روشنایی

روشنایی

برای دیگر کاربردهای روشناییبه صفحه روشنایی (ابهام‌زدایی) بروید.

یک لوکس‌متر برای اندازه‌گیری روشنایی در محیط‌های کاری.

در نورسنجی، شدت روشنایی[۱][۲]، روشنایی[۳] یا چگالی شار نوری[۴] به شار نوری تابیده‌شده بر واحد مساحت گفته‌می‌شود. روشنایی معیاری است برای سنجش همبستگی شدت نوری (طول موجهای وزن‌داده‌شده بر پایهٔ تابع درخشندگی) که می‌تابد و درک انسان از روشنایی. به طور مشابهگسیل نوری به شار نوری گسیل‌یافته از واحد سطح گفته می‌شود.

یکاها[ویرایش]

در یکاهای فرعی اس‌آی، یکای روشنایی لوکس (lx) یا لومن بر متر مربع (cd·sr·m−۲) است.

در دستگاه واحدهای سانتیمتر-گرم-ثانیه، یکای روشنایی فُت (به انگلیسیphot) است که معادل است با ۱۰٬۰۰۰ لوکس.

یکای پا-شمع یک یکای غیرمتریک روشنایی است که در عکاسی استفاده می‌شود.

روشنایی پیش‌تر اغلب با نام درخشش شناخته می‌شد اما این امر موجب ایجاد سردرگمی در بین دیگر معانی درخشش می‌گردید. از این رو نباید از درخشش برای تشریح کمّی استفاده کرد، بلکه تنها بری ارجاع‌های کیفی به احساسات کاراندام‌شناختی و درک نور به کار می‌رود.

 

یکاهای نورسنجی اس‌آی

کمیتنماد[نکته ۱]یکای اس‌آینمادبُعدتوضیحات
انرژی نورانیQv [نکته ۲]لومن ثانیهlm⋅sT⋅J [نکته ۳]در انگلیسی گاهی به یکاها تالبوت می‌گویند
شار نوریΦv [نکته ۲]لومن (= cd⋅sr)lmJتوان نوری هم می‌گویند
شدت نورIvکاندلا (= lm/sr)cdJیکی از یکاهای اصلی اس‌آی، شار نوری در هر زاویهٔ فضایی واحد
درخشندگیLvکاندلا بر متر مربعcd/m2L−2⋅Jبه این یکا «نیت» هم می‌گویند
شدت روشناییEvلوکس (= lm/m2)lxL−2⋅Jبرای نور تابیده‌شده بر یک سطح استفاده می‌شود
گسیل نوریMvلوکس (= lm/m2)lxL−2⋅Jبرای نور تابیده‌شده از یک سطح استفاده می‌شود
نوردهیHvلوکس ثانیهlx⋅sL−2⋅T⋅J
چگالی انرژی نورانیωvلومن ثانیه بر متر۳lm⋅sm−3L−3⋅T⋅J
اثرگذاری نوریη [نکته ۲]لومن بر واتlm/WM−1⋅L−2⋅T3⋅Jنسبت شار نوری به شار تابشی
بازده نوریV1ضریب نوری نیز گفته می‌شود
جستارهای وابسته: اس‌آی · نورسنجی · رادیومتری
  1. پرش به بالا موسسه استاندارد توصیه می‌کند کمیت‌های نورسنجی با یک “v” (مخفف “visual” یعنی دیداری) مشخص شوند تا از اشتباه‌شدن با کمیت‌های رادیومتری یا فوتون جلوگیری شود.
  2. ↑ پرش به بالا به:۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ گاهی نمادهای جایگزین هم بکار می‌رود: W برای انرژی نورانی، P یا F برای شار نوری، و ρ یا K اثرگذاری نوری.
  3. پرش به بالا “J” نماد توصیه‌شده برای روشنایی در دستگاه بین‌المللی یکاها است.

کاربرد در محاسبات روشنایی[ویرایش]

در محاسبات روشنایی، با توجه به کاربرد محیط، شدت روشنایی مشخصی برای آن در نظر می‌گیرند و از منابع نوری استفاده می‌:کنند که این شدت روشنایی را برآورده سازد. برای این منظور جداولی وجود دارند که بر پایهٔ استانداردهای به کار گرفته‌شده در طراحی محیط متفاوتند. استانداردهای روشنایی در ایران در استاندارد ۱۹۳۷ مؤسسهٔ استانداردها و تحقیقات، نشریهٔ ۱۱۰ و کتاب مبحث سیزده مقررات ملی ساختمان بیان شده است.[۵]

مقایسهٔ استاندارد شدت روشنایی در ایران و آمریکا[۶][برنگاشت ۱]
محلاستاندارد کمیته ملی روشنایی ایراناستاندارد جامعه مهندسان روشنایی آمریکا
کمینهپیشنهادی
محل‌های مسکونی
اتاق نشیمن و پذیرایی۷۰۲۰۰۱۶۰
اتاق مطالعه (نوشتن و خواندن کتاب و مجله و روزنامه)۱۵۰۵۰۰۳۲۰
آشپزخانه (ظرفشویی، اجاق و میز کار)۱۰۰۲۰۰۵۴۰
روشنایی عمومی اتاق خواب۵۰۱۰۰
روشنایی عمومی حمام۵۰۱۰۰
آئینهٔ حمام (برای اصلاح صورت)۲۰۰۵۰۰
پله‌کان۱۰۰۱۵۰
راهرو، سرسرا و آسانسور۵۰۱۵۰
دفاتر و محل‌های اداری
تمام کارهای عمومی۲۰۰۵۰۰۱۶۰۰
ماشین‌نویسی و محل دیکته‌کردن۳۰۰۶۰۰۷۵۰
حسابداری و ماشین‌های حساب و اندیکاتورنویسی۳۰۰۶۰۰۱۶۰۰
بایگانی۱۰۰۳۰۰۷۵۰
اتاق نقشه‌کشی۵۰۰۱۰۰۰۱۹۰۰
اتاق کنفرانس۲۰۰۵۰۰۱۱۰۰
اتاق انتظار و اطلاعات۱۰۰۵۰۰
پلکان۱۰۰۱۵۰
  1. پرش به بالا باید توجه داشت که این استانداردها محدود به این جدول نمی‌شوند و بسیاری از محیط‌های دیگر مانند، کتاخانه‌ها، مدارس، درمانگاه، بیمارستان، کارخانه کنسروسازی، کارخانهٔ شکلات و آبنبات سازی، نوشابه‌سازی، شیشه‌سازی، نساجی، صنایع شیمیایی، کارگاه‌های مونتاژ، ورقکاری، جوشکاری، لحیم‌کاری، دباغی، سراجی، نجاری، کفاشی و… را نیز شامل می‌شوند.

منبع:

روشنایی
رتبه 5 از بین 1 رای

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید