیت مجاز جرثقیل باید در طرفین دستگاه حک شده باشد
  • تمام چرخ دنده ها و سایر قسمتهای انتقال دهنده ی نیرو باید دارای حفاظ و پوشش مناسب باشد
  • تحت هیچ شرایطی بار نبایستی برای مدت طولانی به صورت معلق در هوا نگه داشته شود.
  • برای جابجایی بارهای سنگین، ابتدا بار را به اندازه ی mm 150 از زمین بلند کرده اگر اتفاقی نیفتاد با احتیاط کامل بار را جابجا نمایید.
  • در مواقعی که اپراتور دید کامل و صحیح نسبت به مسیر ندارد یک نفر علامت دهنده (ریگر) باید علامتهای لازم را به وی بدهد.
  • پیش از شروع کار از سالم بودن ترمزهای حفاظتی مطمئن شوید  (ترمزهای حفاظتی باید باری معادل 5/1 برابر ظرفیت مجاز را نگه دارد)
  • زمانی که قلاب در پایین ترین حالت ممکن قرار دارد حداقل بایستی 2دور کابل دور غلتک بماند.
  • در حین بالا بردن بار توقف ضربه ای به جرثقیل وارد نشود.
  • حداقل فاصله ی ایمن از جریان برق 6 متر است.
  • دستگاه بایستی مجوز سلامت فنی رااز مرکز مجاز اخذ که پس از کنترل تمامی قسمتهای دستگاه برای مدت معینی صادر میشود.
  • اگر وزن بار به اندازه ی ظرفیت نهایی جرثقیل باشد با کنترل واحد ایمنی جابجا گردد.

برخی از موارد مهم در جرثقیل ها:

میزان بار مجاز (swl) :معمولا برای بدست آوردن swl از دو روش زیر استفاده می شود:

  • آزمون استاتیک 10%
  • آزمون دینامیک 25%
  • گاهی اوقات از آزمون قدرت نیز استفاده مینمایند.

مقررات ایمنی کابل سیمی (سیم بکسل):

  • از دولا کردن و خم کردن کابل به طور معکوس خودداری شود.
  • نباید با کابل سیمی باری بیش از نسبت 5/1 آستانه ی شکستنش برداشت.
  • روغنکاری و گریس کاری منظم کابل ها به منظور جلوگیری از زنگ زدگی و ساییدگی
  • کابل باید روی قرقره و صفحه ی گردنده فقط با یک لایه پیچیده شود.
  • قرقره و صفحه ی گردنده باید تا حد ممکن بزرگ باشد.

مقررات ایمنی زنجیرها

  • زنجیرهای مخصوص بستن ویا بلند کردن بار باید ازجنس آهن چکش خوار یا فولاد باشد
  • حلقه های شکسته شده زنجیر نباید به هیچ وجه بوسیله ی پیچ، میخ، پرچ و یا سیم به یکدیگرمتصل شده باشد.
  • حداکثر میزان کشش زنجیر بایستی از 7 0/0درصد فراتر نرود.
  • زنجیرهایی که کار با آنها زیاد باشد باید هر شش ماه یکبار، و زنجیرهایی که کار با آنها کمتر است هر یکسال مورد آزمایش قرار گیرند.

افراد مجاز به کار با جرثقیل ها

  • دارای حکم رسمی باشد.
  • بازرسان و تعمیرکاران جرثقیل ها
  • افرادی که دوره ی آموزشی مربوطه را گذرانده و گواهی دریافت نموده باشد.

ایمنی قلاب جرثقیل

  • استفاده از شیطونک
  • حک شدن حداکثر بار مجاز قابل حمل بر روی قلاب
  • بازرسی روزانه قبل از شروع کار
  • جلوگیری از وارد آمدن ضربه ی شدید به قلاب

در صورتی که قلاب نواقص زیر را داشته باشد بایستی تعویض و تعمیر گردد

  • هر نوع خمیدگی و تغییر فرم بیش از 10 درجه بیشتر از شکل اولیه
  • باز شدن گلویی دستگاه بیش از 15 درصد نسبت به شکل اولیه
  • پارگی، ساییدگی و تغییر در قطر و ابعاد بولت وای بولت بیش از 10 درصد نسبت به شکل اولیه

 جرثقیل سقفی (over head crane)

جرثقیلی است که برروی دو ریل موازی که در ارتفاع مناسبی از سقف کارخانه قرار گرفته است و قادر است بار را در دو جهت افقی و عمودی جابجا کند.

