نمونه برداری

نمونه برداری از بیوآئروسل ها

نمونه برداری در اینجا شما با انواع وسایل نمونه برداری ایمنی و بهداشت حرفه ای, روش کار و دستورالعمل های نمونه برداری, انواع فیلترها نمونه برداری فردی و عمومی و … آشنا خواهید شد. هر مطلبی در این مورد نیاز داشتید در نظرات سفارش دهید تا در سایت منتشر شود.

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی

راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی، محاسبه میانگین زمانی و تجزیه و تحلیل های آماری

فرمت: Pdf تعداد صفحات: 15

اهداف آموزشی

پس از مطالعه مطالب مندرج در این ضمیمه، قادر خواهید بود:

  • عواملی که باید هنگام پایش مواجهه شاغلان در نظر گرفته شود، را نام ببرید.
  • تفاوت بین نمونه برداری فردی و محیطی را بیان کنید.
  • چهار نوع روش نمونه برداری را نام برده و شرح دهید.
  • تفاوت آمار توصیفی و آمار استنباطی را توضیح دهید.
  • تفاوت خطای سیستماتیک و خطای تصادفی را شرح دهید.
  • کاربرد آمار توصیفی و مفاهیم خطا را در خطاهای ناشی از نمونه برداری و تجزیه (SAEs) بیان کنید.
  • حد بالای اطمینان (UCL) و حد پایین اطمینان (LCL) را برای نمونه های متوالی و یا نمونه تمام شیفت، محاسبه کنید.
  • میانگین زمانی مواجهه را در شیفت های کمتر از ۸ ساعت، شیفت های معمولی ۸ ساعته و شیفت های بیش از ۸ ساعت محاسبه کنید.
  • حدود مجاز مواجهه (PELs) را به منظور پذیرش یا عدم پذیرش (بر مبنای محاسبات)، تعیین کنید.

مقدمه

بر اساس ضوابط اخلاقی آکادمی بهداشت صنعتی آمریکا در مورد فعالیت های حرفه ای بهداشت صنعتی، اولین مسئولیت متخصص بهداشت صنعتی، حفاظت از سلامت شاغلان است. در نتیجه یکی از مهمترین اهداف هر برنامه بهداشت صنعتی، تعیین دقیق میزان مواجهه کارگران با عوامل استرس زای محیطی است. بر این اساس در اغلب موارد متخصص بهداشت صنعتی، خطرات بالقوة بهداشتی را شناسایی کرده، محیط کار و یا کارگر را پایش و تراکم مواجهه را تعیین می کند. سپس تراکم به دست آمده هنگام پایش را به منظور ارزشیابی ریسک های محیط کار، با راهنماهای توصیه شده به طور مثال حد آستانه مجاز (TLVs) و یا استانداردهای اجباری (به طور مثال PELs) مقایسه می کند. در چنین شرایطی و بر مبنای تمام و یا بخشی از نتایج به دست آمده از پایش و ارزیابی ریسک، می توان راهبردهای کنترل را تعیین کرد.

باید توجه داشت موفقیت نهایی فرایند ارزیابی ریسک و مواجهه به روایی و پایایی اندازه گیری های به دست آمده در هنگام پایش محیط کار یا کارگر، بستگی دارد.

در برنامه ریزی پایش مواجهه شاغلان چندین عامل باید تعیین شوند که عبارتند از:

  • کدام شاغل یا شاغلان باید نمونه برداری شود؟
  • چه نوع نمونه هایی باید تهیه شود؟
  • چه تعداد نمونه باید جمع آوری شود؟
  • چه فاصله زمانی باید بین نمونه ها وجود داشته باشد؟
  • نمونه ها چه زمانی باید جمع آوری شود؟

از آنجا که نمونه برداری مداوم از تمام شاغلان با توجه به هزینه و زمان مورد نیاز منطقی نیست، پس مطابق یکی از روشهای نمونه برداری، فقط شاغلان دارای بالاترین ریسک یا با بالاترین مواجهه بالقوه باید نمونه برداری شوند. در مواردی که موقعیت های مختلف محیط کار موجب اعمال ریسک می شوند، ضروری است از شاغلان هر یک از موقعیت های پرخطر، نمونه برداری شود. یکی دیگر از رویکردهای نمونه برداری، ارزیابی جامع مواجهه است. این رویکرد یک روش نظام مند برای تعيين و قضاوت در مورد تمامی مواجهه ها برای تمامی شاغلان، در تمام روزهای کاری است.

در ارزیابی جامع مواجهه، متخصص بهداشت صنعتی به صورت نظام مند تمامی عملیات ها، وظایف، مواد و فعالیت های شغلی مرتبط با هر شاغل را بررسی می کند. از آنجا که تعداد زیادی از مواد شیمیایی دارای TLV یا PEL نیستند، پس استفاده از روش ارزیابی جامع مواجهه این امکان را برای متخصص بهداشت صنعتی فراهم می کند که برای تعیین میزان مواجهه با مقادیر استاندارد و بررسی شکایات، به جای نمونه برداری از شاغلان با بالاترین ریسک، مواجهه تمامی کارگران در تمامی روزهای کاری را تعیین کند.

در راهبرد ارزیابی مواجهه پنج مرحله مهم وجود دارد، که عبارتند از:

  • توصیف مقدماتی جمع آوری اطلاعات به منظور توصیف و شرح محیط کار، نیروی کار و عوامل محیطی)؛
  • ارزیابی مواجهه (تعیین قابل قبول، غیرقابل قبول و یا غیرقطعی بودن مواجهه ها، براساس جمع آوری اطلاعات)؛
  • جمع آوری اطلاعات اضافی (جمع آوری اطلاعاتی نظیر پایش مواجهه، به منظور تجزیه و تحليل عدم قطعيت ها)؛
  • کنترل خطرات بهداشتی (کنترل مواجهه های غیر قابل قبول)؛
  • ارزیابی مجدد (اطلاعات و مواجهه هایی که به تازگی جمع آوری شده است، به صورت دوره ای ارزشیابی مجدد می شوند).

اجرای ارزیابی مجدد، این امکان را فراهم می سازد که راهبرد بکار گرفته شده به صورت چرخ های تکرار شود و در این صورت بسیار موثر خواهد بود.

تصمیم گیری برای تهیه نمونه های محیطی (قرار دادن تجهیزات پایش در موقعیت های معین به منظور تعیین نرخ تولید آلودگی) یا نمونه های فردی وصل کردن تجهیزات پایش به شاغل به منظور تعیین مواجهه فردی باید بر اساس میزان تحرک و جابه جایی شاغل باشد. زیرا تحرک کارگر بر احتمال مواجهه با آلودگی و نیز احتمال تهیه نمونه های دقیقی که نمایانگر مواجهه باشد، در ارتباط است. نمونه برداری محیطی اغلب به منظور تعيين نقاط و موقعیت های با مواجهه بالا،  تعيين تراکم های قابل اشتعال/انفجار، ارزشیابی تراکم آلاینده در فضاهای محصور و پایش مداوم نشتی در نقاط پرخطر، انجام می شود. نمونه برداری فردی نیز زمانی که تعیین مواجهه فردی و مقایسه با استانداردها و دستورالعمل ها ضرورت دارد، انجام خواهد شد. در صورتی که شناسایی کارگرانی که در معرض بالاترین میزان ریسک هستند، امکانپذیر نباشد و یا اگر انجام ارزیابی جامع مواجهه، سبب به تاخیر افتادن پایش می شود، ضروری است از دستورالعمل های نمونه برداری تصادفی استفاده شود. در این صورت باید به راهبردها و جداولی که در مراجع معتبر ارائه شده، مراجعه شود.

