نمونه برداری از آلاینده های هوابرد

 اصطلاحات نمونه برداری از محصولات شیمیایی صنعتی

اصطلاحات نمونه برداری از محصولات شیمیایی صنعتی

 اصطلاحات نمونه برداری از محصولات شیمیایی صنعتی

1 ـ دامنه کاربرد

هدف از تدوین این استاندارد تعریف اصطلاحاتی است که همواره در نمونه برداری از محصولات شیمیایی صنعتی مورد استفاده قرار می ‏گیرد.

این اصطلاحات در چهار گروه زیر طبقه بندی شده ‏اند :

  • اصطلاحات عمومی
  • تقسیم بندی اصطلاحات مربوط به نمونه برداری
  • اصطلاحات مربوط به تهیه نمونه
  • اصطلاحات مربوط به آمار نمونه برداری

2 ـ اصطلاحات و تعاریف

 2-1- اصطلاحات عمومی

یادآوری ـ نمونه برداری از محصولات شیمیایی می‏تواند چند مرحله ‏ای 1 باشد (معمولا دو مرحله ).

2-1-1- واحد نمونه برداری: مقدار معینی از ماده که دارای مرز مشخص باشد این مرز ممکن است فیزیکی مثل یک ظرف و یا فرضی مثل یک زمان خاص یا در مورد مسیر تولید , در فواصل زمانی معین باشد.

یادآوری: ممکن است واحدهای نمونه برداری در یک جا جمع گردد مثل یک بسته یا یک جعبه .

2-1-2- برداشت اولیه: مقدار موادی است که در یک زمان از یک واحد نمونه برداری , توسط یک وسیله نمونه بردار برداشته می ‏شود.

2-1-3- نمونه: یک یا چند واحد نمونه برداری که از تعدادی واحدهای نمونه برداری بزرگتر و یا از یک یا چند برداشت اولیه تهیه می ‏گردد.

یادآوری: یک نمونه ممکن است از یک برداشت اولیه یا از یک واحد نمونه برداری و یا از آمیختن چند برداشت اولیه و یا چند واحد نمونه برداری تهیه گردد.

2-1-4- نمونه حقیقی: نمونه ‏ای است که پس از آنکه ماده مورد نمونه برداری کاملا یکنواخت شده برداشته می‏ شود و دقیقا مشخصات ماده مزبور را داراست.

2-1-5- روش نمونه برداری: روش برنامه ریزی شده از انتخاب برداشتن و آماده سازی یک یا چند نمونه از کل ماده مورد نمونه برداری که اطلاعات لازم از مشخصات نمونه نهائی را بدست دهد و لذا بتوان در رابطه با کل ماده مورد نمونه برداری تصمیمات لازم را اتخاذ نمود.

یادآوری: مواردی نظیر هزینه , میزان تلاش و تاخیر معمولا  تعیین کننده مرز خطای قابل قبول در نمونه برداری می‏ باشند.

2-1-6- محموله : مقداری از ماده که تحت پوشش یک بر چسب خاص یا بارنامه‏ای معین حمل می‏ شود.

2-2- تقسیم بندی اصطلاحات نمونه برداری

2-2-1- بهر: کل مقدار ماده‏ای که با یک رویه خاص نمونه برداری, مورد نمونه برداری قرار می‏ گیرد و ممکن است شامل تعدادی محموله یا چند بچ و یا چند واحد نمونه برداری باشد.

2-2-2- بچ: مقدار مشخصی از یک ماده که ممکن است یک یا تعدادی واحد نمونه برداری در کنار یکدیگر باشند که دارای یک ساخت بوده و تحت شرایط یکنواخت تولید شده باشد.

2-2-3- واحدهای نمونه برداری فرعی: بخش‏های فرضی ویا عملی از یک واحد نمونه برداری که در رابطه با ارزیابی اختلاف آنها با یکدیگر است.

2-2-4- نمونه اولیه: یک سری نمونه جمع آوری شده که مشخصات هر یک از آنها حفظ شده است.

2-2-5- نمونه فله: یک سری نمونه‏ های جمع آوری شده که مشخصات هر یک از آنها حفظ نشده است.

2-2-6- نمونه فله مخلوط شده: یک سری نمونه که جمع آوری و مخلوط شده‏اند تا یک نمونه فله یکنواخت را بسازد.