نکات ایمنی در جرثقیل های سقفی

  • از جابجایی اجسام روی نفرات و تجهیزات حساس خودداری شود.
  • در انتهای ریل، ترمزهای انتهایی ریل تعبیه شده باشد تا دستگاه از ریل خارج نشود.
  • آلارم هشدار دهنده ی حرکت برای دستگاه در نظر گرفته شود.
  • تمامی وسایل برقی مجهز به سیم ارت شوند.
  • پدینگ ضد ضربه در انتهای ریل برای جلوگیری از آسیب به دستگاه نصب شود.
  • مسیر حرکت اجسام با رنگ زرد روی کف کارگاه مشخص شود.
  • تجهیزات لازم رادیویی(بیسیم) برای راننده و ریگر در صورت نیاز فراهم شود.
  • باید مجهز به علائم هشدار دهنده بارگیری مانند یک چراغ سبز برای بارگیری ایمن ویک چراغ قرمز به همراه زنگ خطر برای بارگیری بیش از حد مجاز باشد.
  • پانل کنترل دستگاه فقط در اختیار افراد مجاز باشد .
  • نشانه های راهنمای حرکت دستگاه همراه با شکل علامت روی پانل کنترل نصب شود.

Rigging & Slinging

قبل از شروع بکار موارد ايمني را به خاطر آوريد

  1. Sling هاي صدمه ديده را هرگز بکار نبريد
  2. Sling ها را هرگز با گره زدن کوتاه نکنيد (Shortener)
  3. .Sling ها نبايد تاب داشته باشند (Twisted)
  4. هرگز شوک به بار وارد نکنيد (Shock Loading)
  5. هرگز از Sling هاي با ظرفيت کم براي بارهاي سنگين استفاده نکنيد (Over Load)
  6. دست و انگشتان خود را بين بار و Sling گير نياندازيد که نتيجه اين مي شود!!

این پست برورسانی شد و  80 نکته ایمنی جرثقیل پیوست شد. این نکات را حتما در بازرسی های جرثقیل مد نظر داشته باشید.

 

خطرات مربوط به جرثقیل های متحرک

80 نکته ایمنی جرثقیل

80 نکته ایمنی کار با جرثقیل

  1. دستگاه شما بایستی مجوز سلامت فنی CERTIFICATE را از مرکز مجاز اخذ که پس از کنترل تمامی قسمت های دستگاه برای مدت معین صادر می شود.
  2. پیش از شروع کار با دستگاه از نشتی روغن، سالم بودن سیم بکسل ها و کلید قطع کننده و ترمزها مطمئن شوید.
  3. قبل از شروع کار هوک و اهرم ها را امتحان کنید.
  4. پیش از جک زدن، محل را بازرسی نموده و حتما در زیر جک ها الوار قرار دهید.
  5. مطمئن شوید در بالای سر شما شبکه برق وجود ندارد.
  6. حداقل فاصله ایمن از جریان برق 6 متر است.
  7. پیش از بلند کردن بار، با بوق زدن دیگران را مطلع سازید
  8. مطمئن شوید که ریگر شما علائم و قوانین مربوط به کار خود را دقیقا می داند و اطلاعات فنی در مورد کار خود را دارد.
  9. راننده باید طرز کار با جدول بار load chart را بداند.
  10. اگر وزن بار به اندازه ظرفیت نهایی جرثقیل باشد، با کنترل واحد ایمنی جابجا گردد.
  11. روی بدنه تمامی وسایل بالابرنده باید (safe working load (S.W.L میزان بار مجاز نوشته شده باشد
  12. در هوای طوفانی یا بادهای شدید کار باید متوقف گردد.
  13. رانندگان جرثقیل بایستی دارای گواهینامه معتبر باشند و معاینه پزشکی شوند.
  14. بارهای سنگین با نظارت مسئولین ایمنی و حتما صبح  نصب گردد تا در صورت بروز اشکال در نصب، زمان کافی برای رفع آنها وجود داشته باشد و نفراتی که در ارتفاع کار می کنند بایستی بوسیله MAN BASKET جابجا شوند و از آویزان شدن به هوک خودداری نمایند.
  15. در زمان تخلیه و بارگیری راننده باید در کابین خود نشسته باشد.
  16. هنگام کار گوش کردن به ضبط صوت و .. توسط راننده ممنوع است
  17. تمامی عملیات بارگیری و تخلیه بایستی به آرامی صورت گیرد.
  18. تحت هیچ شرایطی بار نبایستی برای مدت طولانی به صورت معلق در هوا نگه داشته شود.
  19. پس از اتمام کار بوم جمع شود  و در کابین قفل شود.
  20. در نوع بوم خشک اگر طول بوم زیاد است به صورت افقی روی زمین قرار گیرد.
  21. در زمان استفاده از تک وایر اهرم سقوط آزاد را که سبب می شود سیم بکسل با سرعت زیاد حرکت نماید بکار نگیرید.
  22. در زمان استفاده از JIB به مقدار باری که میتوان بلند کرد توجه نمایید.
  23. راننده باید فقط فرمان ریگر را برای جابجایی بارها رعایت نماید.
  24. ریگر بایستی یک نفر باشد
  25. تحت هیچ شرایطی نفر بین بار و جسم  دیگر قرار نگیرد.
  26. چنانچه تعادل جرثقیل بهم بخورد در نوع تلسکوپی می توان بوم را جمع کرد در نوع بوم خشک بوم بایستی به سمت بالا کشیده شود .
  27. کلیه بارها و نیز سبد حمل نفر در زمان جابجایی بوسیله طناب مهار TAG LINE کنترل شوند.
  28. طناب مهار TAG LINE نبایستی به هوک، بکسل و شکل بسته شود.
  29. بارهای مختلف از نظر سایز بایستی جداگانه حمل شوند.
  30. هرگز زیر و روی بار معلق نایستید.
  31. از تسمه ها، شگل، وایر، هوک و … استاندارد که S.W.L دارد استفاده نمایید.
  32. نصب کپسول آتش نشانی در اتاق راننده الزامی بوده و راننده و ریگر بایستی نحوه کار کردن با آن را بدانند.
  33. در زمان پارک کردن جرثقیل حتما از جک های تعادلی استفاده نمایید.
  34. جک های تعادلی در حین کار بایستی کاملا بیرون آمده و با یکدیگر موازی باشند
  35. هیچ وسیله هیدرولیکی مانند جک های تعادلی، بازوهای بالابرنده و … نبایستی نشتی روغن داشته باشند
  36. در زمان حرکت دستگاه هیچ فردی سوار دستگاه نشود حتی ریگر
  37. ضامن نگهدارنده هوک که به اصطلاح SAFETY LATCHES گفته می شود نقش مهمی در جلوگیری از سقوط بار دارد .
  38. شرایط بد جوی می تواند در زمان انتقال بار، شرایط کار را به نحوی تغییر دهد که سبب ایجاد حادثه گردد.
  39. در زمان بلند کردن بار، بایستی کاملا در مرکز ثقل دستگاه قرار داشته باشد در غیر این صورت بار می تواند بر جرثقیل اعمال نیرو کرده و تعادل آنرا بهم بزند (بار به صورت پاندولی در می آید)
  40. در زمان نقل و انتقال بار کسی روی بار یا قلاب جرثقیل آویزان نشود.
  41. در زمان جابجایی بار تا حد امکان به سطح زمین نزدیک باشد
  42. بلت ها BELT قبل از کار چک شوند تازدگی یا پارگی نداشته باشند
  43. در گوشه های تیز بار برای جلوگیری از صدمه به بلت و زنجیر از پدینگ یا SOFTNER استفاده شود
  44. هرگز بلت یا زنجیر را از زیر بار نکشید
  45. مواظب باشید که بلت، بکسل، زنجیر زیر بار سنگین قرار نگیرند.
  46. BELT,WIRE.CHAIN  در جای خشک و مناسبی نگهداری شوند.
  47. حداقل فاصله بین جرثقیل در حال گردش و اجسام ثابت 600 میلیمتر است.
  48. راننده باید دقیقا بار را ببیند و در جایی که راننده دید ندارد از رادیوبی سیم یا وسیله دیگر برای ارتباط استفاده نماید
  49. راننده باید از نظر بینایی و شنوایی در وضع خوبی قرار داشته باشد
  50. تمامی دستورات و تصمیم ها دقیقا، واضح، روشن و شفاف بیان شوند.
  51. ریگر باید علامت های استاندارد ریگری را بداند و با راننده هماهنگ باشد
  52. برای جابجایی بارهایی که سنگین هستند ابتدا به اندازه 150 میلیمتر از زمین بلند کنید و اگر اتفاقی نیفتاد با احتیاط کامل بار را جابجا نمایید
  53. وسایل مانند آجر یا سنگ توسط بسکت هایی که کاملا محکم و ارتفاع مناسبی دارند جابجا شوند تا از سقوط بار جلوگیری شود
  54. اطراف محوطه LIFTING کاملا توسط نوار خطر و تابلوهای هشدار دهند نظیر (خطر سقوط بار  و …) مشخص و معین شوند.
  55. Man Basket ها نیز باید دارای S.W.L باشند
  56. افرادی که داخل MAN BASKET کار می کنند بایستی:
    • از HARENESS استفاده نمایند
    • دستگیره داخلی در MAN BASKET تعبیه شده باشد.
    • جهت جلوگیری از سقوط اشیا تمهیدات ایمنی در نظر گرفته شود.
    • MAN BASKET به طناب مهار بسته شود .
  57. از گره زدن زنجیرها برای کوتاه کردن طول آنها خودداری شود .
  58. تمامی قسمت های جرثقیل به شکل روزانه، هفتگی، ماهیانه و سالیانه بررسی و در برگه ثبت شود
  59. SLINGهای دو یا سه ساقه بایستی توسط حلقه به شگل وصل شوند.
  60. زاویه بین ساقه ها 90 درجه می باشد.
  61. بکسل ها و سیم هایی که ضربه خورده اند نبایستی بکار برده شوند
  62. برای افزایش طول زنجیر از پیچ و مهره استفاده نکنید.
  63. سیم بکسل ها در صورت زدگی، زنگ زدگی و پارگی یک رشته از 20 رشته (بیش از 5 درصد) نباید مورد استفاده قرار گیرند.
  64. طناب های طبیعی و مصنوعی نبایستی به مواد شیمیایی (اسید، باز و … ) آلوده شوند.
  65. SLINGها بایستی کاملا صاف و بدون تاب خوردگی باشند.
  66. استفاده از بکسل بدون END LESS (انتهای مسدود نشده) را کنار بگذارید
  67. بار را روی الوار باریک بگذارید تا بلت و بکسل ها زیر بار نمانند
  68. محوطه عملیات LIFTING بایستی کاملا آزاد، خلوت و راننده فضای کافی برای انجام عملیات را داشته باشد.
  69. روشنایی محوطه عملیات LIFTING بایستی فراهم گردد.
  70. چراغ های جرثقیل شامل بوم، جلو، عقب، خط، ترمز، و … بایست سالم باشند.
  71. مانعی بین راه رسیدن بار به محل مورد نظر وجود نداشته باشد
  72. قبل از شروع کار محل بارگیری و فرود بار را بررسی نمایید.
  73. هنگام کار در سراشیبی مراقب سقوط بار و جرثقیل باشد
  74. OUT RIGGER جک های تعادلی را از برخورد با موانع محافظت نمایید.
  75. موقعی که بار را جابجا می کنید کاملا مراقب باشد تا افراد زیر بار نباشند.
  76. در مورد جرثقیل های برجی :
    • وزنه های تعادلی کاملا محکم شده باشند.
    • مقاومت زمین و سستی خاک را در نظر بگیرید
    • محل فرود بار تا جای ممکن مسطح و صاف باشد
    • PERMIT لازم را از ایمنی بگیرید
    • از تاب خوردن بار جلوگیری نمایید.
    • رادیو بی سیم خود را چک نمایید.
    • با دید کامل کار نمایید.
  77. سیم بکسل ها کاملا در درام قرار گرفته باشند و روی یکدیگر پیچ نخورده باشند.
  78. بار را طوری روی هم بچینید که امکان برداشتن ایمن آن وجود داشته باشد و فضای کافی برای تردد ماشین آلات بین آن در نظر گرفته شود.
  79. سیم بکسل ها نبایستی خم شوند.
  80. سیم بکسل ها طبق توصیه سازنده روغن کاری شوند و از تماس آنها با اسیدها و فلزات داغ و مواد خورنده جلوگیری شود.

 

هرگز از SLING هاي صدمه ديده استفاده نکنيد.

توجه

دست و انگشتان عزيز خود را هرگز بين بار و Sling گير نياندازيد دستکش را فراموش نکنيد. هر گونه انگشتر، ساعت، دستبند و زينت آلات بر روي دست ها مي تواند در کارهايي که با دست انجام مي پذيرند حادثه ساز شوند. لطفا از دستکش ايمني استفاده کنيد.

 


ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

حتما بخوانید:

 بازرسی فنی و آموزش جرثقیل و لیفتراک

 چک لیست انواع جرثقیل ها

 اصول بازرسی جرثقیل

 

  • هر گونه سوالی در رابطه ایمنی جرثقیل داشتید در نظرات بیان کنید تا بررسی شود.

 

مدیر وبسایت تخصصی دانشجویان بهداشت حرفه ای, علاقمند به ایمنی و بهداشت و نرم افزارهای مربوطه هستم و همراه با تیم تخصصی سعی می کنم که محیطی پرباری را برای شما عزیزان فراهم کنم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فید برنر
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله زیر را حل کنید: *