پیش از تصمیم گیری در مورد تهیه نمونه فردی ویا محیطی، باید نوع راهبرد نمونه برداری انتخاب شود. در این زمینه متخصص بهداشت صنعتی دارای چهار انتخاب است:

  • نمونه طولانی مدت ۸ ساعته: عبارت است از یک اندازه گیری فردی یا محیطی مداوم در تمام طول یک شیفت کاری. یک مثال از این راهبرد، وصل کردن مدار نمونه برداری ذرات قابل استنشاق به شاغل در آغاز شیفت کار و جدا کردن تجهیزات پایش در پایان شیفت کاری هشت ساعته است.
  • نمونه های متوالی تمام وقت: در این راهبرد، نیاز است چندین نمونه در طول شیفت کاری تهیه شود. برای این منظور شیفت کاری به چندین بخش زمانی که اغلب، ولی نه الزاما مساوی اند تقسیم می شود. با استفاده از مثال ذکر شده در بخش قبل، متخصص بهداشت صنعتی می تواند مدار نمونه برداری ذرات قابل استنشاق را در ابتدای شیفت کار به يقه کارگر وصل کند، پس از سپری شدن دو ساعت می توان کاست نمونه برداری را با کاست دیگری جایگزین کرد و این روند را تا تهيه چهار نمونه دو ساعته ادامه داد.
  • نمونه های متوالی کوتاه مدت: در این راهبرد، چندین نمونه در یک دوره از شیفت کاری تهیه می شود. اما از برخی از زمانهای شیفت کاری نمونه برداری نمی شود. زیرا این گونه فرض می شود که دوره های بدون نمونه، فاقد مواجهه اند (مانند ابتدای شیفت، پایان شیفت ویا زمان صرف نهار) و یا این که میزان مواجهه در این دوره ها مساوی دوره های نمونه برداری شده است.
  • نمونه های آنی: در این روش نمونه برداری، چندین نمونه (حداقل ۷ مورد) اغلب با مدت زمان پنج دقیقه یا کمتر، در فواصل زمانی که به تصادف انتخاب شده اند، تهیه می گردد. به طور معمول استفاده از این راهبرد به دلیل اینکه تراكمها، تمایل به پیروی از توزیع لگاریتم طبیعی دارند، مشکلتر است.

به عنوان بخشی از پروتکل نمونه برداری ضرورت دارد علاوه بر نمونه های میدانی، نمونه های شاهد میدانی نیز تهیه و برای تجزیه به آزمایشگاه ارسال شود. نمونه های شاهد میدانی، واسطه های نمونه برداری اند که طی نمونه برداری برای مدت بسیار کوتاهی در محوطه پایش باز و بسته شده اند. با این نمونه ها همچون نمونه های میدانی رفتار می شود، به جز آن که هوایی از روی آنها عبور داده نمی شود. از نمونه های شاهد میدانی برای تایید عدم آلودگی واسطه های جمع آوری در هنگام ساخت، نقل و انتقال، فعالیت های میدانی و یا بررسی قابلیت اطمینان تجزیه آزمایشگاهی استفاده می شود. برای این منظور تراکم نمونه های شاهد با تراکم نمونه های اصلی مقایسه می شوند. قاعده عمومی تعداد نمونه های شاهد، یکی به ازای هر ۱۰ نمونه و حداقل ۲ نمونه است. لازم به ذکر است تعداد دقیق نمونه های شاهد، بر اساس روش نمونه برداری و تجزیه تعیین می شود.

 

محاسبات میانگین زمانی (TWA)

به منظور مطابقت ومقایسه مواجهه کارگران با الزامات قانونی (PELs) وحدود توصیه شده (TLVs)، ضروری است میانگین زمانی مواجهه با حدود زمانی ذکر شده در الزامات مذکور مشابه باشد. پس با توجه به این که PELs و TLVs مطابق زمان استاندارد شیفت کاری، برحسب TWA هشت ساعته ، بیان می شوند، میزان مواجهه کارگر نیز باید بر حسب میانگین زمانی ۸ ساعته محاسبه و گزارش شود.

برای محاسبه میانگین زمانی مواجهه در نمونه برداری هایی که یک شیفت کاری ۸ ساعته را پوشش می دهند، مجموع حاصل ضرب تراكم اندازه گیری شده در زمان های نمونه برداری (برحسب دقیقه) بر ۶۸۰ دقیقه تقسیم می شود و نتایج بر حسب  TWA 8 ساعته بیان می شود.

 

میانگین زمانی (TWA)

میانگین زمانی (TWA)

 

C: تراکم بر حسب میلی گرم بر متر مکعب و يا قسمت در میلیون.

T: زمان نمونه برداری بر حسب دقیقه.

نتیجه بر حسب میانگین زمانی ۸ ساعته (TWA هشت ساعته) بیان می شود.

اما برخی اوقات و به دلایل مختلف، نمونه برداری کامل در تمام طول شیفت کاری امکان پذیر نمی باشد. در این گونه موارد و با توجه به فرض های مختلف، سه روش برای محاسبه میانگین زمانی وجود دارد.

  • فرض می شود که میزان مواجهه در دوره های فاقد نمونه، مشابه مواجهه اندازه گیری شده است:

اگر کارگر در دوره های زمانی فاقد نمونه، وظایفی شبیه دوره های زمانی نمونه برداری شده، انجام دهد، فرض بر آن خواهد بود که کارگر در دوره های زمانی فاقد نمونه ، نیز همان میزان مواجهه را دارد. در این صورت باید برای محاسبه TWA هشت ساعته از معادله قبلی استفاده کرد، با این تفاوت که مخرج کسر به جای 480 دقیقه، كل زمان نمونه برداری است اما نتایج بر حسب TWA هشت ساعته بیان می شود.

 

TWA هشت ساعته

TWA هشت ساعته

 

  • مقدار مواجهه دوره های زمانی فاقد نمونه، صفر فرض می شود:

اگر کارگر در دوره های زمانی فاقد نمونه، وظایفی شبیه دوره های زمانی نمونه برداری شده انجام نمی دهد، متخصص بهداشت صنعتی می تواند میزان مواجهه دوره های زمانی فاقد نمونه را صفر منظور کرده و برای محاسبه TWA هشت ساعته از معادله اول استفاده کند و نتایج بر حسب TWA هشت ساعته بیان می شود.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با راهبردهای نمونه برداری در بهداشت صنعتی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

استراتژی نمونه برداری از آلاینده های هوابرد

الزامات عمومی ایمنی و بهداشت در واحدهای صنعتی

جزوه نمونه برداری دکتر قربانی

روشهای نمونه برداری از بیوآئروسل ها

 

ارزیابی گازها و بخارات سمی

ارزیابی گازها و بخارات سمی

ارزیابی گازها و بخارات سمی

ارزیابی گازها و بخارات سمی

فرمت: Pdf تعداد صفحات: 8

اهداف آموزشی

پس از اتمام این بخش قادر خواهید بود:

  • اجزای یک مدار نمونه برداری متداول برای پایش آنی گازها و بخارات آلی هوابرد را نام برده، شناسایی کرده و به هم متصل کنید.
  • اجزای مدار کالیبراسیون آشکارسازهای PID و FID و دستگاه سنجش IR که از تراکم های معلوم گاز مرجع استفاده می کنند را نام برده، شناسایی کرده و به هم متصل کنید.
  • آشکارسازهای FID ،PID و دستگاه سنجش IR را با استفاده از تراکم های معلوم گاز و بخار آلی کالیبره کنید.
  • اصول جمع آوری نمونه گاز و بخار آلی را با استفاده از آشکارسازهای PID و FID و دستگاه سنجش IR به اختصار بیان کنید.
  • پایش آنی گازها و بخارات آلی هوابرد را با استفاده از آشکارسازهای PID و FID و دستگاه سنجش IR انجام دهید.
  • تمام داده های کاربردی کالیبراسیون و نمونه برداری را با استفاده از فرم های داده های پایش میدانی ثبت کنید.

 

مقدمه

برای پایش آنی یا قرائت مستقیم گازها و بخارات آلی هوای محیطی، علاوه بر لوله های آشکار ساز و پمپ های پیستونی و آکاردئونی از وسایل الکترونیک نیز استفاده می شود. هر چند که این وسایل بر اساس اصول متفاوتی عمل می کنند، اما در برخی ویژگی ها و مشخصات مشابه اند. به طور مثال تمام آنها، دارای پمپ نمونه برداری هستند که با به جریان در آوردن هوا موجب عبور هوا و ملکول های گاز یا بخار آلی از روی آشکارساز می شود. این وسایل آلاینده را به صورت کیفی شناسایی کرده و با عنوان کلی آلاینده های آلی مشخص می کنند. ضمن این که تراکم آلاینده را نیز بر حسب قسمت در میلیون(ppm) یا واحدهای دیگر اندازه گیری کرده و بر روی صفحه نمایشگر نشان می دهند.

