ارائه الگویی جهت ارزیابی کمی ریسک و تصمیم گیری های موثر مدیریتی در صنایع توزیع نیروی برق با استفاده از روش های ET&BA-AHP

ارائه الگویی جهت ارزیابی کمی ریسک و تصمیم گیری های موثر مدیریتی در صنایع توزیع نیروی برق با استفاده از روش های ET&BA-AHP

فرمت: pdf  تعداد صفحات: 12

حمیدرضا رائی حق (کارشناس ارشد مدیریت HSE، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران)
منوچهر امیدواری (استادیار، دانشکده صنایع و مکانیک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین)
فریده گلبابایی (استاد گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران)

چکیده

محیط های کاری همواره دارای پتانسیل وقوع حوادث مختلف می باشند. خطرات بهداشتی، ایمنی و محیط زیستی فراوانی در محیط کار وجود دارند که غفلت از آنها و عدم برنامه ریزی جهت کنترل آنها میتواند عواقب جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد. در این تحقیق به ارائه الگویی جهت شناسایی خطرات، ارزیابی ریسک و انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه بر اساس روش تلفیقی ET&BA و AHP در یک صنعت توزیع برق پرداخته شد، تا بتوان با استفاده از آن بخشی از حوادث این بخش از صنعت را کنترل نمود.

تحقیق حاضر از نوع مطالعات توصیفی بوده است. این مطالعه با استفاده از روش ارزیابی ریسک ET&BA و تلفیق آن با AHP ارائه شده و با مشارکت تیمی و نظر کارشناسی و خبره مرکب از هشت نفر از مدیران و مهندسین، سرپرستان شرکت بر اساس روش دلفی انجام شد.

نتایج نشان داد که در مجموع از 730 ریسک مورد ارزیابی در صنعت مورد بررسی 70% در ناحیه قابل قبول، 24% در ناحیه ALARP و 26% ریسک ها در ناحیه غیرقابل قبول قرار دارند. واحد بهره برداری با 191 مورد ریسک، دارای بیشترین ریسک شناسایی شده بود. از لحاظ پرخطرترین شغل، اپراتور شبکه به عنوان یکی از مشاغل پرخطر انتخاب شد.

این تحقیق اجرای اقداماتی از قبیل برقراری سیستم های نظارت و بازرسی، انجام تعمیرات پیشگیرانه، برگزاری آموزش های ایمنی، برقراری سیستم مدیریت HSE پیمانکاران و برقراری سیستم مجوز کار را در جهت کاهش ریسک مخاطرات احتمالی ضروری میداند.

کلید کلیدی: مدیریت ریسک، AHP ، توزیع برق، روش های تصمیم گیری چند معیاره

1. مقدمه

امروزه مدیریت ریسک یکی از مهمترین ابزار های تصمیم گیری برای مدیران است به طوریکه بسیاری از متخصصین و مدیران بر این باورند که بدون ارزیابی ریسک نمی توان تصمیم درستی را در سیستم داشت. فرآیند ارزیابی ریسک به حدی گسترده است که در اجرا نمیتوان صرفاً به تکنیکهای ارزیابی ریسک HSE رایج اکتفا نمود. تکنیک ها می بایستی قابلیت شناسایی تمامی خطرات بهداشتی، ایمنی و زیست محیطی را دارا باشند، در غیر این صورت به دلیل عدم ارزیابی یکپارچه ریسک های تصمیم گیری درباره انتخاب صحیح و مناسب اقدامات کنترلی و پیشگیرانه برای مدیریت امکانپذیر نخواهد بود.