2-2-7- نمونه توزین شده: یک نمونه فله مخلوط شده که هر یک از نمونه‏ های آن به مقادیری برداشته شده ‏اند که متناسب با مقدار اولیه مورد نمونه برداریست.

2-2-8- نمونه کاهش یافته: نمونه ‏ای که از طریق کم کردن مقدار نمونه‏ های دیگر بدون تغییر در مشخصات آن بدست می ‏آید.

یادآوری: ممکن است لازم باشد همینطور که در مقدار ماده کاهش داده می ‏شود از اندازه دانه بندی کاست.

2-2-9- نمونه نهایی: در یک نمونه‏ گیری چند مرحله‏ ای, نمونه‏ ای که در آخرین مرحله نمونه‏ گیری برای انجام آزمون و یا بایگانی و یا استاندارد انتخاب می‏ شود.

2-2-10- نمونه آزمایشگاهی : نمونه‏ ای که برای فرستاده شدن به آزمایشگاه جهت بررسی یا آزمایش تهیه شده است.

2-2-11-نمونه استاندارد: نمونه‏ ای که هم زمان و با یک روش با نمونه آزمایشگاهی‌ تهیه می شود و برای مقایسه با نمونه آزمایشگاهی بکار میرود .

2-2-12- نمونه بایگانی: نمونه ‏ای که هم زمان و با یک روش با نمونه آزمایشگاهی برداشته و نگهداری می‏ شود تا در آینده مورد آزمون قرار گیرد.

2-2-13- نمونه آزمایش: مقداری ماده که از نمونه آزمایشگاهی برداشته می‏ شود تا از آن آزمونه تهیه گردد.

2-2-14- آزمونه: مقداری ماده که برای انجام آزمایشات مخصوص و معین از آزمونه آزمایشی برداشته می‏ شود.

2-2-15- مشخصات: خواص معینی از یک ماده که معمولا باعث امکان تمایز کمی کیفیت می‏ شود.

2-2-16- آزمایش یا مشاهده: اعمال انجام شده که منجر به اندازه ‏گیری و طبقه بندی مشخصات می‏ شود.

2-3- اصطلاحات مربوط به تهیه نمونه

2-3-1- نمونه نقطه‏ ای : نمونه‏ ای که به مقدار مشخص و یا اندازه معینی از یک محل مشخص از یک ماده تهیه می‏ شود و یا از یک محل مشخص و در زمان معین در مسیر جریان یک ماده تهیه می‏ گردد و نشانگر محیط در بر گیرنده یا محل اطراف نمونه است.

2-3-2- نمونه هندسی: نمونه ‏ای با شکل مشخص که ابعاد آن با توجه به محورهای قابل تغییر که ماده در یک واحد نمونه ‏برداری می‏ باشد.

2-3-3- نمونه سطح مقطعی: یک نمونه هندسی که فقط دو بعد آن بزرگ است و هر یک از این دو بعد مرتبط با یکی از دو محور اصلی قابل تغییر ماده در واحد نمونه برداری می‏ باشد.

2-3-4- نمونه محوری: یک نمونه هندسی که فقط یک بعد آن بزرگ است که این بعد مرتبط با تک محور اصلی قابل تغییر ماده در واحد نمونه برداری می‏ باشد.

2-3-5- نمونه سطحی: نمونه ‏ای که از سطح ماده برای کسب اطلاعات از ماده در سطح آن برداشته می‏ شود .

2-3-6- نمونه تحتانی: نمونه ‏ای که از پایین‏ ترین قسمت و پایین‏ ترین نقطه یک ماده تهیه می‏ شود و برای کسب اطلاعات از ماده در آن نقطه می‏ باشد.

2-3-7- نمونه فوقانی: نمونه نقطه‏ ای که از حجم فوقانی یک مایع, تقریبا زیر سطح محلول (کل حجم از قسمت بالای محلول ) برداشته می‏ شود.

2-3-8- نمونه میانی: نمونه نقطه ‏ای که از عمق کل حجم محلول نسبت به سطح فوقانی ماده برداشته می ‏شود.

2-3-9- نمونه پائینی: نمونه نقطه ‏ای که از قسمت پایین یک محلول (کل حجم محلول نسبت به سطح فوقانی) برداشته می‏ شود.

2-3-10- نمونه ممتد: نمونه ‏ای که بطور مداوم از مسیر جریان ماده برداشته می‏ شود.

2-3-11- نمونه متناوب: نمونه‏ ای که بطور متناوب از مسیر جریان ماده برداشته می‏ شود.

2-3-12- کاهش در مقدار نمونه: فرآیندی که توسط آن مقدار نمونه کاهش یابد.

2-3-13- کاهش اندازه ذرات فرآیندی که بر طبق آن اندازه ذرات ماده تشکیل دهنده نمونه ضمن تهیه آن کاهش می ‏یابد (مثل تکه کردن، پاره کردن، آسیاب کردن، نرم کردن و یاله کردن).

2-3-14- فضای خالی مانده ظرف: حجمی از یک ظرف که ماده در آن وجود ندارد یا فاصله بین سطح ماده و آخرین نقطه بالای ظرف.

توجه: در مایعات این حجم برای انبساط مفید است.

 

 2-4- اصطلاحات آماری نمونه برداری

2-4-1- ارزش واقعی: ارزش یک خاصیت ماده که اختصاصا شرایطی را که در یک لحظه موجود است برای بررسی مشخصات ماده بیان می‏ کند. توسط ارزش واقعی می ‏توان در هر نوع اندازه ‏گیری اشتباهات را حذف کرد.

2-4-2- معدل کیفیت بهر: نتیجه ایکه بطور تئوری از طریق تعیین معدل نتایج تعداد زیادی آزمایش و تعیین مقدار و اندازه‏ گیری خواص آن ماده با روش های مختلف آزمایش از روی نمونه واقعی ماده که از بهر تهیه شده است بدست می‏ آید.

2-4-3- گوناگونی: تفاوت های موجود بین یک ارزش خاصیتی معین در یک ماده.

2-4-4- ماده یکنواخت: ماده‏ای را گویند که از نظر خواص یکسان باشد به نحوی که معدل ارزش خواص در قسمت‏ های مختلف آن با ارزش موجود در ماده در یک خطای اندازه‏ گیری, یکسان باشد و همان خواص ماده را بدست آورد و تعیین کند.

2-4-5- ماده غیر یکنواخت: ماده ‏ای که یکنواخت نباشد.

2-4-6- نقص: هر نوع عدم تطابق مشخصات یک واحد نمونه برداری با شرایط مشخص شده را یک نقص نامند.

2-4-7- واحد نقص دار: یک واحد نمونه برداری که یک یا چند نقص دارد.

2-4-8- صحت: اختلاف قابل قبول بین ارزش ماده و معدل نتایج بدست آمده از آزمایش هایی که از راه تعیین مقدار خواص در زمان‏ های متفاوت بدست می ‏آید.

یادآوری: کاهش اشتباهات تجربی سیستماتیک که در نتیجه موثر می‏ باشد موجب افزایش دقت در تعیین اندازه‏ گیری خواهد بود.

2-4-9- دقت: نزدیک بودن جواب‏ های بدست آمده در اندازه ‏گیری های متفاوت در زمان‏های مختلف و شرایط مختلف برای یک خاصیت معین ماده را گویند.

توجه: هرچه خطای تصادفی تجربی که بر روی نتایج موثرند کوچکتر باشد اندازه‏ گیری دقیقتر است.

2-4-10- خطای نمونه برداری: آن قسمت از کل خطاهای تخمینی یک مشخصه که بدلیل کمبودهای دانسته و قابل قبول در روش نمونه برداری ایجاد شده باشد.

1-نمونه برداری چند مرحله‏ ای

یک روش نمونه برداری است که در آن نمونه بطور مرحله ‏ای انتخاب می‏ شود و واحدهای نمونه برداری در هر مرحله از واحدهای انتخاب شده و بزرگتر قبلی بدست می ‏آیند.

2-توجه: توضیح بیشتر

الف – یک غیریکنواختی ثابت که مربوط می‏ شود به اختلاف در قسمت‏ های مختلف ماده که این اختلاف ثابت است برای مثال اندازه ذرات در قسمت های مختلف ماده.

 

حتما بخوانید:

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا

 

مدیر وبسایت تخصصی دانشجویان بهداشت حرفه ای, علاقمند به ایمنی و بهداشت و نرم افزارهای مربوطه هستم و همراه با تیم تخصصی سعی می کنم که محیطی پرباری را برای شما عزیزان فراهم کنم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فید برنر
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله زیر را حل کنید: *