(شكل ۱) از آنجا که ممکن است در اغلب موارد ماهیت بخشی از گازها و بخارات آلی مشخص نبوده و یا قطعی نباشد، بنابراین داده ها بر حسب تراکم کل بخار آلی (TOV) گزارش می شود.

 

طرح شماتیک سنجش گاز و بخارات آلی سمی براساس مکانیزم یونیزاسیون

طرح شماتیک سنجش گاز و بخارات آلی سمی براساس مکانیزم یونیزاسیون

شكل 1: طرح شماتیک سنجش گاز و بخارات آلی سمی براساس مکانیزم یونیزاسیون

 

پایش

دستگاه های سنجش دارای آشکارساز یو نیزاسیون شعله  FID

دستگاه های سنجش دارای آشکارساز FID می توانند تراکم کلی گازها و بخارات آلی قابل و شدن را اندازه گیری کنند، مشروط به این که نوع گاز یا بخار در هنگام پایش مشخص و معلوم  باشد.

ضمن این که این دستگاه ها قادر به اندازه گیری تراکم آلاینده آلی خاص نیز می باشند. به طور معمول اجزای یک دستگاه سنجش دارای اشکارساز FID عبارت است از: پمپ نمونه برداری هوا که با باطری فعال می شود، سیلندر گاز هیدروژن فشرده، صفحه نمایش و پروب نمونه برداری (شكل 2).

 

دستگاه پایش گازها و بخارات آلی دارای دتکتورهای FID/PID

دستگاه پایش گازها و بخارات آلی دارای دتکتورهای FID/PID

شكل 2: دستگاه پایش گازها و بخارات آلی دارای دتکتورهای FID/PID

 

مدار کالیبراسیون دستگاه سنجش گازها و بخارات سمی

مدار کالیبراسیون دستگاه سنجش گازها و بخارات سمی

شكل 3: مدار کالیبراسیون دستگاه سنجش گازها و بخارات سمی آلی متشکل از (الف) ترکیبی از دتکتورهای FID/PID که به (ب) كيسه نمونه برداری حاوی گاز مرجع و (ج) سیلندر گاز فشرده مرجع متصل است.

 

پاسخ دستگاه به هر آلاینده، متناسب با تعداد اتم های کربن در یک ملکول ماده آلی خواهد بود. اما تناسب فوق خطی نیست. گاز یا بخار توسط پمپ، به درون دستگاه مکش شده و از روی شعله هیدروژن در آشکارساز عبور داده می شود. این شعله، بخارات آلی با پتانسیل یونیزاسیون کمتر از ۱۵ الكترون ولت را یونیزه می کند. لازم به ذکر است که اغلب بخارات آلی دارای پتانسیل یونیزاسیون کمتر از ۱۲ الكترون ولت هستند. در اثر سوختن اکثر بخارات آلی، یونهای مثبت، با پایه کربن تولید می شود که به وسیله الکترود جمع آوری کننده با بار منفی جذب می شوند. این الکترود درون اتاقک جمع آوری کننده قرار داشته و بین آن و هادی های اطراف شعله، یک میدان الکتریکی وجود دارد. همزمان با جذب یونهای مثبت توسط الکترود جمع آوری کننده، جریانی متناسب با تراکم هیدروکربن در الکترود ورودی ایجاد می شود که به وسیله تقویت کننده اولیه، اندازه گیری می شود. سیگنال خروجی این تقویت کننده، متناسب با شدت یونیزاسیون است.

لازم به یادآوری است به منظور سوختن نمونه و تولید شعله هیدروژن، وجود تراکم کافی از ملکولهای اکسیژن ضروری است. برای کالیبراسیون آشکارساز FID نیز اغلب از گاز متان (به طور مثال با تراکم 100 پی پی ام) به عنوان گاز مرجع استفاده می شود. برای این منظور ابتدا کیسه نمونه برداری با استفاده از سیلندر گاز فشرده مرجع پر شده و سپس پروب نمونه برداری به آن وصل می شود (شكل 3)

 

دستگاه های سنجش مجهز به آشکارساز فتویونیزاسیون PID

دستگاه های سنجش دارای آشکارساز PID نیز تراکم کلی گازها و بخارات آلی قابل یونیزه شدن را اندازه گیری می کنند. این دستگاه ها دارای صفحه نمایش، باطری قابل شارژ، تقویت کننده، لامپ ماورا بنفش  (UV)، اتاقک حسگر یونیزاسیون و پروب هستند.

توسط پمپ، گازها و بخارات آلی از روی لامپ ماورای بنفش عبور داده می شود. چنانچه پتانسیل یونیزاسیون آلاینده های موجود در نمونه مساوی یا کمتر از انرژی یونیزان لامپ ماورای بنفش باشد، آلاينده مورد نظر یونیزه شده و منجر به ایجاد پاسخ دستگاه می شود. در اثر یونیزه شدن ملکول های آلاینده، الكترون های آزاد و یون های مثبت ملکول های آلاینده ایجاد می شود. یون های مثبت، موجب تولید جریانی متناسب با تعداد یونها و در نتیجه، متناسب با تراکم گاز یا بخار آلی می شوند، که پس از تقویت، بر روی دستگاه سنجش نمایش داده می شود. متناسب با انرژی (الکترون ولت) نور ماورای بنفش، می توان طیف وسیعی از ترکیبات آلی را تشخیص و تعیین مقدار کرد. اما تعیین نوع آلاینده امکان پذیر نیست. گرچه لامپ ماورای بنفش ( 10.6 الكترون ولت) تقريبا استاندارد و معمول است، اما لامپ های 2.2، 11.10 و 11.6 الكترون ولت نیز برای شناسایی و تعیین مقدار سایر آلاینده وجود دارند. آشکارساز PID اغلب با استفاده از ایزوبوتیلن (به طور مثال با تراکم ۱۰۰ پی پی ام) به عنوان گاز مرجع، کالیبره می شود.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید

  • دستگاه های سنجش براساس جذب پرتو مادون قرمز
  • گاز کروماتوگراف قابل حمل
  • فرم ثبت داده های پایش میدانی
  • مفاهیم اساسی پایش آنی گازها و بخارات آلی

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با ارزیابی گازها و بخارات سمی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

رنگ بندی کارتریج های گازها و بخارات بر اساس NIOSH

مسمومیت ناشی از گازها و بخارات

اندازه گیری گازها و بخارات در هوا به شیوه رنگ سنجی

اندازه گیری گازها و بخارات قابل اشتعال

 

نمونه برداری فردی و محیطی با پمپ و فیلتر غشایی PVC

نمونه برداری فردی و محیطی با پمپ و فیلتر غشایی PVC

نمونه برداری فردی و محیطی با پمپ و فیلتر غشایی PVC

نمونه برداری فردی و محیطی با پمپ و فیلتر غشایی PVC

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 23

ارزشیابی هوابردهای ذره ای محیطی و فردی با استفاده از پمپ نمونه برداری هوا و فیلتر غشایی پلی وینیل کلراید  (PVC)

 

اهداف آموزشی

پس از اتمام این بخش، قادر خواهید بود

  • اجزای مدار نمونه برداری مرسوم، شامل واسطه نمونه برداری را که برای نمونه برداری مداوم گرد و غبار آزار دهنده هوابرد یا ذراتی که به شکل دیگری طبقه بندی نشده اند و از این به بعد با عنوان ذرات كل نامیده می شوند را نام برده، شناسایی کرده و به هم متصل کنید.
  • اجزای مدار کالیبراسیونی را که از یک وسیله استاندارد اولیه برای سنجش میزان دبی حجمی پمپ نمونه برداری (با دبی بالا یا متغیر یا دبی چند گانه) استفاده می شود را نام برده، شناسایی کرده و به هم متصل کنید.
  • پمپ نمونه برداری با دبی بالا یا متغیر را پس از قرار دادن واسطه نمونه برداری در مدار، به وسیله فلومتر حباب صابون بدون اصطکاک دستی یا الکترونیکی کالیبره کنید.
  • اصول جمع آوری نمونه ذرات هوابرد کل را به طور خلاصه بیان کنید.
  • نمونه برداری مداوم ذرات هوابرد کل را انجام دهید.
  • نمونه های جمع آوری شده را برای تجزیه با استفاده از روش وزن سنجی، آماده کنید.
  • اجزای یک ترازوی الکتریکی یا مکانیکی را نام برده و مشخص کنید.
  • اجزای مورد نیاز برای تجزیه نمونه های مواد ذره ای کل را با استفاده از ترازوی الکتریکی نام برده، شناسایی کرده و به یکدیگر وصل کنید.
  • ترازوی الکتریکی را با استفاده از اوزان استاندارد کالیبره کنید.
  • اصول تجزیه فیلترهای مورد استفاده برای جمع آوری ذرات کل هوابرد را به طور خلاصه بیان کنید.
  • نمونه های جمع آوری شده ذرات کل را با استفاده از ترازوی الکتریکی آنالیز کنید.
  • دبی پمپ نمونه برداری هوا قبل و بعد از نمونه برداری، متوسط دبی پمپ نمونه برداری هوای وزن فیلتر قبل و بعد از نمونه برداری، مدت زمان نمونه برداری، حجم هوای نمونه برداری شده، وزن مواد ذره ای کل جمع آوری شده و غلظت ذرات کل برحسب میلی گرم در متر مکعب mg/m3 را محاسبه و تبدیل های مربوطه را انجام دهد.
  • داده های مربوط به کالیبراسیون، نمونه برداری و تجزیه را با استفاده از فرم داده های کالیبراسیون، نمونه برداری میدانی و تجزیه آزمایشگاهی ثبت و یادداشت نمایید.

 

 

مقدمه

برای ذرات هوابرد بسیاری از عناصر و ترکیبات براساس خاصیت سمی ذاتی آنها حدود مواجهه شغلی نظیر مقادیر حد آستانه انجمن متخصصان بهداشت صنعتی آمریکا  , ACGIH-TLV و حدود مجاز مواجهه اداره بهداشت و ایمنی شغلی و OSHA-PEL وضع شده است. در برخی موقعیت ها دانستن تراکم ذرات، شامل ذرات بسیار سمی تا ذرات در عمل غیر سمی یک محیط حائز اهمیت است. ولی در برخی موقعیت ها تعیین میزان مواجهه فرد با ذرات کل نسبت به تعیین مواجهه با نوع معینی از ذرات اهمیت بیشتری دارد. در برخی موارد نیز هیچ گونه حدود مواجهه شغلی برای آلایندهای خاص یا مخلوطی از آلاینده های ذره ای وجود ندارد. در چنین حالتی مواد ذره ای اغلب به عنوان گردوغبار یا مواد ذره ای كل طبقه بندی، نمونه برداری و تجزیه می شوند. در چنین موقعیت هایی، سنجش مواد ذرهای کل شامل مخلوط ذرات با اندازه ها و ترکیبات گوناگون، به دفعات متعدد تأیید شده است. بنابراین بهداشت و ایمنی شغلی و انجمن متخصصان بهداشت صنعتی آمریکا به ترتیب حدمجاز مواجهه مقادير حد آستانه ای برای گردوغبار کل و ذراتی که به طور دیگری طبقه بندی نشده اند، وضع کرده اند. روش های نمونه برداری و تجزیه این ذرات مستلزم عبور دادن جریان هوا از واسطه جمع آوری فیلتر است که در طی آن ذرات هوابرد از راه سازوکارهای الکترواستاتیکی، برخورد مستقيم و برخورد جذب فیلتر شده و بدون در نظر گرفتن سایز و ترکیب ذره، از هوا جدا می شوند، شكل (1).

انجمن متخصصان بهداشت صنعتی آمریکا مقادیر حد آستانه ای نیز بر مبنای نمونه برداری گزینشی از نظر سایز دارد که بر این اساس ذرات به سه گروه طبقه بندی می شوند. به نظر می رسد این سه دسته از ذرات، در صورت ته نشینی و رسوب در هر یک از بخش های سیستم تنفسی زیر خطرناک باشند:

  • ذراتی که در هر کجای ناحیه تنفسی ته نشین شوند. TLV جرم ذرات قابل تنفس؛
  • ذراتی که در راه های هوایی ریه و ناحیه تبادل گاز ته نشین می شوند. TLV جرم ذرات توراسیک؛
  • ذراتی که در ناحیه تبادل گازهای تنفسی ته نشین می شوند. TLV جرم ذرات قابل استنشاق

برای نمونه برداری و تجزیه ذرات سه گروه مذکور، روشها و وسایلی که بر اساس سایز عمل می کنند، ارائه شده است.

 

جداسازی نمونه ذرات از هوا با روش فیلتراسیون

جداسازی نمونه ذرات از هوا با روش فیلتراسیون

شکل1: جداسازی نمونه ذرات از هوا با روش فیلتراسیون

 

 

فیلتر برای جمع آوری ذرات كل

 

نمونه برداری از ذرات هوابرد زیستی

نمونه برداری از ذرات

 

واسطه نمونه برداری ذرات کل، یک فیلتر غشایی پلی وینیل کلراید (PVC) با قطر ۳۷ میلی متر و با قطر خلل و فرج 5 میکرومتر است. قطر ۳۷ میلی متر فیلتر، مساحت مورد نیاز برای رسوب و جمع آوری ذرات را مهیا می کند. اندازه خلل و فرج 5 میکرومتر، سبب می شود که ذرات با قطر بیشتر از نظر خلل و فرج بر روی سطح فیلتر جمع آوری شوند. ذرات با قطرهای کمتر از قطر خلل و فرج، به دلیل جذب الکترواستاتیک بین ذرات و فیلتر، در میان خلل و فرجها جمع آوری می شوند. در اصل ذرات ریز از راه انتشار جمع آوری می شوند، در حالی که ذرات به نسبت بزرگتر به دلیل ساز و کارهای برخورد مستقيم و برخورد به دام می افتند. لازم به ذکر است کارایی جمع آوری به موازات تجمع ذرات بر روی فیلتر افزایش پیدا می کند. از آنجا که ذرات کل شامل سایزهای مختلفی از ذرات است پس به منظور کاهش گرفتگی منافذ و باربیش از حد فیلتر اغلب از فیلترهای با قطر خلل و فرج بزرگتر به طور مثال 5 میکرومتر نسبت به خلل و فرج کوچکتر 0.45 تا 0.8 میکرومتر، استفاده می شود.

به دلیل آن که آماده سازی و تجزیه نمونه ها مستلزم توزین یا وزن سنجی است، پس فیلترها تا زمان استفاده درون دسیکاتور نگهداری می شوند. دسیکاتورهای استاندارد حاوی یک محیط جاذب رطوبت بطور مثال کریستال های سیلیکاژل هستند. هدف از رطوبت زدایی، جذب هرگونه آب موجود بر روی فیلتر است که سبب ایجاد خطا و افزایش وزن فیلتر، قبل و بعد از نمونه برداری می شود. در روشهای تجزیه مبتنی بر وزن سنجی اغلب از فیلترهای پلاستیکی PVC (به دلیل ویژگی نسبی آب گریزی) به جای فیلترهای سلولز کاغذی استفاده می شود. با این وجود، رطوبت گیری به تضمین این نکته کمک می کند که توزین اولیه قبل از نمونه برداری، وزن فیلتر است و توزین پس از نمونه برداری تنها نشان دهنده ترکیبی از وزن فیلتر و ذرات جمع آوری شده بر روی آن خواهد بود. فیلترها باید حدود 26 ساعت قبل از توزین در دسیکاتور گذاشته شوند. عمل رطوبت گیری در صورت استفاده از دسیکاتور دارای مکنده، تسریع می شود، به طوری که مدت زمان لازم به ۳۰ دقیقه کاهش خواهد یافت.

فیلتر بر روی یک لایه نگهدارنده سلولزی قرار گرفته و در کاست پلاستیکی سه تکه ۳۷ میلی متری نگهداری می شود شکل (2). قطعه انتهایی است که دارای منفذ خروجی هواست لایه نگهدارنده است و فیلتر را نگه می دارد. این بخش یک روزنه در مرکز دارد که به عنوان روزنه خروجی برای خروج هوای نمونه برداری شده از کاست عمل می کند. قطعه میانی که نقش ایجاد کننده فاصله را دارد حلقوی شکل بوده و عمق یا ارتفاع کاست را، به منظور تسهیل هرچه بیشتر ته نشینی ذرات ورودی به کاست، افزایش می دهد. قطعه بالایی یا قطعه ورودی دارای یک منفذ در قسمت مرکز است که به عنوان مدخل ورودی هوای نمونه برداری به درون کاست عمل می کند.

 

نکات احتیاطی

چنانچه تراکم ذرات هوابرد و حجم نمونه بیش از اندازه باشد، فیلتر ممکن است دچار بارگذاری بیش از حد و گرفتگی شود. به طور مثال ذرات می توانند جمع شده و یک گره یا یک مخروط قابل رویت در مرکز فیلتر و مستقیم در زیر روزنه ورودی کاست ایجاد نمایند. لذا جابجایی نادرست کاست و نمونه در حین تجزیه می تواند سبب از دست رفتن ذرات رسوبی بر فیلتر شود. از طرف دیگر در صورتی که سطح خارجی است که آغشته به گرد و غبار است، قبل از خروج فیلتر تمیز نشود، این امر می تواند سبب آلوده شدن فیلتر شود. از دست رفتن ذرات از سطح فیلتر یا آلودگی فیلتر منجر به ایجاد خطا در داده ها و در نهایت نمونه غیر معتبر می شود. نکات احتیاطی مذکور در نمونه برداری کلیه ذرات هوابرد اعم از گرد و غبار کل، گرد و غبار قابل استنشاق، الیاف و گرد و غبار و فيوم های فلزی کاربرد دارد.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با نمونه برداری فردی و محیطی با پمپ و فیلتر غشایی PVC داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

نمونه برداری از ذرات معلق

جزوه نمونه برداری دکتر قربانی

مراحل تجزیه آلاینده های شیمیایی هوا

روش های نمونه برداری از ذرات

اندازه گیری ذرات سرب به روش اسپکترومتری جذب اتمی شعله ای یا کوره گرافیکی

اندازه گیری ذرات سرب به روش اسپکترومتری جذب اتمی شعله ای یا کوره گرافیکی

اندازه گیری ذرات سرب به روش اسپکترومتری جذب اتمی شعله ای یا کوره گرافیکی

اندازه گیری ذرات سرب به روش اسپکترومتری جذب اتمی شعله ای یا کوره گرافیکی

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 60

فهرست:

  • هدف
  • دامنه كاربرد
  • مراجع الزامي
  • اصطلاحات و تعاريف
  • اصول آزمون
  • مواد
  • وسایل
  • ارزيابي تماس شغلی
  • نمونه برداری
  • تجزيه نمونه ها
  • بيان نتايج
  • موارد ويژه
  • گزارش آزمون
  • پيوست الف (اطلاعاتي) راهنما براي انتخاب صافی
  • پيوست ب (اطلاعاتي)

هدف

هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ميانگين زماني غلظت ذرات سرب و تركيبات سرب در هواي محيط كار با استفاده از روش هاي اسپكترومتري جذب اتمي شعله اي يا كوره گرافيتي است.

دامنه كاربرد

اين استاندارد براي نمونه برداري هاي فردي از بخش قابل استنشاق ذرات هوا برد و نيز براي نمونه برداري هاي محيطي (ثابت) كاربرد دارد .

براي اندازه گيري جرم هاي در حدود 1 ميكروگرم تا 200 ميكروگرم از سرب در نمونه بدون رقيق سازي از روش جذب اتمي شعله اي و براي اندازه گيري جرم هاي درحدود 0.01 ميكروگرم تا 0.5 میکروگرم از سرب در نمونه بدون رقيق سازي، از روش جذب اتمي كوره گرافيتي استفاده مي شود.

روش استخراج اولتراسونيک براي اندازه گيري جرم هاي در حدود 20 ميكروگرم تا 100 ميكروگرم از سرب در نمونه براي دمه هاي فلزي سرب جمع آوري شده بر روي صافي كاربرد دارد.

يادآوری- گستره غلظت قابل اندازه گيري با اين روش ها، براي سرب موجود در هوا تا اندازه اي به روش نمونه برداري انتخاب شده توسط كاربر بستگي دارد.

عوامل شیمیایی: هر عنصر يا تركيب شيميايي است كه به صورت خالص يا مخلوط ، به شكل طبيعي يا مصنوعي، قابل استفاده يا رهاشده ، شامل پسماند توليدي از هرگونه فعاليت كاري ،كه به صورت خواسته يا ناخواسته به وجود آيد.

منطقه تنفسي: فضايي از اطراف صورت شخص كه او تنفس مي كند

يادآوري – براي اهداف فني تعريف دقيق چنين است. نيمكره اي ( معمولا به شعاع 0.3 متر) در مقابل صورت انسان به مركز نقطه مياني خط واصل گوش ها مي باشد، پايه اين نيمكره صفحه اي است كه خط مذكور نقطه فوقاني سر و حنجره را در بر مي گيرد. در صورت استفاده از تجهيزات محافظ تنفسي اين تعريف كاربرد ندارد.

تماس استنشاقي: وضعيتي كه درآن يك عامل شيميايي موجود در هوا توسط يک شخص استنشاق مي شود.

روش اندازه گيري: روش نمونه برداري و تجزيه يك يا چند عامل شيميايي در هوا است كه روش نگهداري و  انتقال نمونه ها را نيز شامل مي شود

زمان كاركرد پمپ: مدت زماني كه طي آن پمپ نمونه برداري مي تواند با سرعت جريان ثابت ، بدون افت فشار، شارژ مجدد يا تعويض باتري كار كند

ميانگين زماني غلظت TWA : غلظت ميانگين يك عامل شيميايي در هواي نمونه برداري شده در طول يك دوره زماني معين

حد آستانه: عدد مرجع براي غلظت يک عامل شيميايي در هوا

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با آشنایی با اندازه گیری ذرات سرب به روش اسپکترومتری جذب اتمی شعله ای یا کوره گرافیکی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

طیف‌سنجی اسپکتروفتومتری یا جذب اتمی

آشنایی با دستگاه طیف سنج یا اسپکتروفتومتری جذب اتمی

استفاده از دستگاه نشر اتمی در تجزیه آلاینده های هوا

روش ها و تجهیزات نمونه برداری آلاینده های شیمیایی هوای محیط کار

 

کاربرد قضایای احتمال در نمونه برداری

کاربرد قضایای احتمال در نمونه برداری

کاربرد قضایای احتمال در نمونه برداری

کاربرد قضایای احتمال در نمونه برداری

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 9

تهیه و تنظیم: مهندس سید امید گیلانی

مقدمه:

تئوری احتمالات یکی از پایه های اساسی نمونه برداری محسوب می شود. و از نقطه نظر احتمالاتی پدیده ها به دو دسته تقسیم بندی می شوند:

  • پدیده قطعیت پذیر:
    • رخداد یک پدیده قطعی است.
    • عیار مس در ترکیب دو نمونه 8% و 10% قطعا بیشتر از ٪8 درصد است.
  • پدیده احتمال پذیر:
    • رخداد یک پدیده احتمال معینی داشته و با تجربیات تصادفی (آزمایشهای تصادفی سر و کار داریم و اگر میانگین عیار مس در ۱۰۰ جزء نمونه، 8.2% و انحراف معیار اندازه گیریها 0.5 ٪ باشد، به احتمال 95% عیار ۳-۲ نمونه بیشتر از 9.2% می باشد.منظور از آزمایش تصادفی عبارتست از عملی که نتیجه اش وقوع رخدادی است با کیفیت مشخص، از بین تعداد محدودی از رخدادهای ممکن

انواع احتمال بر اساس نحوه پیش بینی

  • احتمال بدوي
    • احتمالاتی که قبل از انجام آزمایش تصادفی می توان آنها را محاسبه کرد
  • احتمال تجربه ای
    • احتمال وقوع آنها را به صورت تجربی و پس از رخ دادن آنها می توان محاسبه کرد
    • در نمونه برداری معدنی عمدتا با این احتمال سر و کار داریم
  • فضای نمونه برداری: مجموعه ای است که همه رخدادهای ممکن از یک آزمایش تصادفی را در بگیرد
  • هم احتمال: در این فضا شانس انتخاب همه اجزاء یکسان است.
  •  غیر هم احتمال: در این فضا شانس انتخاب همه اجزاء یکسان نیست.