پیچیدگی و پیشرفت صنایع از یک طرف و پیچیدگی تصمیمات مدیریت در سازمان، از طرف دیگر باعث خواهند شد که مدیریت برای تصمیم گیری بهتر و دقیقتر در مورد میزان پذیرش ریسک قابل قبول و تعیین میزان حد ALARP در سازمان با چالش ها و مشکلات زیادی روبرو باشد بنابراین وجود یک روش یکپارچه و جامع که بتواند نتایج ارزیابی ریسک را به صورت کمی و دقیق بیان کند، می تواند نقشی مهم و اثرگذار در تصمیم گیری های مدیریت در حوزه های بهداشت، ایمنی و محیط زیست دارد. امروزه نقش مدیریت ریسک در هدایت و هماهنگ کردن فعالیت ها در جهت اهداف سازمانها جهت تبعیت از الزامات سیستم مدیریت HSE، نقشی حیاتی و انکار ناپذیر دارد[2]. پس با اعمال روش های نوین، علمی و عملی می توان از ابزاری که این سیستم در اختیار مدیریت قرار می دهد به صورتی کارا و موثر بهره جست.

در گزارشی که Coshh در سال 2002 مطرح گردید برای بررسی میزان خطر مواد خطرناک مراحلی را ذکر نموده که در اولین مراحل بررسی همسایگی محل استفاده از این مواد است. این مسئله در کتابی که در سال 2006 توسط Bateman به چاپ رسید نیز مورد تاکید قرار گرفت[3]. در مقاله ای که Nouri در سال 2010 منتشر نمود اشاره به عدم قطعیت در برآورد میزان ریسک خطر توسط ارزیاب ها و کارشناسان کرد، به طوریکه یکی از مهمترین مشکلاتی که در ارزیابی ریسک به آن اشاره نموده است تاثیر قضاوت های کارشناسان و ارزیابان در برآورد میزان ریسک بوده است. در این مقاله بکار گیری AHP را بصورت تلفیقی با مدل های ارزیابی ریسک جهت کاهش این اثرات موثر دانست. این مسئله در مقاله ای که توسط نوری و همکارانش در خصوص ارزیابی ریسک بحران ارائه شده است نیز اشاره شده است[10] ،[12]. هدف از این مطالعه ارزیابی ریسک فرآیند توزیع برق با استفاده از روش AHP به منظور تعیین میزان عددی ریسک هر یک از خطرات شناسایی شده و ارائه راهکارهای کنترلی است.

2. روش بررسی

مطالعه حاضر، از نوع مطالعات توصیفی است که در یک شرکت توزیع نیروی برق به انجام رسیده است. این مطالعه با استفاده از روش ارزیابی ریسک ارائه شده و نظر کارشناسی و خبره مرکب از هشت نفر از مدیران و مهندسین، سرپرستان شرکت بر اساس روش AHP و دلفی انجام شد.

در مرحله اولیه تحقیق انواع انرژی های موجود در سیستم مورد شناسایی قرار گرفت. این بخش از حساس ترین بخش های تحقیق است که نیاز به تخصص قابل ملاحظه ای برای شناسایی حضور انواع انرژی های موجود دارد. در این مرحله منابع عمده خطر و کلیه عواملی که می توانند به عنوان شروع کننده حادثه عمل کنند، به عنوان یک هدف اصلی مد نظر قرار گرفت. برای اطمینان از این که تمام منابع انرژی شناسایی شده است، یک چک لیست از انواع انرژی هایی که ممکن است در سیستم موجود باشند، تهیه و بر اساس آن انواع انرژی ها را که در این تحقیق وجود داشتند شناسایی شدند[9] ،[8].

در مرحله دوم ردیابی انرژی ها در سیستم صورت گرفت. به محض این که انرژی ها در سیستم شناسایی شدند، منابع و سرچشمه های هر کدام از انرژی ها در سیستم شناسایی شدند و سپس جریان آن انرژی ها در سیستم مورد ردیابی قرار گرفت، سپس حفاظ ها و موانع موجود برای رها شدن ناخواسته ی آن انرژی ها ارزیابی گردید[14]. بعد از شناسایی خطرات، ریسک هر یک از آنها در چهار بخش زیر مورد ارزیابی قرار گرفت.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارزیابی کمی ریسک در صنایع فرایندی

⇐ روش های ارزیابی کمی و نیمه کمی ریسک

⇐ ارزیابی ریسک در محیط کاری با استفاده از یک مدل چند معیاری فازی

⇐ ارزیابی ریسک در مشاغل برقکاری به روش FMEA