یک مدل ساده نمونه برداری

برای کاهش اثر خطاهای تصادفی و بالابردن دقت، جامعه نمونه برداری را به چندین واحد نمونه برداری تقسیم می کنند.

  • محموله (Consignment): مواد انبار شده در یک محل بخصوص
  • پشته (lot): مواد انتقال یافته در یک شیفت کاری
  • جزء نمونه (increment): برای کم کردن خطا و کاهش پراش
  • نمونه کلی (gross sample): نمونه لازم برای ارزیابی یک پشته

یک مدل ساده نمونه برداری و ردیف:

  • یک پشته بر حسب نیاز به چندین ردیف تقسیم می شود که از هر ردیف جزء نمونه برداشته می شود. در صورت مساوی نبودن وزن هر ردیف، بایستی بر اساس وزن هر ردیف به جرم نمونه های برداشت شده از آن ردیف وزن داد. اگر از پشته ای به وزن M بخواهیم n جزء نمونه با وزن Δm برداریم در این صورت ΔM= M / n معادل وزنی از مواد است که جزء نمونه معرف آن است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی دانلود کنید:

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با کاربرد قضایای احتمال در نمونه برداری داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

جامعه آماری و مراحل نمونه گیری

استراتژی نمونه برداری از آلاینده های هوابرد

 

نمونه برداری از ذرات هوابرد زیستی

مقدمه ای بر مفاهیم اولیه نمونه برداری معدنی

مقدمه ای بر مفاهیم اولیه نمونه برداری معدنی

مقدمه ای بر مفاهیم اولیه نمونه برداری معدنی

 

مقدمه

اجرای یک پروژه معدنی (اکتشافی، استخراجی، کانه آرایی و فرآوری) با توجه به وسعت عملیات آن و میزان اطمینان داده های اولیه بدون استفاده از نمونه برداری غیر ممکن است. و نمونه برداری بهینه و آماده سازی صحیح نمونه ها در واقع خشت اول عملیات می باشد. و خطاهای این مرحله، به خصوص خطاهای سیستماتیک، اثرات نامطلوبی را به دنبال خواهد داشت. و بررسی دقیق نشان داده است که بخشی از نقاط ضعف پروژه های ناموفق و نتایج غیرمنتظره ریشه در خطاهای نمونه برداری و آماده سازی آن دارد.

اهمیت نمونه برداری در معدن و کارخانه فرآوری

نیاز مبرم به نمونه برداری به دلیل تغییر پذیری ذاتی کانسار:

  • ناهمگنی کانسار
  • تغییرات ناحیه ای
  • تغییرات خوراک به واسطه روشهای معدنکاری
  • عملکرد متغیر واحدهای فرآوری به علت فرسودگی
  • تغییرات فصلی، کیفیت آب، درجه حرارت و …
  • تغییرات شرایط بازار برای کیفیت محصولات جانبی
  • پیشرفت های تکنولوژیکی در روشهای فرآوری
  • افزایش درخواست های کنترل محیط زیستی
  • مسائل اقتصادی (هزینه های سرمایه گذاری، جاری و بازار رقابتی)
  • اجرای یک پروژه معدنی، طراحی و ساخت کارخانه های فرآوری مواد معدنی میلیاردها ریال هزینه در بر دارد؛ این در حالی است که ارزیابی عملکرد آنها از مراحل ابتدای طراحی تا بهینه سازی و یا اصلاح خطوط تولید بر اساس اطلاعات تعداد محدودی نمونه با وزن بسیار کم صورت می گیرد.
  • نمونه برداری جهت شروع یک پروژه معدنی و طراحی کارخانه در طول فاز مطالعات امکان سنجی یک امر ضروری است.
  • با استفاده از نمونه های اولیه به این سوال می توان پاسخ داد: که آیا کانسنگ به طور اقتصادی قابل استخراج و فرآوری است یا نه؟
  • اندازه گیری عیار برای خرید و فروش فلز مهم و بعنوان یک راهنما می باشد.
  • حساس بودن هزینه کلی معدنکاری به روش فرآوری انتخابی
  • برنامه آزمایش پیوسته و یا حداقل دوره ای در کارخانه فرآوری برای بهینه سازی بازیابی اقتصادی در سیستم کنترل فرایند خودکار
  • اطلاعات ناقص در مورد مشخصات جزئی می تواند منجر به تعویق و یا حتی عدم انجام پروژه گردد و جمع آوری داده ها اغلب انجام آنالیزهای اضافی بر روی نمونه هایی است که قبلا جمع آوری شده و یا بعدا جمع آوری می شوند.
  • امروزه قوانین زیست محیطی سخت تر شده اند، بنابراین با نمونه برداری کیفیت باطله معدن نیز تعیین می شود.

تعریف نمونه برداری

عملیات برداشت بخشی از مواد از یک کل که خود قسمتی از یک توده بزرگتر است را با شرایط زیر نمونه برداری می گویند:

  • با اندازه مناسب
  • به منظور آزمایش
  • تناسب و توزیع کیفیت مورد آزمایش (وزن مخصوص، عیار، دانه بندی، رطوبت، کانی شناسی و قابلیت بازیابی) هم در کل و هم در نمونه یکسان باشد.
  • منظور از کل:
    در فرآوری: توده خوراک آسیا، کنسانتره بدون آب، سرریز سیکلون، پالپ باطله ها
    در استخراج: دپوی کم عیار، دپوی پر عیار، دپوی باطله

خطاهای نمونه برداری

فرایند نمونه برداری همواره با خطا همراه است. خطای نمونه برداری به پارامترهای متعددی بستگی دارد:

  • حجم یا وزن نمونه
  • مشخصات جمعیت نمونه (دانه بندی، درصد جامد و …)
  • دقت ابزار یا دستگاه نمونه برداری
  • دقت مسئول نمونه برداری
  • زمان نمونه برداری

اولین قدم در مدیریت فرایند نمونه برداری جهت کاهش خطاها: استفاده از روش های آماری جهت تعیین پارامترهای مانند حداقل وزن، تعداد و بازه نمونه برداری.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

  • انواع خطاهای نمونه برداری
  • بیان دقت و صحت نمونه برداری با مفاهیم آماری
  • اصول و مراحل نمونه برداری
  • نمونه معرف

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با مقدمه ای بر مفاهیم اولیه نمونه برداری معدنی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

روش ها و تجهیزات نمونه برداری آلاینده های شیمیایی هوای محیط کار

نمونه برداری و آنالیز گرد و غبارها PPT

 

گزارش تجزیه نمونه ها به روش کروماتوگرافی

گزارش تجزیه نمونه ها به روش کروماتوگرافی

گزارش تجزیه نمونه ها به روش کروماتوگرافی

 

  • روش مورد استفاده و شماره متد گزارش گردد
  • در برگیرنده کل ساعات کار بوده و یا 8 ساعت کار را پوشش نماید
  • دبی حجم و مدت زمان نمونه برداری مشخص گردد.
  • روش آماده سازی نمونه مشخص شود.
  • کروماتوگرام های مساحت نمونه های استاندارد و نمونه اصلی ضمیمه گردد
  • منحنی کالیبراسیون ضمیمه و چگونگی محاسبات توضیح داده شود

کروماتوگرافی گازی یکی از روش‌های کروماتوگرافی است که برای بررسی و جداسازی بسیاری از ترکیبات شیمیایی از داخل یک محلول کاربرد داشته این ترکیبات در مقابل درجه حرارت و بایستی مقاوم باشد. دستگاه گاز کروماتوگرافی به طور عموم جهت جداسازی هیدروکربن های فرار مورد استفاده قرار گرفته ولی بسیاری از ترکیبات نیمه فرار و غیر فرار که قابل حل شدن در محلول های شیمیایی هستند نیز با روش گاز کروماتوگرافی تجزیه می گردند.

کاربرد در علوم:

  • علوم مرتبط با تجزیه شیمیایی
  • تعیین ترکیبات بخصوص هیدروکربن های فرار سموم در هوا و آب
  • غذا
  • سم شناسی
  • دارو
  • تجزیه کلینیکی
  • کشاورزی
نمایی از گازکروماتوگرافی ساده

نمایی از گازکروماتوگرافی ساده

ستون: ستون اساس جدا سازي تركيبات شيميایی در روشهای كروماتوگرافی است. دو نوع ستون پر شده Packed Column و ستونهای مويين Capillary Column در كروماتوگرافی گاز- مايع مورد استفاده قرار می گيرد

انواع کروماتوگرافی از نظر ستون

1- ستونهای مویی (Capillary Column)

  • کارایی بالا
  • اندازه نمونه کمتر
  • کاربرد آنالیزی

2- ستونهای فشرده (Packed Column)

  • حجم بالای نمونه
  • کاربرد آماده سازی

ستون پر شده:

ستون پر شده ستونهاي پرشده امروزي از لوله هاي شيشه اي و يا فلزي نوعا به طول 2 تا 3 متر و قطر داخلي 2 تا  mm 4 ساخته مي شوند لوله ها معمولا به شكل حلقه با قطر تقريبيcm 15 ساخته مي شوند هر چه طول ستون بيشتر باشد درجه تفكيك بهتري را خواهد داد.

ستونهاي مويين ستونهاي مويي ستون هاي با طول بلند و باز هستند كه قطرشان بسيار كم است از خصوصيات اين ستونها كارآيي بسيار زياد ظرفيت كم نمونه و افت  فشار كم را ميتوان  نام برد. قطر داخلي ستونهاي مويي از 0.01 تا 0.03 اينچ و طول آنها معمولا بين 15 تا 60 متر است. گرچه ستونهاي طولاني تری نيز ساخته شده است.

ستون مویی:

ستونهاي مويي ستون هاي با طول بلند و باز هستند كه قطرشان بسيار كم است. از خصوصيات اين ستونها كارايي بسيار زياد، ظرفيت كم نمونه را مي توان نام برد. قطر داخلي ستونهاي مويي از 0.01 تا 0.03 اينچ و طول آنها معمولا بين 15 تا 60 متر، بوده، گرچه ستونهاي طولاني تري نيز ساخته شده است. ديواره داخلي ستون با لايه نازكي از فاز مايع پوشانيده شده است. طبيعتا مقدار كمي نمونه براي چنين قطر كمي قابل استفاده است.

ستونهاي مويي كاربردهاي زيادي  براي جداسازي پيكهايي كه بسيار نزديك به يكديگر مي باشند دارند. با اين ستونها لازم است درجه تفكيک بسيار خوبي را در زمان قابل قبول به دست آورد. لذا توصيه مي شود كه ستونهاي مويي براي جداسازي مخلوط هاي پيچيده و جداسازي ايزومرهاي بسيار شبيه به كار برده شوند.

Gas Chromatography

 Good for volatile samples (up to about 250 oC)

0.1-1.0 microliter of liquid or 1-10 ml vapor

Can detect <1 ppm with certain detectors

Can be easily automated for injection and data analysis

برنامه‌‌ريزی دمایی

برنامه‌‌ريزي دمايي عبارت است از كنترل تغيير دماي ستون و همدمايي ثابت بودن دماي ستون در طول عمل تجزيه است. اصولاً  برنامه‌‌ريزي دمايي براي افزايش سهولت كار يا تسريع مي باشد. با برنامه‌‌ريزي دمایی  دماي اولية كمتری به كار رفته و پيكها به خوبي از يكديگر تفكيک مي شوند تركيباتي كه نقطه جوششان پايين است زودتر شسته و خارج مي شوند. اجزايي كه نقطه جوش بيشتري داشته باشند با افزايش دما جلو مي روند و بصورت پيكي باريک و به شكلی مشابه با پيكهای اوليه نيز خارج مي گردند.

آشكارساز شعله ای يونی

طرز كار آشكارساز شعله اي يوني  براين اساس است كه هدايت الكتريكي هر گاز مستقيماً متناسب با غلظت ذرات باردار آن است. اساس كار آشكارساز شعله اي براين پايه استوار است كه هنگامي كه تركيبات آلي وارد شعله هيدروژن – اكسيژن بشوند به آساني در اثر حرارت شكسته مي شوند و در اين عمل توليد يونهايي نيز خواهند نمود يونهاي حاصل توسط يك جفت الكترودهاي تعبيه شده در داخل آشكارساز جمع آوري گرديده و جريان توليد شده قبل از اينكه به يك ثبات منتقل شود تقويت مي گردد.

آشكارساز شعله ای يونی

آشكارساز شعله ای يونی

آشكارساز شعله ای نسبت به تركيبات شيميايي He, Ne, Ar, Kr, Xe, O2, N2, NO, NO2, NH3, H2, H2O ,H2S, CO ,CO2  ,CS2 ,SO2 حساسيت ندارد و يا بسيار ضعيف است.

آشكارساز جذب الكترون

آشكارساز جذب الكترون به جاي اينكه جريان الكتريكي توليد شده مثبت را اندازه بگيرد، اتلاف شدت جريان را اندازه گيري مي كند. وقتي كه گاز حامل نيتروژن از آشكارساز مي گذرد، منبع ترتيتيم يا Ni مولكولهاي نيتروژن را يونيزه مي كند و الكترونهاي يكنواخت تشكيل مي دهد. اين الكترونها تحت ولتاژ ثابتي بنام (ولتاژ پيل) بطرف آند مهاجرت مي كنند وقتي اين الكترونها جمع آوري شوند جريان يكنواختي را بوجود مي آورند كه مي تواند توسط الكترومتر تقويت شود.

آشكارساز فتومتری با شعله

اساس كار آشكارساز فتومتری با شعله برپا اين مشاهدات استوار است كه تركيبات هنگام سوزاندن نور ويژه اي با طول موج خاصي را از خود پراكنده مي كنند. مخصوصاً فسفر و گوگرد هنگامي كه در يک شعله غني از هيدورژن سوزانده مي شوند به ترتيب طول موج هاي 526 و 394 نانومتر را از خود نشر مي سازند اين نور را مي توان تعيين و آنرا توسط يک لوله فتومولتی پلاير معين ساخت.

آشکارساز نیتروژن-فسفر (NPD)

– برای شناسایی ترکیبات حاوی نیتروژن و فسفر به کار می رود.

  اصول کار آشکار ساز:

اصول کار این آشکار ساز خیلی شبیه FID است به این ترتیب که هنگامی که آنالیت های حاوی نیتروژن و فسفر در معرض شعله می سوزند یون تولید شده که این یونها توسط الکترود جمع آوری و تبدیل به جریان الکتریکی می شود.

 

آشکارساز نیتروژن-فسفر (NPD)

آشکارساز نیتروژن-فسفر (NPD)

اطلاعات تکمیلی را می توانید با دانلود فایل پاورپوینت مشاهده کنید.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با گزارش تجزیه نمونه ها به روش کروماتوگرافی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

حتما بخوانید:

آشنایی با دستگاه گاز کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC)

استفاده از دستگاه گازکروماتوگرافی-طیف بینی جرمی در تجزیه آلاینده های هوا

گاز کروماتوگرافی GC

 

آماده سازی و تجزیه آلاینده های هوای محیط کار

آماده سازی و تجزیه آلاینده های هوای محیط کار

آماده سازی و تجزیه آلاینده های هوای محیط کار

آماده سازی و تجزیه آلاینده های هوای محیط کار

 فرمت: PPT   تعداد صفحات: 61

گردآورنده: دکتر محمد جواد عصاری

آماده سازی نمونه های هوا

انواع روش‌‍‌های استخراج

استخراج عبارت است از فرایند انتقال آنالیت از یک فاز به فاز جدید

Аaq  ⇔  Аor

تاریخچه استفاده از روش‌‍‌های استخراج

  • Acid Digestion—Wet Ashing
  • Thermal Oxidation – Dry Ashing
  • Soxhlet and Automated Soxhlet
  • Liquid–Liquid Extraction ( LLE)
  • Solid-Phase Extraction (SPE)
  • Ultrasonic Extraction (UE)
  • Accelerated Solvent Extraction (ASE)
  • Microwave-Assisted Extraction
  • Headspace Extraction  (Static – Dynamic or Purge and Trap)
  • Cloud Point Extraction (CPE)
  • Supercritical Fluid Extraction (SFE)
  • Electrophoresis Extraction (EE)
  • Membrane Extraction (ME)
  • Stir Bar Soportive Extraction (SBSE)
  • Solid-Phase Microextraction (SPME)
  • Liquid-Phase Microextraction (LPME)
  • Needle Trap Microextraction (NTME)

استخراج با سوکسله

استخراج با سوکسله

استخراج با سوکسله

  1. تکان دهنده
  2. بالن استخراج – بالن نبایستی کاملا پر گردد  و حجم حلال در آن 3 تا 4 برابر حجم محفظه دستگاه سوکسله باشد.
  3. مجرای تقطیر
  4. انگشتانه سوکسله
  5. جامد مورد استخراج (پسماند جامد)
  6. بازویی ورودی سیفون
  7. بازویی خروجی سیفون
  8. آداپتور انبساط
  9. کندانسور
  10. ورودی آب خنک کننده
  11. خروجی آب خنک کننده

استخراج مایع – مایع

استخراج مایع - مایع

استخراج مایع – مایع

  • استخراج مایع مایع یا استخراج با حلال، روشی برای جداسازی ترکیبات بر اساس حلالیت نسبی آن‌ها در دو مایع غیر قابل امتزاج مختلف، مانند آب و حلال آلی
  • استخراج مایع مایع، روشی مفید برای جدا کردن اجزای (ترکیبات) یک مخلوط

استخراج فاز جامد (SPE)

  • فرآیند جداسازی اجزای یک مخلوط بر اساس خواص فیزیکی و یا شیمیایی نمونه‌های حل شده در حلال و یا سوسپانسیون
  • استفاده از این روش در آزمایشگاه‎های سم‌شناسی برای تغلیظ نمونه و جداسازی اجزاء خون و ادرار

انواع تعامل جاذب – آنالیت در SPE

  • قطبی
  • غیر قطبی
  • تبادل یون
  • کووالانسی
  • کوپلی‌مریک

استخراج فضای فوقانی (Head Space)

  • فضای فوقانی تکنیک جداسازی مواد فرار از ماتریکس نمونه سنگین‌تر و تزریق به دستگاه گاز کروماتوگراف برای تجزیه
  • فضای فوقانی، روشی مناسب جهت ممانعت از آلودگی تدریجی سیستم کروماتوگرافی گازی و جلوگیری از واکنش ترکیبات با فاز ثابت در ستون

انواع جاذب‎های به‌کار رفته در سرنگ‌های SPE

انواع سرنگ ها در spe

انواع سرنگ ها در spe

ریزاستخراج فاز جامد (SPME)

  • SPME تکنیکی بدون نیاز به حلال جهت انجام عملیات نمونه‌برداری، جداسازی و تغلیظ نمونه در یک مرحله
  • طراحی شده جهت پاسخ به نیازهایی نمونه‌برداری و آماده‌سازی سریع در محیط‌های صنعتی و آزمایشگاهی
  • نیاز به کالیبراسیون‎های بسیار دقیق جهت ارائه داده های کمی صحیح، علی‌رغم کارکرد ساده‌

بخش‌های مختلف سرنگ SPME

بخش‌های مختلف سرنگ SPME

بخش‌های مختلف سرنگ SPME

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با آماده سازی و تجزیه آلاینده های هوای محیط کار داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

حتما بخوانید:

مراحل تجزیه آلاینده های شیمیایی هوا

استفاده از دستگاه نشر اتمی در تجزیه آلاینده های هوا

⇐ محاسبات، ملاحظات آماری و تفسیر نتایج آلاینده های هوا

فایل شناسایی و ارزیابی آلاینده های شیمیایی در محیط کار

 

نمونه برداری از آلاینده های هوابرد

اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا

اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا

اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا

 فرمت: pdf   تعداد صفحات: 56

 

سیستم نمونه برداری از ذرات با سیستم نمونه برداری از گازها متفاوت است. ذرات از نظر اندازه و وزن به دو دسته تقسیم می شوند.

  • ذراتی که به دلیل اندازه و وزن ظرف مدت کوتاهی (1 ساعت) از هوا جدا شده و ته نشین می گردند که ذرات قابل ته نشینی ( Setelabel Particles) نامیده می شوند.
  • ذراتی که از چند ساعت تا چند روز می توانند در هوا معلق بافیمانده که به آنها ذرات معلق گفته می شود.

نمونه برداری و اندازه گیری ذرات

الف) ذرات قابل ته نشینی

برای اندازه گیری ذرات قابل ته نشینی از سیستم Dust fall jar استفاده می شود. این وسیله طرف دبه ای از لاستیک نشکن است که قیفی در بالای ان قرار گرفته است. این ظرف قیف مانند مدت مشخصی در معرض هوا قرار گرفته و می تواند کلیه ریزش های خشک و تر جوی را ظرف مدت معینی در داخل ظرف جمع آوری کند. با توجه به غلظت ذرات, حجم ظرف و سطح مقطع قیف طوری انتخاب می گردد که میزان مواد جمع شده بعد از مدت یک ماه قابل توزین و اندازه گیری باشد. مدت یک ماه ظرف را در محل مناسبی در ارتفاع یک متری از سطح زمین و بدور از ساختمان ها و موانع طبیعی قرار می دهند. بعد از این مدت ظرف با آب مقطر کاملا شسته شده و محتویات آن (خشک و تر) در آزمایشگاه به روش اندازه گیری جامدات کل تعیین می شود. نتیجه به صورت ذرات ته نشین شونده در واحد سطح در ماه گزارش می شود.

ب) ذرات معلق

ذرات معلق به وسیله پمپ های مکش جمع آوری می شوند. این پمپ ها در دو گروه اصلی تقسیم بندی می شوند.

  • پمپ های با حجم زیاد ( High Volume Sampler) که جریان انها بر حسب متر مکعب در دقیقه بیان می شود.
  • پمپ های با حجم کم ( Low Volume Sampler) که بر حسب لیتر در دقیقه بیان می شود.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

  • نمونه برداری با Hi-Vol

  • نمونه برداری از ذرات تاری ( Haze Particles)

  • برآورد آلودگی هوا بر اساس نتایج

  • نمونه برداری گازها

  • ایده های کلی در کنترل آلودگی هوا و مکانیسم های کنترلی

  • فناوری های کنترل انتشار

  • مکانیسیم های کنترل

  • روش های مصنوعی کنترل آلاینده های هوا

  • اتاقک های ته نشینی ثقلی

  • جداکننده ی سیکلونی

  • فیلتراسیون هوا

  • و …

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با اصول نمونه برداری و اندازه گیری غلظت آلاینده ها در هوا داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

نمونه برداری از ذرات معلق

جمع آوری و دفع ذرات

پاورپوینت روش ها و وسایل نمونه برداری آلاینده های هوا

نمونه برداری از ذرات معلق

معیارهای نمونه برداری بر اساس اندازه ذرات هوابرد